Kalmar (grupa literacka)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Kalmar (Klub Kalmar) - podwórkowa grupa uczniowska i studencka - początkowo samokształceniowa, w późniejszym okresie literacka, powstała w warszawskiej Ochocie, działająca od grudnia 1965 do lipca 1967 roku.

Członkowie[edytuj | edytuj kod]

Jerzy Cynarski, Andrzej Duracz, Agnieszka Holland, Janusz Kostynowicz, Tadeusz Kozak, Marek Ławacz, Henryk Machnik, Konrad Polaszek, Jacek Poprzeczko, Mirosław Ratajski, Jan Rudakowski, Mirosław Sznajder, Janusz Witczuk, Krzysztof Zaleski, Małgorzata Załuska, Hanna Zaremska, Roman Żelakiewicz.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Grupa zawiązana została przez J. Kostynowicza, M. Ratajskiego i R. Żelakiewicza w grudniu 1966 roku i przynajmniej przez dwa miesiące działała jako rodzaj klubu samokształceniowego. Członkowie "Kalmara" spotykali się co tydzień (wyłącznie w niedzielę) w prywatnych mieszkaniach Kostynowicza, Ratajskiego przy ul. Lelechowskiej na Ochocie lub - rzadziej - w kawiarni "Pod Kurierem" w śródmieściu Warszawy. Na spotkaniach gromadziła się młodzież wywodząca się z różnych środowisk; początkowo wszakże przeważali pracujący, mimo młodego wieku. Od marca 1966 roku zebrania "Kalmara" stopniowo zdominowali uczniowie klas maturalnych, głównie z Liceum Ogólnokształcącego nr VII im. J. Słowackiego przy ul. Wawelskiej, oraz studenci. Nowo przybyli, ale także i dawni członkowie "Kalmara" coraz śmielej prezentowali własne próby literackie. Toczyły się dyskusje światopoglądowe, m.in. w mieszkaniu A. Michnika.

W dniu 21 marca 1966 kilku "Kalmarowców" uczestniczyło w założycielskim spotkaniu Forum Poetów Hybrydy. I choć w skład Forum "Kalmar" nie wszedł, kontakty osobiste z J. Leszinem pozostały. Grupa nie ogłosiła nigdy swojego programu. Z zachowanych materiałów wynika wszakże, że stawiano sobie za cel: "przeżywanie silnych i szczerych więzi międzyludzkich; przezwyciężenie (poprzez twórczość) degradującego poczucia zbyteczności; możliwość nie tylko nowych widzeń, ale i działań; jedność postawy artystycznej i życiowej; poszukiwanie estetycznej intensywności; wreszcie tworzenie wspólnoty poetyckiej". W imię tejże wspólnoty utwory podpisywano: Kalmar. Usiłowano wprowadzać jakieś pozytywne reguły obcowania, np. zakaz picia alkoholu na spotkaniach, przestrzeganie scenariusza wieczoru, itp.

Gdy łączenie pierwotnych celów grupy z coraz wyraźniej krystalizującym się jej profilem literackim nie powiodło się, M. Sznajder na kartkach rozlepianych na murach (w lutym i marcu 1967) ogłosił nabór do nowej grupy literackiej, która z czasem przyjęła nazwę "Stajnia".