Jobbik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ruch na rzecz Lepszych Węgier
Ilustracja
Lider wakat
Data założenia 24 października 2003
Adres siedziby Villányi út 20/A
1113 Budapest
Ideologia polityczna nacjonalizm, narodowy konserwatyzm, eurosceptycyzm
Poglądy gospodarcze etatyzm
Członkostwo
międzynarodowe
Sojusz Europejskich Ruchów Narodowych
Obecni posłowie
46 / 199
Obecni eurodeputowani
3 / 21
Strona internetowa

Ruch na rzecz Lepszych Węgier (węg. Jobbik Magyarországért Mozgalom, Jobbik) – węgierska nacjonalistyczna i początkowo skrajnie prawicowa partia polityczna zarejestrowana 24 października 2003 roku. Od 2014 roku jej program ewoluuje w stronę bardziej umiarkowanej prawicy.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Jobbik został założony w 2002 r. jako Związek Młodych Prawicowców (Jobboldali Ifjúsági Közösség) przez grupę studentów Uniwersytetu im. Loránda Eötvösa jako niezależna organizacja młodzieżowa. Po roku stowarzyszenie działało już na wszystkich węgierskich uczelniach, co dało początek jego przemianie w partię polityczną.

Partia nie brała udziału w wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2004 roku, jednak była jedyną partią polityczną otwarcie przeciwną przystąpieniu Węgier do Unii Europejskiej. W wyborach parlamentarnych w 2006 roku Jobbik stworzył koalicję z Węgierską Partią Sprawiedliwości i Życia o nazwie MIÉP-Jobbik Sojusz Partii Trzeciej Drogi. Koalicja zdobyła 119,007 głosów (2,2%), nie przekraczając progu wyborczego. W wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2009 roku Jobbik wystawił własną listę, która zdobyła 427,773 głosów (14,77%), czyniąc tym samym partię czwartą siłą polityczną Węgier.

Rok 2010 przyniósł Jobbikowi spektakularny sukces, jako że po raz pierwszy wszedł on do węgierskiego parlamentu. Po dwóch turach wyborów Jobbik uzyskał łącznie 12,18%, czyli 996.851 głosów, zdobywając 47 na 386 miejsc w węgierskim parlamencie i stając się trzecią polityczną siłą na Węgrzech. Jobbik wydał na kampanię wyborczą najmniej ze wszystkich startujących partii politycznych[1]. W wyborach samorządowych w tym samym roku ta partia z najniższą średnią wiekową na Węgrzech ugruntowała swoją pozycję trzeciej siły politycznej Węgier, zdobywając 311 miejsc w radach gmin i 61 w radach powiatów. Jobbik miał też 3 burmistrzów w miastach: Tiszavasvári, Hencida i Hegyháthodász.

W wyborach parlamentarnych w roku 2014 Jobbik uzyskał 20,39% poparcia, a wybory do Parlamentu Europejskiego przeprowadzone 25 maja tego samego roku przyniosły partii 14,67% głosów, co zapewniło partii trzy mandaty w Parlamencie Europejskim.

Od 2014 r. pod przywództwem Gábora Vony partia zaczęła ewoluować w stronę centroprawicowej i mniej skrajnej[2]. W związku ze zmianą kursu Jobbiku trzy skrajnie prawicowe ugrupowania zawiązały w lipcu 2017 r. nową partię o nazwie Siła i Determinacja[3].

W wyborach parlamentarnych w 2018 r. Jobbik uzyskał 19% głosów i 26 mandatów w parlamencie (więcej o trzy). Po wyborach Vona uznał ich wynik za porażkę, podał się do dymisji i wycofał z życia publicznego, a jego miejsce zajął zwolennik centrowego kursu partii Tamas Sneider, który pokonał nieznacznie zwolennika powrotu do nacjonalistycznej linii Laszlo Toroczkaia. Toroczkai nie uznał porażki i odszedł z Jobbiku, zakładając własne ugrupowanie[2].

Gwardia Węgierska[edytuj | edytuj kod]

W 2006 kierownictwo Jobbiku powołało do życia Gwardię Węgierską, ponadpartyjną organizację samoobrony i obrony ojczyzny[4]. Początkowa liczba gwardzistów wynosiła 56 członków, nawiązując w ten sposób do daty rocznej wybuchu powstania węgierskiego (1956). 23 października 2007, w 51. rocznicę wybuchu powstania, do Gwardii przyjęto 2 tys. ochotników.

Celem Gwardii podczas pokoju ma być obrona cywilna i praca nad młodzieżą. Czarne mundury z emblematem opartym na symbolu pasów Arpadów, zbliżone są do mundurów węgierskich nazistów z czasów II wojny światowej[5].

Kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

Partia wielokrotnie określana jest mianem neofaszystowskiej[6]. Przeciwnicy ugrupowania często wskazują na współpracę ruchu z małymi ekstremistycznymi, neonazistowskimi grupami[7]. Wielu działaczy Jobbiku głosi poglądy wprost antysemickie. Celem ataków partii mniejszości narodowe (m.in. Romowie, stanowiący 10% populacji Węgier)[8]. W 2012 lider partii Gábor Vona stwierdził, że węgierscy Żydzi nie utożsamiają się z dążeniami węgierskiego narodu[9].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wyniki wyborów ogłoszone przez węgierską Państwową Komisję Wyborczą [wyniki w języku angielskim].
  2. a b Orbán poza zasięgiem. Decyzja Komisji Europejskiej o zaskarżeniu Węgier do Trybunału Sprawiedliwości UE będzie mu wręcz na rękę, „wyborcza.pl” [dostęp 2018-07-20] (pol.).
  3. Michał Kokot, Węgierski Jobbik jest za mało radykalny. Skrajna prawica zwiera szeregi i tworzy nową partię, wyborcza.pl, 12 lipca 2017 [dostęp 2017-07-13].
  4. Orban nie chce paramilitarnej Gwardii Narodowej, „WPROST.pl”, 15 lipca 2010 [dostęp 2018-01-24] (pol.).
  5. Węgry: skrajna prawica powołała siły paramilitarne (pol.). gazeta.pl, 26 sierpnia 2007. [dostęp 2009-08-24].
  6. Wyborcza.pl, m.wyborcza.pl [dostęp 2017-11-24].
  7. Faszystowska flaga na balkonie węgierskiego centrum bankowego - WPROST.pl, www.wprost.pl [dostęp 2017-11-24] (pol.).
  8. Przegląd | Internetowe wydanie Tygodnika Przegląd, www.przeglad-tygodnik.pl [dostęp 2017-11-24] (pol.).
  9. Węgry: Jobbik żąda zerwania rozmów z KE i MFW - tvp.info, tvp.info [dostęp 2017-11-24] (pol.).