Jurcawa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jurcawa
Юрцава
Ilustracja
Zamek Lubomirskich od strony rzeki,
Napoleon Orda, 1877, akwarela
Państwo  Białoruś
Obwód witebski
Rejon orszański
Sielsowiet Mieżawa
Populacja 
• liczba ludności

616 (2010)
Nr kierunkowy +375 216
Kod pocztowy 211018
Tablice rejestracyjne 2
Położenie na mapie Białorusi
Mapa lokalizacyjna Białorusi
Jurcawa
Jurcawa
Ziemia54°36′14,8″N 30°22′18,2″E/54,604111 30,371722
Portal Portal Białoruś

Jurcawa (błr. Юрцава; ros. Юрцево; hist. Jurcewo) – wieś na Białorusi, w rejonie orszańskim obwodu witebskiego, około 11 km na północ od Orszy.

Zaścianek szlachecki położony był w końcu XVIII wieku w powiecie orszańskim województwa witebskiego[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Po I rozbiorze Polski w 1772 roku Jurcewo, wcześniej należące do województwa witebskiego Rzeczypospolitej, znalazło się na terenie powiatu orszańskiego guberni witebskiej Imperium Rosyjskiego. Majątek ten należał do ogromnego klucza Borystenów, będącego własnością rodu Lubomirskich[2]. Na początku XIX wieku Jurcewo było częścią majątku Konstantego Lubomirskiego (1786–1870), rosyjskiego generała, wnuka polskiego magnata Stanisława Lubomirskiego. Po śmierci Konstantego na mocy testamentu podzielono majątek i Jurcewo otrzymała jego córka Jadwiga (1828–1908), żona Adama Grabowskiego. Ostatnią właścicielką Jurcewa była zapewne ich córka, Maria (1861–1946), żona Hieronima Druckiego-Lubeckiego[3].

Po ustabilizowaniu się granicy polsko-radzieckiej w 1921 roku Jurcawa znalazła się na terenie ZSRR. Od 1991 roku znajduje się na terenie Republiki Białorusi[4].

Pałac – zamek[edytuj | edytuj kod]

Konstanty Lubomirski wybudował tu w I połowie XIX wieku na wysokim brzegu rzeki eklektyczno-neogotycki pałac, zwany „zamkiem”. Pałac ten przez wiele lat był niewykończony, do co najmniej około 1880 roku[2][3][4]. Był to zwarty, dwupiętrowy budynek z dwiema basztami. Pałac ten przetrwał wojny i rewolucję. W czasach współczesnych przez wiele lat mieścił się tu szpital[5]

Pałac był otoczony przez park[5]. W pobliżu pałacu było kilka innych budynków, widocznych np. na obrazie Napoleona Ordy, w tym m.in. oficyny, z których w 2014 roku pozostały jedynie resztki[5].

Majątek w Jurcewie jest opisany w 1. tomie Dziejów rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej Romana Aftanazego[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Вялікі гістарычны атлас Беларусі Т.2, Mińsk 2013, s. 84.
  2. a b Borystenów, do którego klucza należało Jurcewo w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. I: Aa – Dereneczna. Warszawa 1880.
  3. a b c Roman Aftanazy, Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, wyd. drugie przejrzane i uzupełnione, t. 1: Województwa mińskie, mścisławskie, połockie, witebskie, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1991, s. 297, ISBN 83-04-03713-0, ​ISBN 83-04-03701-7​ (całość).
  4. a b Jurcewo na stronie Radzima.org. [dostęp 2015-05-15].
  5. a b c Jurcewo na stronie Atlas Białorusi. [dostęp 2015-05-15].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]