Kaci także umierają

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kaci także umierają
Hangmen Also Die!
Gatunek noir, dramatyczny, wojenny
Rok produkcji 1943
Data premiery Stany Zjednoczone 23 marca 1943
Kraj produkcji Stany Zjednoczone
Język angielski
Czas trwania 134 min
Reżyseria Fritz Lang
Scenariusz John Wexley
Główne role Hans Heinrich von Twardowski
Brian Donlevy
Walter Brennan
Arno Frey
Anna Lee
Muzyka Hanns Eisler
Zdjęcia James Wong Howe
Scenografia William S. Darling
Julie Heron
Kostiumy Eleanor Behm
Montaż Gene Fowler Jr.
Produkcja Fritz Lang
Arnold Pressburger
Wytwórnia Arnold Productions
Dystrybucja United Artists

Kaci także umierają (ang. Hangmen Also Die!) – amerykański film noir z 1943 roku w reżyserii Fritza Langa. Jego fabuła luźno nawiązuje do historii zamachu na Reinharda Heydricha – nazistowskiego dygnitarza i wysokiego rangą członka SS, pełniącego funkcję protektora Czech i Moraw, który z powodu swoich zbrodni nazywany był „Katem Pragi”.

Heydrich zmarł kilka dni po zamachu przeprowadzonym przez czeskich i słowackich cichociemnych, jednak w filmie jako jego zabójcę przedstawiono członka czeskiego ruchu oporu powiązanego z partią komunistyczną. Wynikało to z tego, że obraz zrealizowano kilka miesięcy po zamachu, kiedy to wszystkie jego szczegóły nie były jeszcze znane.

W 1944 roku Hanns Eisler został nominowany do Oscara za muzykę do tego filmu[1], a Jack Whitney za najlepszy dźwięk[2].

Obsada[edytuj | edytuj kod]

Fabuła[edytuj | edytuj kod]

W okupowanej przez nazistów Czechosłowacji zostaje zastrzelony brutalny „Kat Pragi”, Reinhard Heydrich. Sprawcą jest czeski patriota i chirurg dr Franticek Svoboda. Ponieważ aresztowany zostaje kierowca samochodu, którym miał odjechać z miejsca zdarzenia, a władze wprowadzają godzinę policyjną, Franticek zmuszony zostaje do szukania bezpiecznego miejsca. Poszukiwanemu przez Niemców Svobodzie przychodzi z pomocą nieznajoma kobieta o imieniu Mascha, która celowo myli pościg. Franticek odnajduje jej dom i tymczasowo się w nim zatrzymuje. Okazuje się, że jest ona córką profesora historii Stephena Novotnego, któremu okupanci zakazali nauczania. Tymczasem w mieście trwa obława na zamachowca. Ponieważ jednak nie przynosi ona rezultatu, naziści postanawiają zmienić sposób działania i zmusić go, by sam się poddał lub został wydany przez miejscową ludność. W tym celu z pomocą bogatego piwowara, Emila Czaka układają listę 400 osób (wśród których jest Novotny) i grożą, że stracą 40 z nich jeśli zamachowiec nie zostanie wydany. W wyniku serii zawiłych zdarzeń ruch oporu kieruje podejrzenia na Czaka, ale jest już za późno, gdyż Niemcy spełniają swoje groźby i zabijają zakładników.

Produkcja[edytuj | edytuj kod]

Film początkowo miał kilka roboczych tytułów: Never Surrender, No Surrender, Unconquered, We Killed Hitler's Hangman, Trust the People i Lest We Forget[3]. Kiedy jednak podczas produkcji okazało się, że istnieje książka o podobnej nazwie co Never Surrender i No Surrender producenci ogłosili konkurs na nowy tytuł dla aktorów i członków ekipy filmowej. Ostatecznie wygrała go jedna z sekretarek, która w nagrodę otrzymała 100 dolarów.

Swój epizodyczny udział w filmie, którego produkcja trwała od końca października do połowy grudnia 1942 roku, rozważali Teresa Wright, John Beal i Ray Middlelton Wright[3].

Reżyser Fritz Lang rozważał umieszczenie na początku filmu wiersza Edny St. Vincent Millay, The Murder of Lidice, ale ostatecznie zrezygnował z tego pomysłu. Wiersz ten znalazł się w innej produkcji o Heydrichu, Hitler's Madman (1943)[3].

Premiera filmu odbyła się 23 marca 1943 roku w Nowym Jorku. 27 marca jego pokaz odbył się w Prague w stanie Oklahoma, a 15 kwietnia wszedł on na ekrany kin w całych Stanach Zjednoczonych[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Hanns Eisler (ang.). imdb.com. [dostęp 2014-08-19].
  2. The 16th Academy Awards (1944) Nominees and Winners (ang.). oscars.org. [dostęp 2014-08-19].
  3. a b c d Hangmen Also Die! Notes (ang.). tcm.com. [dostęp 2014-08-19].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]