Karol Baczyński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Karol Józef Baczyński
Ilustracja
podpułkownik piechoty podpułkownik piechoty
Data i miejsce urodzenia 11 lutego 1865 lub 1869
Lwów
Data śmierci 1940
Przebieg służby
Lata służby 1914–1923
Siły zbrojne Orzełek legionowy.svg Legiony Polskie,
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie,
Straż Graniczna II RP Straż Graniczna II RP
Jednostki 3 Pułk Piechoty,
4 Pułk Piechoty,
1 Pułk Strzelców Lwowskich,
DOG „Lwów”,
4 Pułk Piechoty Legionów
Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
wojna polsko-ukraińska (obrona Lwowa,
wojna polsko-bolszewicka,
II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, trzykrotnie) Złoty Krzyż Zasługi

Karol Józef Baczyński herbu Sas (ur. 11 lutego 1865 lub 1869[a][1] we Lwowie, zm. w 1940) – podpułkownik piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy i społeczny, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Karol Baczyński

Był synem Jana i Anny z domu Fischer. Działał w tajnym ruchu niepodległościowym na obszarze Galicji[2]. W okresie zaboru austriackiego w ramach autonomii galicyjskiej wstąpił do c. k. służby sądowniczej. Został nadoficjałem sądowym. Działał w Organizacji Orła Białego, lwowskim gnieździe Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, Drużynach Bartoszowych, Towarzystwie Szkoły Ludowej.

Po wybuchu I wojny światowej od 16 sierpnia 1914 był dowódcą kompanii II batalionu w Legionie Wschodnim. Po jego rozwiązaniu wstąpił do Legionów Polskich. Był dowódcą kompanii, batalionu 3 pułku piechoty w składzie II Brygady do początku 1915, następnie dowódcą kompanii w 4 pułku piechoty w składzie III Brygady, dowódcą obozu szkolnego w Jastkowie. Awansowany na porucznika 14 marca 1915, na kapitana 8 września 1915. Od końca 1915 był dowódcą batalionu uzupełniającego Nr IV Polskich Legionów w Kozienicach i z tego stanowiska 8 stycznia 1916 został przeniesiony na stanowisko komendanta Personalnej Stacji Zbornej dla Legionistów Polskich w Kowlu[3], które pełnił do końca 1916, następnie analogiczne stanowisko w Lublinie od stycznia 1917 do marca 1918.

U kresu wojny podczas obrony Lwowa w trakcie wojny polsko-ukraińskiej od 5 do 20 listopada 1918 dowodził Odcinkiem V Szkoły im. Sienkiewicza w II Grupie dowodzonej przez kpt. Mieczysława Borutę-Spiechowicza[4][5][6]. Następnie dowodził II batalionem 1 pułku Strzelców Lwowskich na dalszym froncie wojny polsko-ukraińskiej[4]. Później służył w Dowództwie Okręgu Generalnego „Lwów”, kierował batalionami wartowniczymi, był dowódcą IV Brygady Etapowej i dowódcą Powiatu Etapowego w Łunińcu od grudnia 1920 do marca 1921. Brał udział w wojniej polsko-bolszewickiej. Był także oficerem Straży Granicznej. Został awansowany do stopnia podpułkownika rezerwy piechoty ze starszeństwem z 1 czerwca 1919[7]. W 1923, 1924 był oficerem rezerwowym pospolitego ruszenia 4 pp Leg. w Kielcach[8][9]. W tym czasie został przeniesiony w stan nieczynny.

W okresie międzywojennym był aktywnym działaczem społecznym i kulturalnym – prezesem Związku Obrońców Lwowa[10], prezesem Bractwa Kurkowego we Lwowie, komendantem Ochotniczej Straży Pożarnej, zakładał chóry, towarzystwa muzyczne i teatralne. Występował jako wiolonczelista w kwartetach, kwintetach i w orkiestrach.

Po wybuchu II wojny światowej i agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939 na terenach wschodnich II Rzeczypospolitej został aresztowany przez Sowietów. Został zamordowany przez NKWD na wiosnę 1940. Jego nazwisko znalazło się na tzw. Ukraińskiej Liście Katyńskiej opublikowanej w 1994 (został wymieniony na liście wywózkowej 72/1-21 oznaczony numerem 123)[11]. Ofiary tej części zbrodni katyńskiej zostały pochowane na otwartym w 2012 Polskim Cmentarzu Wojennym w Kijowie-Bykowni.

Był dwukrotnie żonaty. Z Bronisławą z Chmielewskich miał dwóch synów, oficerów Wojska Polskiego: Stanisława i Zdzisława, który także został ofiarą zbrodni katyńskiej. Drugą żoną była Władysława Haydel z którą miał dwie córki: Marię i Zofię. Karol Baczyński był spokrewniony przez wspólnych przodków ze słynnym poetą Krzysztofem Kamilem Baczyńskim.

Awanse[edytuj | edytuj kod]

  • porucznik – 14 marca 1915
  • kapitan – 8 września 1915
  • podpułkownik – zweryfikowany ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 (w 1924 zajmował 21. lokatę na liście starszeństwa oficerów pospolitego ruszenia piechoty)

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Rocznik Oficerski 1924 wskazał rok urodzenia 1869. Zarówno Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie jak i Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku podały profile dwóch osób o tożsamości Karol Baczyński, synów Jana i Anny, których daty urodzenia podano 11 lutego 1864 i 11 lutego 1869. Ukraińska Lista Katyńska podała rok urodzenia 1865.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficerowie. Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie. [dostęp 2016-04-18].
  2. Wacław M. Borzemski: Pamiętnik tajnych organizacji niepodległościowych na terenie byłej Galicji w latach 1880-1897. Lwów: 1930, s. 186.
  3. CAW sygn. akt I.120.1.307 s. 13.
  4. a b Semper Fidelis. Obrona Lwowa w obrazach współczesnych. Lwów / Warszawa: Straż Mogił Polskich Bohaterów / Oficyna Wydawnicza Volumen, 1930 / 1990, s. Tab. 46.
  5. Jan Gella: Ruski miesiąc 1/XI – 22/XI 1918. Ilustrowany opis walk listopadowych we Lwowie z 2 mapami. Lwów: Komitet Obywateli Miasta Lwowa, ok. 1919, s. 138, 162.
  6. G.Łukomski, Cz.Partacz, B.Polak. / Iwona Łaptaszyńska (autor opracowania): Obrona Lwowa 1 – 22.11.1918 r.. genealogia.okiem.pl. [dostęp 2016-04-18].
  7. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 467.
  8. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 135.
  9. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 132.
  10. W dwunastą rocznicę. „Gazeta Lwowska”, s. 3, Nr 251 z 30 października 1930. 
  11. Ukraińska Lista Katyńska. Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, 1994. s. 3. [dostęp 2016-04-07].
  12. Rozporządzenia Ministra Spraw Wojskowych. „Dziennik Personalny”, s. 369, Nr 12 z 10 maja 1922. Ministerstwo Spraw Wojskowych. 
  13. Wielkiemu patriocie w hołdzie. „Gazeta Lwowska”, s. 1, Nr 209 z 13 września 1927. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]