Karb (Bytom)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Herb Bytomia Karb
Dzielnica Bytomia
Ilustracja
Widok na Karb w 2018 roku, z lewej: kopalnia węgla kamiennego Bobrek-Piekary ruch Bobrek, z prawej: kościół pw. Dobrego Pasterza
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Miasto Bytom
Prawa miejskie 1 kwietnia 1951
Powierzchnia 3,44[1] km²
Wysokość około 293–297[2] m n.p.m.
Populacja 
• liczba ludności

7549[potrzebny przypis]
• gęstość 2220,3 os./km²
Nr kierunkowy 032
Kod pocztowy 41-906
Tablice rejestracyjne SY
Położenie na mapie Bytomia
Położenie na mapie
50°21′12″N 18°52′20″E/50,353333 18,872222
Portal Portal Polska

Karb (niem. Karf) – dzielnica Bytomia, położona w południowo-zachodniej części miasta. Dawna kolonia robotnicza, przyłączona do Bytomia 1 kwietnia 1951 roku; do 1875 roku część Miechowic.

Etymologia nazwy[edytuj | edytuj kod]

Pochodzenie nazwy Karb wywodzono od różnych słów (np. „kar” w znaczeniu wąwóz, kotlina[3]), którym próbowano przypisać znaczenie związane z osadą. Pochodzenie od słowa:

  • „karp” wiązano z hodowlą ryb, głównie karpia
  • „karw” (stpl. wół) wiązano z rolniczym charakterem miejscowości i wypasem bydła
  • „karb” tłumaczono działalnością komory celnej, która karbowała (znaczyła) liczbę przejeżdżających wozów[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1451 wzmiankowano staw Karwia, a w 1455 roku wspomniano o dwóch stawach[4], prowadzono hodowlę ryb prawdopodobnie do XVIII wieku[3]. Na początku XIX wieku w osadzie znajdowało się niewiele zabudowań, była tam m.in. gospoda z końca XVIII wieku, zagroda oraz pola uprawne[3]. Franz Aresin[5] sprowadził do Karbia osadników, których potrzebował do tworzonej w Miechowicach kopalni galmanu Maria[3][6] (kopalnia została uruchomiona w 1823 roku[7]). Zabudowania powstawały głównie wokół skrzyżowania dróg biegnących od Miechowic do Bytomia oraz z Rudy do Tarnowskich Gór[3]. W 1850 roku przez Karb poprowadzono kolejową linię normalnotorową (zob. stacja Bytom Karb), w 1854 roku otwarto dwie linie kolei wąskotorowej[3]. Na północ od Wzgórza Gryca znajdowała się kopalnia piasku, pozostałości po niej można było dostrzec jeszcze w latach 90. XX wieku[8]. Działalność górnicza oraz rozwój transportu doprowadziły do rozwoju kolonii i przyrostu liczby mieszkańców[3].

Karb należał do wsi Miechowice jako jej kolonia[3], został od niej odłączony w 1875 roku i utworzył samodzielną gminę[9], w tymże roku kolonia liczyła 48 właścicieli domów[3].

Karb na początku XX wieku był kolonią robotniczą[10], mieszkali w nim pracownicy huty żelaza Julia oraz kopalni węgla kamiennego Bobrek[11]. Karb od 1928 do 1951 roku należał do gminy Bobrek-Karb, 1 kwietnia 1951 roku został włączony do Bytomia[12].

Na skutek działalności wydobywczej w Karbiu doszło do licznych szkód górniczych, przez co wyburzono kilka budynków mieszkalnych[11], zamknięto m.in. restaurację McDonald’s[13].

Obiekty na terenie dzielnicy[edytuj | edytuj kod]

Kościół pw. Dobrego Pasterza w 2018 roku
Zabudowania kopalni węgla kamiennego Bobrek-Centrum w 2011 roku
Bloki przy ulicy Konstytucji 88 w 2018 roku
Budynki przy ul. Krańcowej, widoczne przerwy w ciągu zabudowy po wyburzonych obiektach pod numerami 7 i 6, stan na 2018 rok
Budynek baru restauracyjnego „Pod Flotą” w 2018 roku

Dzielnicę przecina droga krajowa nr 94. Na terenie Karbia znajdują się:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michał Brzezinka, Wojciech Brol: Prognoza oddziaływania na środowisko projektu strategii rozwoju miasta Bytom 2020+. Bytom: 2014-07, s. 49.
  2. Schyma 1925 ↓, s. 5.
  3. a b c d e f g h i j Adam Kubacz: Nazwy miejscowe i terenowe (łanowe na terenie Miechowic). W: Gazeta Miechowic [on-line]. [dostęp 2018-06-05].
  4. Schyma 1925 ↓, s. 8.
  5. Schyma 1925 ↓, s. 13.
  6. Kubacy ↓, s. 1.
  7. Schyma 1925 ↓, s. 21.
  8. Kubacy ↓, s. 5–6.
  9. Edward Wieczorek, Leonard Kłos: Miechowice i okolice. Przyroda i zabytki. Bytom: Urząd Miejski w Bytomiu, 2013, s. 23. ISBN 978-83-62234-72-1.
  10. Christine Maria Przybyła. „Witamy na Bobrku!”, czyli zmiana i trwanie bytomskiej kolonii robotniczej po okresie transformacji ustrojowo-ekonomicznej. „Journal of Urban Ethnology”, s. 102, 2015. ISSN 14290618. 
  11. a b Michał Zieliński: Życie w mieście, które się wali: „Tutaj kiedyś stał mój dom”. Grupa WP, 2018-03-02. [dostęp 2018-06-05].
  12. Dz.U. z 1951 r. nr 18, poz. 147.
  13. Tomasz Nowak: Tąpnęło i po burgerach. W: Życie Bytomskie [on-line]. 2016-06-13. [dostęp 2018-06-05].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]