Kamienie runiczne w Uppsali

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Znajdujący się w parku uniwersyteckim kamień runiczny z Örby, który Vigmund wystawił samemu sobie (U 1011, lewa strona)

Kamienie runiczne w Uppsali występują głównie na terenie katedry oraz na terenie parku uniwersyteckiego. Pojedyncze obiekty można znaleźć także w należących do Uppsali Bälinge, Gamla Uppsala, Vaksala, Vedyxa oraz Viksta.

Kamienie te pochodzą z XI wieku i trafiły na teren katedry i parku głównie w wyniku tego, że Uppsala była jednym z najważniejszych centrów politycznych, religijnych, kulturowych i naukowych Szwecji. Wiele kamieni trafiło na teren katedry w wyniku tendencji do umieszczania ich w chrześcijańskich budowlach sakralnych, jaka miała miejsce po zakończeniu czasów kamieni runicznych. Kamienie te często stawały się materiałem budowlanym świątyń i obecnie są odkrywane w wyniku prac remontowych na terenie katedry i innych budowli sakralnych Uppsali. W wyniku tych procesów na niewielkim terenie (katedra i park uniwersytecki znajdują się niedaleko od siebie) zgromadzone zostało bardzo dużo tego typu zabytków.

Wybrane kamienie runiczne w Uppsali[edytuj | edytuj kod]

W poniższej tabeli kamienie identyfikowane są zgodnie z Samnordisk runtextdatabas.

Kamień Lokalizacja Napis
U 489 park uniwersytecki Gullög ufundował most za duszę swej córki Gillögs, którą za żonę miał Ulv. Rytował Öpir.
U 929 katedra ... ufundował kamień dla Vige, swojego ojca. Runy rytował Ingulv.
U 931 katedra ... zaś Jovurfast ufundował rytowany kamień dla swojego ojca...
U 932 park uniwersytecki Mule ... rytowanie tego kamienia dla Svarthövde, swego brata. Åsmund. Ingjald. Mule oraz ... ufundowali rytowanie tego kamienia dla Svarthövde (który mieszkał w) Söderby.
U 933 katedra Borga ufundował ten kamień dla Stynbjörna/Torkel dał (wyryć go) dla swojego brata.
U 934 katedra Tore i Rörik (?) i Karl, bracia...
U 935 katedra Tägn (i) Fasthed dało ... swego męża.
U 937 park uniwersytecki Tägn i Gunnar wyryli kamienie dla Vädera, sin broder./Persgatan i Klostergatan są na drodze do klasztoru franciszkanów.
U 938 park uniwersytecki Holmfast ufundował rytowanie tego kamienia dla Igulgera, swojego ojca, oraz Torbjörna.
U 939 park uniwersytecki Forkun i Brune kazali wykonać ten znak pamiątkowy dla Igulfasta, ich ojca.
U 940 park uniwersytecki Igu1 i Torger kazali wykonać ten kamień, aby upamiętnić Kättilfasta, ich ojca. Duszy jego pomoc. Gillög ####. Öpir radził runy. (#### – oznacza runy nieczytelne; rytownik był niewprawny)
U 943 park uniwersytecki Björn i ... kamień ... duszy.
U 956 Danmark Stenhilda ufundowała ten kamień dla/Vidbjörna podróżnika do Grecji, jej męża./Boże i Matko Boska pomóżcie jego duszy./Rytował Åsmund Kåresson
U 961 Vaksala ...ufundował ten kamień dla Kättilbjörna,/jej ojca sin, oraz Runfrida dla swego męża,/oraz Igulfasta opłakiwanego, ale rytował Öpir
U 978 Gamla Uppsala Sigvid Englandsfararen postawił ten kamień dla Vidjärva, [jego] ojca...
U 1011 park uniwersytecki Vigmund ufundował rycie tego kamienia na swoją własną pamiątkę,/najzdolniejszego z ludzi./Boże pomóż kapitańskiej duszy Vigmunda. -/Vigmund i Åfrid ryli ten pomnik, gdy on żył.
U 1061 Viksta kyrka (tekst nonsensowny)
U 1062 Viksta socken Gångulv(?) i Benvid ufundowali stawienie kamienia ku pamięci Ödbjörna, syna...
U 1072 Bälinge ... Torkel ... i Brandr... rytował Öpir
U 1077 Bälinge ... ku upamiętnieniu Räva. On...
Nowo znaleziony 1975 I katedra Ring (?) i Hulte (i) Fastger oni ufundowali/ (postawienie) kamienia dla Vigmara, ich ojca,/dobrego kapitana statku. Rytował Likbjörn.
Nowo znaleziony 1975 II katedra ... björn (?) i Brand ufundowali wystawienie tego kamienia dla/Karlunga, ich ojca, zaś Kättilbjörn dla/(swego) brata. Runy rytował Öpir.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]