Karty polskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tuz win SKORUPKA 1595.jpg Dauskarte mit Schwein.jpg
Tuz winny Tuz dzwonkowy
Karty polskie z XVI w.
Pierwsze karty typu francuskiego na terenie Rzeczypospolitej, można zauważyć, że król został nazwany błędnie wyżnikiem (odpowiednikiem wyżnika w typie francuskich jest dama)
Cztery damy w popularnym w II RP I PRL wzorze nadreńskim.

Karty polskie – tradycyjna nazwa na talię 36 kart o tzw. wzorze niemieckim. Składa się z czterech barw:

i pięciu figur:

Swiss card deck - 1850 - 2 of Acorns.jpg Tuz (jego odpowiednikiem w typie francuskim jest as)
Swiss card deck - 1850 - Banner of Acorns.jpg Saxonian Deck - Acorns - 10.jpg Kralka (jego odpowiednikiem w typie francuskim jest dziesiątka)
Swiss card deck - 1850 - King of Acorns.jpg Król (jego odpowiednikiem w typie francuskim jest król)
Swiss card deck - 1850 - Ober of Acorns.jpg Wyżnik (jego odpowiednikiem w typie francuskim jest dama)
Swiss card deck - 1850 - Under of Acorns.jpg Niżnik (jego odpowiednikiem w typie francuskim jest walet)

i czterech blotek:

Niekiedy można było spotkać: piątkę, czwórkę i trójkę

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze karty tego typu przywożone z Niemiec pojawiły się w polskich miastach już w XV stuleciu, niebawem też ruszyła produkcja krajowa. Według Łukasza Gołębiowskiego polskimi kartami grano m.in. w gry: kupiec, kasztelan, wózek, skrzetułka, drużbart, pamfil, chapanka, tryszak, mariasz, pikieta i ćwik.

Od XVIII w. zaczęły stopniowo dominować karty francuskie i przejęta stamtąd nomenklatura, zaś „tradycyjne” karty polskie przez cały wiek XIX traciły stopniowo popularność. Obecnie kartami tego wzoru (talia 32 sztuki) grywa się na Śląsku w skata.

O kartach w literaturze pięknej[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]