Kamień Śląski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 50°32′25″N 18°04′28″E
- błąd 39 m
WD 50°32'N, 18°4'E, 50°36'N, 18°6'E
- błąd 2320 m
Odległość 1001 m
Kamień Śląski
wieś
Ilustracja
Pałac w Kamieniu Śląskim
Państwo  Polska
Województwo  opolskie
Powiat krapkowicki
Gmina Gogolin
Liczba ludności (2006) 1500
Strefa numeracyjna 77
Kod pocztowy 47-325
Tablice rejestracyjne OKR
SIMC 0494947
Położenie na mapie gminy Gogolin
Mapa lokalizacyjna gminy Gogolin
Kamień Śląski
Kamień Śląski
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kamień Śląski
Kamień Śląski
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa opolskiego
Kamień Śląski
Kamień Śląski
Położenie na mapie powiatu krapkowickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu krapkowickiego
Kamień Śląski
Kamień Śląski
Ziemia50°32′25″N 18°04′28″E/50,540278 18,074444
Strona internetowa

Kamień Śląski (dodatkowa nazwa w j. niem. Groß Stein[1]) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie krapkowickim, w gminie Gogolin.

Geologia[edytuj | edytuj kod]

Zbiornik p.poż. w centrum wsi

W bezpośrednim sąsiedztwie wsi znajdują się dwa wielkie czynne kamieniołomy wapieni triasowych oraz jeden nieczynny, w którym są dwa zabytkowe piece wapiennicze[2]. W centrum wsi ustawiono bardzo duży, jak na województwo opolskie, głaz narzutowy wymiarów 295 × 235 cm i minimum 180 cm wysokości[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Po raz pierwszy miejscowość zanotowana została w najstarszej Kronice polskiej spisanej po łacinie w latach 1112–1116 przez Galla Anonima. Wspomniana jest w kronice dwukrotnie w łacińskiej nazwie Lapis jako siedziba Bolesława Krzywoustego[3] oraz w zlatynizowanej polskiej nazwie castrum Kamencz (pol. gród Kamień)[4][5]. Wzmiankowana w XII w. jako gród warowny, siedziba rodu Odrowążów. Od XVIII do XX wieku osada należała do rodu Strachwitzów, którzy powoływali się na związki rodzinne z rodem Odrowążów. Wszyscy panowie na zamku w Kamieniu Śląskim nosili imię Hiacynt (Jacek).

W alfabetycznym spisie miejscowości na terenie pruskiej prowincji śląskiej wydanym w 1830 roku we Wrocławiu przez Johanna Knie wieś występuje pod nazwami Gross Stein oraz Wielki Kamień[6][7]. Topograficzny podręcznik Górnego Śląska z 1865 roku notuje miejscowość we fragmencie „Gross Stein (polnisch Kamien)”[8].

W plebiscycie na Górnym Śląsku przeprowadzonym 20 marca 1921 roku w Kamieniu Śląskim (podobnie jak w wielu innych wsiach ówczesnego powiatu strzeleckiego) większość osób głosowała za przyłączeniem do Polski. Za Polską oddano 493 głosy (55,3%), za Niemcami zaś 398 głosów (44,7%). Ostatecznie jednak miejscowość pozostała w granicach Niemiec aż do roku 1945[9].

Lokalni święci[edytuj | edytuj kod]

W 1183 r. urodził się tu święty Kościoła KatolickiegoJacek Odrowąż. Pochodzą stąd błogosławieni Czesław Odrowąż i Bronisława.

17 czerwca 2007 r., z okazji 750 rocznicy śmierci Jacka Odrowąża, przed miejscowym sanktuarium św. Jacka została odprawiona przez prymasa Polski Józefa Glempa uroczysta msza. Homilię wygłosił Stanisław Dziwisz. W mszy uczestniczyli członkowie Episkopatu Polski, kilkudziesięciu kardynałów, arcybiskupów i biskupów oraz kilka tysięcy wiernych[10].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Pałac, widok strony zachodniej

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[11]:

  • zespół pałacowy i folwarczny, z XVII/XVIII w., XIX w.:
    • Pałac w Kamieniu Śląskim, późnobarokowy z XVII/XVIII w. z sanktuarium św. Jacka
    • park krajobrazowy wokół pałacu i sanatorium rehabilitacyjnego
    • dom
    • wozownia
    • stajnia
    • stodoła
  • kościół par. pw. św. Jacka, z 1632 r. – XVII w., przebudowany w 1909 r. na neobarokowy, wypisany z księgi rejestru
  • zbiorowa mogiła powstańców śląskich, na cmentarzu katolickim, przy ul. Klasztornej

inne zabytki i atrakcje turystyczno-pielgrzymkowe:

  • klasztor zgromadzenia sióstr NP NMP z 1892 r.
  • rezerwat przyrody o pow. ok. 14 ha

Transport[edytuj | edytuj kod]

Lotniczy[edytuj | edytuj kod]

  • w pobliżu wsi znajduje się zlikwidowane lotnisko Opole-Kamień Śląski, na którym terenie w 2013 powstało lądowisko Kamień Śląski.

Kolejowy[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262).
  2. a b Robert Niedźwiedzki, Joachim Szulc, Marek Zarankiewicz, 2012: Przewodnik geologiczny. Kamienne skarby Ziemi Annogórskiej. Wyd.: Stowarzyszenie Kraina św. Anny, strony 75-78. ​ISBN 978-83-63036-04-1​.
  3. „Kronika polska, Gall Anonim”, seria „Kroniki polskie”, Zakł. Narod. im. Ossolińskich, Wrocław, ​ISBN 978-3-939991-64-9​, s. 103.
  4. „Kronika polska, Gall Anonim”, seria „Kroniki polskie”, Zakł. Narod. im. Ossolińskich, Wrocław, ​ISBN 978-3-939991-64-9​, s. 136.
  5. „Monumenta Germaniae Historica”, „Chronicae Polonorum”, tom IX, Hannoverae 1851 s. 471.
  6. Alphabetisch-Statistisch-Topographische Uebersicht aller Dörfer, Flecken, Städte und andern Orte der Königl. Preuß. Provinz Schlesien..., s. 746.
  7. Johann Knie 1830 ↓, s. 746.
  8. Felix Triest 1865 ↓, s. 293.
  9. Mapa obszaru plebiscytowego zawierająca wyniki głosowania w poszczególnych miejscowościach.
  10. Zakon Dominikanów w Polsce.
  11. Rejestr zabytków nieruchomych woj. opolskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 47. [dostęp 2012-12-09].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Johann Knie: Alpabetisch, Statistisch, Topographische Uebersicht aller Dorfer, Flecken, Stadt und andern Orte der Konigl. Preus. Provinz Schlesien... Breslau: Barth und Comp., 1830.
  • Felix Triest: Topographisches Handbuch von Oberschlesien. Breslau: Verlag von Wilh. Gottl. Korn, 1865.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]