John Knowles Paine

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
John Knowles Paine
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 9 stycznia 1839
Portland
Pochodzenie amerykańskie
Data i miejsce śmierci 25 kwietnia 1906
Cambridge
Gatunki muzyka poważna
Zawód kompozytor, organista, pedagog

John Knowles Paine (ur. 9 stycznia 1839 w Portland w stanie Maine, zm. 25 kwietnia 1906 w Cambridge w stanie Massachusetts[1][2]) – amerykański kompozytor, organista i pedagog.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jego ojciec prowadził sklep muzyczny i dyrygował zespołem w Portland[1]. John Paine uczył się gry na organach i fortepianie, harmonii i kontrapunktu u Hermanna Kotzschmara[1]. W latach 1858–1861 studiował w Hochschule für Musik w Berlinie u Wilhelma Friedricha Wieprechta (orkiestracja i kompozycja) oraz Carla Augusta Haupta (organy)[1][3]. W 1861 roku osiadł w Bostonie, gdzie grał jako organista w West Church i prowadził działalność jako pedagog[1][3]. W 1862 roku został wykładowcą Uniwersytetu Harvarda, grał też jako organista w uniwersyteckiej Appleton Chapel[1][3]. W latach 1866–1867 koncertował w Europie[3]. W 1873 roku jego staraniem utworzono na Uniwersytecie Harvarda pierwszą w Stanach Zjednoczonych katedrę muzyki, w 1875 roku został jej profesorem[3]. Działał jako organizator życia muzycznego, wykładał gościnnie na wielu uczelniach[3]. Prowadził też działalność koncertową jako solista i członek licznych zespołów[3]. Założył American Guild of Organists[3]. W 1898 roku został członkiem National Institute of Arts and Letters[1][3].

Do jego uczniów należeli John Alden Carpenter, Frederick Converse, Arthur Foote, Edward Burlingame Hill, Daniel Gregory Mason, Walter Spalding, Hugo Leichtentritt i Henry Lee Higginson[1][3].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Początkowo tworzył w stylistyce klasycznej, z czasem jego muzyka zyskała na dramatyczności i pogłębieniu wyrazu, dostrzegalny stał się w niej wpływ Schumanna, Mendelssohna i Wagnera[3]. W muzyce organowej wzorował się na twórczości Bacha[3]. Utwory Paine’a odznaczają się rozwiniętą chromatyką, regularną metryką, figuracyjną melodyką i brzmieniem o urozmaiconej kolorystyce[3]. Był pierwszym amerykańskim kompozytorem, który napisał oratorium (St Peter, 1872)[2].

Opublikował pracę The History of Music to the Death of Schubert (wyd. Boston 1907)[1].

Wybrane kompozycje[edytuj | edytuj kod]

(na podstawie materiałów źródłowych[1][3])

Utwory orkiestrowe

  • I Symfonia c-moll (1875)
  • II Symfonia A-dur „In the Spring” (1880)
  • uwertura As You Like It do sztuki Szekspira (1876)
  • Duo Concertante na skrzypce, wiolonczelę i orkiestrę (1877)
  • poematy symfoniczne The Tempest (ok. 1876), An Island Fantasy (ok. 1888) i Poseidon and Amphitrite (ok. 1903)
  • Lincoln: A Tragic Tone Poem (1904–1906, niedokończone)

Utwory kameralne

  • Kwartet smyczkowy D-dur (ok. 1885)
  • 2 tria fortepianowe (d-moll i B-dur, ok. 1875)
  • Sonata skrzypcowa (1875)
  • Romanza and Scherzo na wiolonczelę i fortepian (ok. 1875)
  • Larghetto and Scherzo na skrzypce, wiolonczelę i fortepian (ok. 1877)

Pieśni solowe

  • Four Songs (1878)
  • Spring (1869)
  • The Fountain (1878)
  • The Clover Blossoms (1862)
  • A Bird upon a Rosy Bough (1884)
  • A Farewell (1885)
  • Beneath the Starry Arch (1885)

Utwory wokalno-instrumentalne

  • Domine salvum fac na chór męski i orkiestrę (1863)
  • Missa in D na solistów, chór, orkiestrę i organy (1865)
  • oratorium St Peter na solistów, chór, organy i orkiestrę (1872)
  • Centennial Hymn na chór, orkiestrę i organy (1876)
  • Columbus March and Hymn na chór, organy i orkiestrę (1892)
  • Hymn of the West na chór i orkiestrę (1903)

Kantaty

  • The Realm of Fancy na solistów, chór i orkiestrę (1882)
  • Phoebus, Arise! na tenora, chór męski i orkiestrę (1876)
  • The Nativity na solistów, chór i orkiestrę (1883)
  • Song of Promise na sopran, chór, organy i orkiestrę (1888)

Utwory sceniczne

  • opera komiczna Il pesceballo (1862, muzyka nie zachowała się)
  • opera Azara (wyst. Boston 1903)
  • muzyka do sztuk Sofoklesa Oedipus tyrannus (wyst. Cambridge 1881) i Arystofanesa The Birds (wyst. Cambridge 1901)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j Baker’s Biographical Dictionary of Musicians. T. Volume 4 Levy–Pisa. New York: Schirmer Books, 2001, s. 2698–2699. ISBN 0-02-865529-X.
  2. a b Peter C. Holloran: Historical Dictionary of New England. Lanham: Rowman & Littlefield, 2017, s. 385.
  3. a b c d e f g h i j k l m n Encyklopedia Muzyczna PWM. T. 7. Część biograficzna n–pa. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 2002, s. 272. ISBN 978-83-224-0808-7.