Kaplica Potockich na Wawelu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kaplica Oczyszczenia Najświętszej Panny Marii w Krakowie
Distinctive emblem for cultural property.svg A7 (nr rej. Wzgórza Wawelskiego)
Kaplica
Ilustracja
Wnętrze Kaplicy
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Miejscowość Kraków
Wyznanie katolickie
Kościół Kościół łaciński
Parafia Bazylika archikatedralna św. Stanisława i św. Wacława w Krakowie
Wezwanie Oczyszczenia Najświętszej Panny Marii
Położenie na mapie Starego Miasta w Krakowie
Mapa lokalizacyjna Starego Miasta w Krakowie
Kaplica Oczyszczenia Najświętszej Panny Marii w Krakowie
Kaplica Oczyszczenia Najświętszej Panny Marii w Krakowie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kaplica Oczyszczenia Najświętszej Panny Marii w Krakowie
Kaplica Oczyszczenia Najświętszej Panny Marii w Krakowie
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Kaplica Oczyszczenia Najświętszej Panny Marii w Krakowie
Kaplica Oczyszczenia Najświętszej Panny Marii w Krakowie
Położenie na mapie Krakowa
Mapa lokalizacyjna Krakowa
Kaplica Oczyszczenia Najświętszej Panny Marii w Krakowie
Kaplica Oczyszczenia Najświętszej Panny Marii w Krakowie
Ziemia50°03′15,99″N 19°56′06,39″E/50,054442 19,935108

Kaplica Potockich, zwana także Różyców oraz Padniewskiego, pod wezwaniem Oczyszczenia Najświetszej Panny Marii – jedna z dziewiętnastu kaplic Katedry Wawelskiej. Znajduje się w południowej nawie bocznej, na zachód od kaplicy Szafrańców.


Historia[edytuj | edytuj kod]

Kaplicę ufundował bp Zawisza Kurozwęcki w 1381 r. Pierwotna nazwa kaplicy (Różyców) utarła się od herbu owego biskupa – Róży. Ukończono ją w 1425 r. za Mikołaja Kurozwęckiego (wojewody sandomierskiego). W latach 15721575 budowlę przekształcono dla bpa Filipa Padniewskiego na jego mauzoleum, czego dokonał Jan Michałowicz z Urzędowa. Następnie w latach 18321840, kosztem Zofii Potockiej, obiekt przebudowano według planów Piotra Nobile na kaplicę grobową rodziny Potockich. Z artystą współpracowali m.in.: Franciszek Lanci i Wilhelm Hofbauer – architekci, Giobbe i Jan Axerio – stiukatorzy oraz Józef Kähsmann i Jan Jerzy Danninger – rzeźbiarze.

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Obiekt nakryty jest kopułą, w której przyłuczach znajdują się rzeźbione anioły autorstwa Józefa Kähsmanna. Wnętrze wyłożono sztucznym marmurem, przyozdobionym przez Jana Jerzego Danningera brązami. W ścianie zachodniej znajduje się manierystyczny nagrobek bpa Filipa Padniewskiego, wykonany przez Jana Michałowicza z Urzędowa. Pomnik pozbawiony jest ornamentyki. Figura biskupa, wyrzeźbiona w alabastrze, spoczywa w niszy zamkniętej parzystą podwieszoną arkadą na spłaszczonej tumbie. Całość ujęta jest dwoma kolumnami po bokach, podpierającymi baldachim z kwiatonami. Po lewej stronie umieszczony jest marmurowy posąg Chrystus błogosławiący dłuta Bertela Thorvaldsena (stworzony w latach 18331834 w Rzymie), stanowiący pomnik grobowy Artura Potockiego. Projektem tego artysty są znajdujące się w rogu wejścia marmurowe popiersia Artura i Julii Potockiej, wyrzeźbione przez Montiego. Ołtarz wykonał Danninger w 1838 r. Znajdujący się w nim obraz Chrystus Ukrzyżowany, pędzla Giovanniego Francesco Barbieriego (zwanego Guercino), pochodzi z XVII wieku. Kaplicę zamyka żelazna ażurowa krata klasycystyczna z 1. połowy XIX wieku, odlana w Wiedniu w latach 18351837, oprawiona w późnobarokowy portal z 1775 r. W nawie na lewo od wejścia umieszczona jest marmurowa tablica erekcyjna z datą przebudowy kaplicy z 1572 r.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Kuczman Kazimierz: Wzgórze Wawelskie. Przewodnik. Wydanie 2 Kraków 1988
  • Rożek Michał: Krakowska katedra na Wawelu. Przewodnik dla zwiedzających. Wydanie 3 Kraków 1989
  • Rożek Michał: Złoty Wiek. Szkice o sztuce renesansowej. Wydanie 1 Kraków 1991 ​ISBN 83-03-03265-8