Julijan Rewaj

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Julijan Iwanowycz Rewaj, ukr. Юліян Іванович Ревай, czes. Július Révay (ur. 24 czerwca 1899 we wsi Mircza (komitat Ung), zm. 30 kwietnia 1979 w Nowym Jorku) – ukraiński polityk i działacz oświatowy. Premier Karpato-Ukrainy (15-18.III.1939)

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w rodzinie nauczyciela. W 1917 ukończył seminarium nauczycielskie w Ungvar (Użhorodzie), pracował jako nauczyciel. W latach 1922–1935 urzędnik Ministerstwa Oświaty i Szkolnictwa Czechosłowacji w administracji krajowej Rusi Podkarpackiej. Jednocześnie członek zarządu krajowej Proswity, sekretarz Towarzystwa Pedagogicznego Rusi Podkarpackiej, działacz Płastu, autor podręczników szkolnych. W latach 1935–1939 deputowany do parlamentu Czechosłowacji z listy partii socjaldemokratycznej. Po układzie monachijskim i wyodrębnieniu Ukrainy Karpackiej jako autonomicznej części Czecho-Słowacji powołany na stanowisko ministra komunikacji, handlu i pracy w rządzie Andrija Brodija, w pierwszym rządzie Augustyna Wołoszyna minister komunikacji, robót publicznych, zdrowia i spraw socjalnych, w drugim rządzie Wołoszyna (1.XII.1938-6.III.1939) minister bez teki. Jeden z założycieli Ukraińskiego Zjednoczenia Narodowego, 12 lutego 1939 wybrany na posła do 32-osobowego autonomicznego Sejmu Ukrainy Karpackiej.

Po proklamacji 15 marca 1939 przez Sejm Ukrainy Karpackiej niepodległej Karpato-Ukrainy został powołany przez prezydenta Augustyna Wołoszyna na stanowisko premiera Karpato-Ukrainy, pełniąc jednocześnie funkcję ministra spraw zagranicznych, co zatwierdził Sejm Ukrainy Karpackiej. Obie funkcje pełnił do 18 marca 1939, gdy stolica Karpato-Ukrainy Chust została zajęta przez wojska węgierskie, a (nieuznawana międzynarodowo) państwowość Karpato-Ukrainy zlikwidowana.

W latach 1939–1945 mieszkał w Bratysławie na terytorium Słowacji, wobec ofensywy Armii Czerwonej w III 1945 wyjechał do Pragi w Protektoracie Czech i Moraw. W maju 1945 został aresztowany w Pradze przez NKWD, udało mu się zbiec do amerykańskiej strefy okupacyjnej Niemiec.

W 1948 wyemigrował do Stanów Zjednoczonych, gdzie w latach 1949–1957 był szefem biura Ukraińskiego Komitetu Kongresowego Ameryki. Następnie dyrektor Ukraińskiego Instytutu Ameryki w Nowym Jorku. Od 1954 prezes Federalnej Spółdzielni Kredytowej Самопоміч. Inicjator budowy pomnika Tarasa Szewczenki w Waszyngtonie.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ревай Юліян w: Енциклопедія історії України: Т. 9. Редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін. НАН України. Інститут історії України. – Київ 2012, Wyd. «Наукова думка». ​ISBN 966-00-0632-2​, s. 147.
  • Ревай Юліян w: Encyklopedia ukrainoznawstwa, Lwów 2000, ​ISBN 5-7707-4048-5​, t. 7. s. 2475–2476.