Kanał Ślesiński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kanał Ślesiński
Śluza Pątnów.jpg
Śluza Pątnów na Kanale Ślesińskim
Kontynent Europa
Państwo  Polska
Województwo wielkopolskie
Początek Konin - Morzysław
Koniec Mielnica Duża
Długość 32,00 km
Udostępniony dla żeglugi Tak
Śluzy 4
Jazy 1
Kanały wodne Polski
Commons-logo.svg Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Kanał Ślesiński[1] , również znany jako Kanał Warta–Gopło – kanał wodny o długości 32 km[2], łączący Wartę z Gopłem. Początkowy odcinek śródlądowej drogi wodnej Warta-Kanał Bydgoski. Został zakwalifikowany do II klasy dróg wodnych czyli jest dostępny dla barek o nośności 500 t[2]. W górnej części, na wysokości wsi Koszewo łączy się z Notecią.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W roku 1937 Ministerstwo Skarbu rozpisało przetarg na budowę kanału Warta–Gopło–Wisła i rozpoczęto starania celem wywłaszczenia gruntów, przez które prowadzić będzie kanał. Przetarg na opracowanie inżynierii lądowej i wodnej wygrał Zakład Przemysłu Mechanicznego Lilpop, Rau i Loewenstein ulokowany przy ul. Bema 65 w Warszawie. Opracowanie inżynierii lądowej kanału Warta–Gopło powierzono młodemu konstruktorowi przedsiębiorstwa, inż. Zygmuntowi Korzeniowskiemu, urodzony w Golinie nad Wartą. Zygmunt Korzeniowski zaprojektował mosty, tamę wodną na rzece Warcie w Działoszynie, śluzy wodne, oraz nadzorował budowę kanału aż do czasu jego ukończenia w 1949.

Przed wojną zostały wykonane prace ziemne na ponad 8 kilometrowym odcinku między Wartą i Jeziorem Pątnowskim. Zbudowano także dwie śluzy w Morzysławiu i Pątnowie. Z powodu poziomu wód gruntowych kanał kopano łopatami, a pogłębiała go pogłębiarka Żyronda[3]. Podczas wojny prace zostały przerwane. Niemcom nie udało się ich wznowić, ponieważ powódź wiosną 1940 roku zniszczyła wały[3]. Po wojnie dokończono prace. Zbudowano pozostałe śluzy i brakujące odcinki kanału. Otwarcie kanału nastąpiło w 1949 roku[2].

Opis[edytuj | edytuj kod]

Długość kanału wynosi 32 km, w tym 18,7 km odcinków przekopanych .

Kanał składa się z trzech odcinków:

- kanału sztucznego o długości 8,5 km, od Warty do Jeziora Pątnowskiego. Funkcjonują tu dwie śluzy komorowe – Morzysław i Pątnów[2]

- ciągu naturalnych jezior o długości 15,7 km (jeziora Pątnowskie, Wąsosko-Mikorzyńskie, Ślesińskie) oraz Jeziora Czarnego połączonego z Jeziorem Ślesińskim przekopem o długości 1,8 km[2]

- kanału sztucznego o długości 7,8 km prowadzącego od Jeziora Czarnego do Jeziora Gopło;. Pracują tu dwie śluzy komorowe - Gawrony i Koszewo[2]

Zarządzanie[edytuj | edytuj kod]

Drogą wodną Kanału zarządza Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Poznaniu, a żeglugą śródlądową na kanale - Inspektorat Żeglugi Śródlądowej w Bydgoszczy[2].

Remont kanału[edytuj | edytuj kod]

W latach 2011- 2013 zrealizowano projekt „Modernizacja Kanału Ślesińskiego w km 0,00-32,00 poprzez remont śluz w Koszewie, Gawronach, Pątnowie i Morzysławiu oraz roboty pogłęb. udrożnieniowe” współfinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego[4]. W jego ramach przeprowadzono remont 4 śluz:Morzysław, Pątnów, Gawrony i Koszewo oraz jazu Gawrony. Remont przeszedł również sam Kanał, który w wielu miejscach został pogłębiony i udrożniony[3]. Realizację nadzorował Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Poznaniu.

W 2017 roku przeprowadzono prace konserwacyjne na wlocie do Kanału Ślesińskiego od połączenia z rzeką Wartą do śluzy w Morzysławiu. Celem ich było usunięcie osadów, aby zachować głębokość tranzytową na szerokości 30 m wymaganą dla II klasy rzek żeglownych[5]. Zamulenie Kanału jest związane z działalnością Kopalni Węgla Brunatnego w Koninie, W odprowadzanej do Noteci wodzie znajdują się znaczne ilości rumowiska, które osadza się w miejscu ujścia rzeki do kanału Ślesińskiego. Kopalnia została zobowiązana do partycypacji w kosztach usuwania powstałego stożka nasypowego[6].

Przebieg kanału[edytuj | edytuj kod]

Jeziora[edytuj | edytuj kod]

Śluzy[edytuj | edytuj kod]

Miejscowości[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Komisja Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych: Hydronimy. Izabella Krauze-Tomczyk, Jerzy Ostrowski (oprac. red). T. 1. Cz. 1: Wody płynące, źródła, wodospady. Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2006, s. 289. ISBN 83-239-9607-5.
  2. a b c d e f g PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA MIASTA KONINA na lata 2004-2007 z uwzględnieniem perspektywy na lata 2008–2011 Konin 2004 s.42 (pdf)
  3. a b c Nowicki P. Jak bursztyn na wielkiej pętli Ekofakty Lato 2014 s. 11-14 (pdf)
  4. Napieralski P. Remont Kanału Ślesińskiego Ekofakty lato 2013 s. 11
  5. Kasat Sp., Prace konserwacyjne na wlocie do Kanału Ślesińskiego od połączenia z rzeką Wartą do śluzy w Morzysławiu - Przetargi.eGospodarka.pl, przetargi.egospodarka.pl [dostęp 2018-02-23] (pol.).
  6. Aktualności - Odmulanie Kanału Ślesińskiego - Konin24.info, konin24.info [dostęp 2018-02-23] (pol.).