Kalendarium historii Chińskiej Republiki Ludowej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Kalendarium historii Chińskiej Republiki Ludowej – uporządkowany chronologicznie, począwszy od czasów najdawniejszych aż do współczesności, wykaz dat i wydarzeń z historii Chińskiej Republiki Ludowej.

Czasy przed powstaniem ChRL[edytuj | edytuj kod]

Rządy Mao Zedonga[edytuj | edytuj kod]

Mao Zedong ogłasza powstanie Chińskiej Republiki Ludowej, 1 października 1949 roku
  • 1 października 1949Mao Zedong proklamował Chińską Republikę Ludową po wygranej przez jego zwolenników wojnie domowej[3]
  • 1950 – chińska armia wkroczyła do Tybetu. W tym samym roku Chińska Republika Ludowa udzieliła wsparcia Korei Północnej i wysłała swoje wojska na wojnę koreańską[3]
  • 1950 – Chiny podpisały Traktat Przyjaźni, Przymierza i Obustronnej Pomocy z ZSRR[2]
  • 1950–1952 – przeprowadzono reformę rolną w wyniku której pośród 300 milionów chłopów rozdzielono 47 milionów hektarów ziemi, znacjonalizowano głównie wartość zagraniczną, własność miejscowej burżuazji pozostała prywatna[3]
  • przełom 1953 i 1954 – opracowano założenia tzw. okresu przejściowego od kapitalizmu do socjalizmu w ramach której założono że w przeciągu 15-18 lat przeprowadzi się industrializację, kolektywizację i nacjonalizację[3]
  • 1954 – wprowadzano konstytucję[3]
  • 1955 – Mao Zedong ogłosił, że okres przejściowy zostanie gwałtownie skrócony[3]
  • 1955–1956 – skolektywizowano rolnictwo oraz znacjonalizowano pozostałe sektory gospodarki[3]
  • przełom 1959 i 1960rozłam radziecko-chiński w wyniku którego Chiny popadły w długoletni konflikt z blokiem wschodnim[3]
  • 1959 – Mao Zedong zrezygnował z funkcji przewodniczącego KPCh – jego miejsce zajął Liu Shaoqi[4]
  • 1961 – zwołano plenum Komitetu Centralnego KPCh, na którym anulowano większość reform gospodarczych Mao[4]
  • 1962wojna chińsko-indyjska podczas którego Chiny zajęły Kaszmir[3]
  • 1965 – premier Zhou Enlai bezskutecznie usiłował przeprowadzić reformy gospodarcze w Chinach[1]
  • 1966 – zwolennicy frakcji Mao w rządzie ogłosili rewolucję kulturalną w ramach której politykę regulacji potępiono a jej zwolenników odsunięto z rządu[3]
  • 1966Lin Biao został ogłoszony następcą Mao Zedonga[4]
  • 1968 – zlikwidowano hunwejbinów – komunistyczną organizację młodzieżową[4]
  • 1969konflikt nad Ussuri w trakcie którego Chiny starły się z wojskiem ZSRR[3]
  • 1969 – w niewyjaśnionych okolicznościach zmarł Liu Shaoqi[4]
  • 1971 – Chińska Republika Ludowa została członkiem ONZ, odsuwając tym samym Republikę Chińską (Tajwan) od reprezentowania tego obszaru[3]
  • 1971 – rząd ChRL przeprowadził nieudane odejście od rewolucji kulturalnej[3]
  • 1971 – w katastrofie lotniczej nad Mongolią zginął Lin Biao[4]
  • luty 1972Richard Nixon jako pierwszy prezydent Stanów Zjednoczonych przybył do Chin – podczas wizyty zniósł embargo na handel z tym państwem[4]
  • 1974 – członkiem Biura Politycznego Komitetu Centralnego został Deng Xiaoping[4]
  • 1975 – wprowadzenie nowej konstytucji[3]
  • 1975 – Zhou Enlai po raz drugi bezskutecznie usiłował przeprowadzić reformy gospodarcze w Chinach[1]
  • 8 stycznia 1976 – zmarł Zhou Enlai[5]
  • lipiec 1976 – północne Chiny nawiedziło silne trzęsienie ziemi w wyniku którego zginęło ćwierć miliona ludzi[5]
  • 9 września 1976 – zmarł Mao Zedong – nowym przewodniczącym KPCh został Hua Guofeng[4]

Historia najnowsza[edytuj | edytuj kod]

  • październik 1976 – od władzy odsunięto „bandę czworga[1]
  • 1976–1977 – Hua Guofeng przeprowadził czystki polityczne[4]
  • grudzień 1978 – odbył się III Zjazd Komitetu Centralnego KPCh na którym uchwalono pierwsze reformy gospodarcze[1]
  • 1978 – potępiono rewolucję kulturalną[3]
  • marzec 1979 – Deng Xiaoping przedstawił cztery zasady postępowania mające obowiązywać wszystkich mieszkańców Chin (socjalistyczna droga Chin, dyktatura proletariatu, kierownicza rola komunistycznej partii i ideologia marksizmu-leninizmu-maoizmu)[1]
  • 1979 – powstały pierwsze specjalne strefy ekonomiczne[3]
  • 1979 – Waszyngton nawiązał pełne stosunki dyplomatyczne z Chinami[4]
  • 1980 – przestał obowiązywać Traktat Przyjaźni, Przymierza i Obustronnej Pomocy z ZSRR[2]
  • 1980–81 – od władzy odsunięto Hua Guofenga, jego stanowiska objęli opowiadający się za reformami Zhao Ziyang i Hu Yaobang (przewodniczący KC i następnie sekretarz generalny KC)[3]
  • 1982 – wprowadzono nową konstytucję[6]
  • 1982 – na XII Zjeździe Komitetu Centralnego KPCh przyjęto program zmiany struktury chińskiej prowincji[4]
  • 1984 – rząd chiński zezwolił krajom zachodnim na inwestowanie w wyznaczonych czternastu miastach[4]
  • 1984 – rozpoczęto prywatyzację przemysłu[1]
  • 1987 – na skutek wewnętrznych walk o władzę odsunięto Hu Yaobanga, sekretarzem generalnym KC został Zhao Ziyang – Zhao Ziyang zaostrzył cenzurę oraz opowiedział się przeciwko reformom gospodarczym[4]
  • 25 marca 1988 – premierem został Li Peng[7]
  • 15 kwietnia 1989 – zmarł Hu Yaobang – w wyniku jego śmierci wybuchły protesty na placu Tian’anmen[7]
  • 26 kwietnia 1989 – „Renmin Ribao” (centralny partyjny organ prasowy) opublikował artykuł potępiający strajkujących studentów[7]
  • 4 maja 1989 – przewodniczący Federacji Pekińskich Studentów, Ujgur Wu’er Kaixi, odczytał na placu „manifest Nowego Ruchu 4 Maja” (manifest nawiązywał do studenckiego Ruchu 4 Maja z 1919 roku)[7]
  • 20 maja 1989 – w Pekinie wprowadzono stan wyjątkowy[7]
  • 3-7 czerwca 1989 – chińska armia krwawo stłumiła protesty na placu Tian’anmen (główne działania 4 czerwca)[7]
  • 1989 – władzę w KPCh objął Jiang Zemin[4]
  • 1990 – zdelegalizowano Front na Rzecz Demokracji[4]
  • 1993 – przewodniczącym ChRL został Jiang Zemin[4]
  • 1996 – chińska marynarka wojenna przeprowadziła manewry na Morzu Południowochińskim, nieopodal Tajwanu[4]
  • 1 lipca 1997Hongkong włączono w skład Chin[4]
  • 17 marca 1998 – Li Peng utracił funkcję premiera – jego następcą został Zhu Rongji[3][7]
  • maj 1999 – Jiang Zemin ostro potępił przypadkowe zbombardowanie ambasady chińskiej w Belgradzie przez amerykańskie wojska[4]
  • 1999Makau włączono w skład Chin[3]
  • od 1999 – wybuchł kryzys pomiędzy rządem chińskim a wyznawcami Falun Gong (liczącego ok. 70 mln wiernych)[3]
  • 2001 – w pobliżu wyspy Hajnan doszło do zderzenia dwóch samolotów wojskowych: amerykańskiego i chińskiego; w wyniku zderzenia zginął chiński pilot, którego ogłoszono bohaterem narodowym; incydent wywołał liczne protesty antyamerykańskie w Chinach, zaś władzę obu państw wzajemnie oskarżały się o spowodowanie katastrofy[4]
  • 2002 – podczas XVI Zjazdu KPCh nowym sekretarzem generalnym KPCh został Hu Jintao[3]
  • 2003 – Hu Jintao objął stanowisko przewodniczącego ChRL – nowym premierem został Wen Jiabao, zaś przewodniczącym parlamentu Wu Bangguo[3]
  • 2005 – Chiny zagroziły Tajwanowi interwencją wojskową, gdyby wyspa ogłosiła niepodległość[4]
  • 2006 – dzięki bardzo szybkiemu rozwojowi gospodarczemu ChRL stały się trzecią gospodarką świata[3]
  • 2006 – znowelizowano konstytucję[6]
  • 8–24 sierpnia 2008 – w Pekinie odbyły się XXIX Letnie Igrzyska Olimpijskie[8]
  • marzec 2010 – chińska armia krwawo stłumiła protesty w Lhasie[3]
  • 2012 – podczas XVII Zjazdu KPCh wybrano na sekretarza generalnego KPCh Xi Jinpinga[3]
  • 2013 – Xi Jinping objął stanowisko przewodniczącego ChRL – nowym premierem został Li Keqiang[3]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g Wojciech Tomaszewski: Chińskie reformy: Szalone lata osiemdziesiąte (pol.). Histmag, 2014-06-01. [dostęp 2016-05-16].
  2. a b c d Chińska Republika Ludowa (pol.). echiny.pl. [dostęp 2016-05-13].
  3. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z Chiny. Historia (pol.). Encyklopedia PWN. [dostęp 2016-05-13].
  4. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v Próby reformy w Chinach. W: Oxford Wielka Historia Świata. T. 30: XX wiek Świat i Polska od lat osiemdziesiątych do początku XXI w. – Filozofia, religia i sztuka II połowy XX w.. Poznań: Oxford Educational, 2008, s. 126-134. ISBN 978-83-7425-833-3.
  5. a b Wojciech Tomaszewski: Walka o schedę po Mao. Deng Xiaoping i początek chińskich reform (pol.). Histmag, 2014-05-29. [dostęp 2016-05-16].
  6. a b China 1982 (rev. 2004) (ang.). Constitute. [dostęp 2016-05-13].
  7. a b c d e f g Wojciech Tomaszewski: 4 czerwca 1989: plac Tienanmen i plac Konstytucji (pol.). Histmag, 2014-06-04. [dostęp 2016-05-16].
  8. Beijing Olympic (ang.). beijing2008.cn. [dostęp 2016-05-13].