Karsin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy wsi gminnej w województwie pomorskim. Zobacz też: osada Karsin w województwie zachodniopomorskim.
Artykuł 53°54′18″N 17°55′42″E
- błąd 38 m
WD 53°54'0.0"N, 17°55'0.1"E, 53°59'N, 18°0'E
- błąd 14 m
Odległość 998 m
Karsin
wieś
Ilustracja
Plac św. Jana
Państwo  Polska
Województwo  pomorskie
Powiat kościerski
Gmina Karsin
Liczba ludności (2011) 2087[1]
Strefa numeracyjna 58
Kod pocztowy 83-440[2]
Tablice rejestracyjne GKS
SIMC 0162553
Położenie na mapie gminy Karsin
Mapa konturowa gminy Karsin, w centrum znajduje się punkt z opisem „Karsin”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Karsin”
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa konturowa województwa pomorskiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Karsin”
Położenie na mapie powiatu kościerskiego
Mapa konturowa powiatu kościerskiego, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Karsin”
Ziemia53°54′18″N 17°55′42″E/53,905000 17,928333
Strona internetowa

Karsin (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Kôrsëno) – duża wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim, w gminie Karsin, na południowych obrzeżach Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego, na ziemi zaborskiej. Miejscowość jest siedzibą władz gminy Karsin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Nazwy źródłowe miejscowości[edytuj | edytuj kod]

kaszb. Karszëno, Kôrsyn, Karszin, niem. Karschin, dawniej Karszin, Karsino, Karsin[3][4]

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Karsin leży:

  • 13 km od Czerska.
  • 38 km od Kościerzyny,
  • ok. 100 km od Gdańska,
  • ok. 105 km od Bydgoszczy.

Przez Karsin biegnie linia kolejowa Laskowice Pomorskie-Bąk.

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Karsin[5][6]
SIMC Nazwa Rodzaj
0162576 Dębowiec osada
0162560 Karsin-Wybudowanie część wsi
0162599 Mniszek osada

Karsin dzisiejszy[edytuj | edytuj kod]

Stacja kolejowa

Ulica Długa, która ma 5680 m, jest najdłuższą ulicą (o zwartej zabudowie) we wsi w dawnym województwie gdańskim i prawdopodobnie obecnie najdłuższą w województwie pomorskim[potrzebny przypis]. Pozostałe ulice tworzą dzielnice (osiedla) (Działki, Ogrody, Na skarpie, Wybudowanie). Według danych urzędu skarbowego parafia Karsin (razem z wioskami Bąk, Cisewie) 1 stycznia 2008 liczyła 2601 osób[potrzebny przypis].

  • Dzielnica Działki powstała w latach 70. i 80. dominuje tam zabudowa wolnostojąca, jednak stoi tam kilka bliźniaków i szeregowców oraz jeden blok. Na środku znajduje się niewymiarowe boisko do gry w piłkę nożną i plac zabaw.
  • Dzielnica Ogrody jest skupiona przy ulicy Ogrodowej (równoległej do ul. Długiej) i znajduje się tam kilkanaście domów jednorodzinnych wraz z dużymi ogródkami.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Kościół M.B. Różańcowej w Karsinie
Gminna Spółdzielnia w Karsinie

Według rejestru zabytków NID[7] na listę zabytków wpisane są:

  • drewniany kościół parafialny pw. Matki Bożej Różańcowej, 1906, 1955, nr rej.: A-1901 z 22.07.2014
  • cmentarz rzymskokatolicki, 1904, 1932-36, nr rej.: A-1919 z 29.06.2015
  • kaplica cmentarna, 1937, nr rej.: j.w.

Kościół wybudowano w latach 1902-1906, a jego wnętrze pochodzi częściowo ze starego kościoła w Wielu.[8]

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

W Karsinie znajduje się Zespół Szkół nr 1 w Karsinie, kiedyś (przed wojną) były dwie szkoły. Zespół Szkół składa się ze Szkoły Podstawowej im. Wincentego Rogali i gimnazjum im. Rozalii Narloch. Szkoła powstała pod koniec XIX wieku. W klasie historycznej szkoły znajduje się regionalna izba pamięci. Absolwentem szkoły był profesor Józef Borzyszkowski.[9]

Sport[edytuj | edytuj kod]

W Karsinie funkcjonuje klub piłkarski Gwiazda Karsin oraz tenisa stołowego Oskar Karsin. Dodatkowo na sali widowiskowej odbywają się gminne rozgrywki w futsalu. W Karsinie również działa zespół tańca nowoczesnego Paradise, którego kierownikiem jest Iwona Laska.

Przemysł[edytuj | edytuj kod]

W Karsinie znajdują się głównie zakłady rolno-przemysłowe (np. rzeźnia, piekarnia), a także zakład produkujący słupy energetyczne oraz drobne zakłady usługowe. Działa również (relikt minionej epoki) Gminna Spółdzielnia, lecz z typowego peerelowskiego GS-u została sama nazwa (i tradycja).

Znani mieszkańcy[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wieś Karsin w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2019-11-14] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 422 [dostęp 2020-12-22] [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. F. Lorentz "Polskie i kaszubskie nazwy miejscowości na Pomorzu Kaszubskiem"
  4. "Polsko-Kaszubski Słownik Nazw Miejscowych i Fizjograficznych" pod. redakcją Andrzeja Chludzińskiego, Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Gdańsk 2006ISBN 978-83-87258-86-3
  5. Obwieszczenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 4 sierpnia 2015 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2015 r. poz. 1636)
  6. GUS. Rejestr TERYT
  7. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo pomorskie. 2020-09-30. s. 48. [dostęp 2018-11-17].
  8. Historia parafii MB Różańcowej w Karsinie. [dostęp 2018-12-25].
  9. Szkoła Podstawowa im. Wincentego Rogali w Karsinie. [dostęp 2018-12-25].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]