Katarzyna Dołgorukowa (1712–1747)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Portret Katarzyny Dołgorukowej w wieku 17 lat

Katarzyna Aleksjejewna Dołgorukowa (ros. Екатерина Алексеевна Долгорукова) (17121747) – córka księcia Aleksieja Grigoriewicza Dołgorukowa, narzeczona cesarza Rosji Piotra II w latach 1729-1730.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Katarzyna urodziła się podobnie jak brat Iwan Aleksiejewicz Dołgorukow(ros.) w Warszawie, w domu ich dziadka Grigorija Fiedorowicza, który był rosyjskim posłem przy dworze królewskim.[1]

Cesarz Piotr II zerwał swoje zaręczyny z Marią Mienszykową we wrześniu 1727 r.[2] Potęga Aleksandra Mienszykowa i jego rodziny zakończyła się, za to coraz większe wpływy na dworze zyskiwali Dołgorukowowie.[1]

We wrześniu 1729 r. 14-letni cesarz poznał Katarzynę w podmoskiewskiej posiadłości jej ojca. Starsza o 3 lata księżniczka od razu spodobała się Piotrowi i stale towarzyszyła mu w polowaniach oraz zabawach.[1]

19 listopada 1729 r. oficjalnie ogłoszono zaręczyny cesarza z Katarzyną. Rodzina Dołgorukowów triumfowała. Ojciec Katarzyny otrzymał 40 tysięcy chłopów pańszczyźnianych, ponadto poseł dworu austriackiego zapowiedział uczynienie go księciem Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego.[1] Ślub i koronację Katarzyny zaplanowano na 19 stycznia 1730 r.[1]

Po zaręczynach Katarzyna była tytułowana przez dworzan jako "Jej Imperatorska Wysokość", jednak zaczęto obawiać się szybko rosnącej potęgi jej rodu.[1] Niektórzy obserwatorzy życia dworskiego przewidywali dla Dołgorukowów taki sam koniec jak Mienszykowów.

Dla Dołgorukowów nic nie zapowiadało katastrofy - cesarz był bardzo młody, zdrowy oraz przypominał swego dziadka Piotra I Wielkiego. Katarzyna szybko zaszła w ciążę, co było powodem dla którego małoletni cesarz otrzymał zgodę na ślub.[1]

Pod koniec 1729 r. cesarz zachorował. Dołgorukowie przeczuwający koniec swoich wpływów oraz obawiający się o swe losy po śmierci Piotra II, usiłowali przeprowadzić zamach stanu.[1] Sfałszowali testament cesarza, w którym na swoją następczynię wyznaczył ciężarną narzeczoną.[1] Wzburzyło to stronników cesarzówny Elżbiety, córki Piotra I, która zgodnie z testamentem Katarzyny I powinna objąć tron po bezpotomnej śmierci Piotra II.[1]

W sypialni umierającego cara odbywały się narady, kto powinien zostać jego następcą, gdyż on sam był zbyt wycieńczony, aby zabrać głos.[1] W nocy z 18 na 19 stycznia 1730 r. Piotr II zmarł. Ojciec Katarzyny wybiegł z apartamentu zmarłego krzycząc "Niech żyje imperatorowa Jekatarina!"[1] Radość była przedwczesna. Najwyższa Tajna Rada wybrała na cesarzową Annę Iwanownę. Dołgorukowie przegrali i obawiając się o swoje bezpieczeństwo, spalili fałszywy testament.[1]

W kwietniu 1730 r. Katarzyna urodziła córkę.

Po śmierci Piotra II księżniczka Katarzyna wróciła do domu swoich rodziców, ale kiedy na tron wstąpiła Anna Iwanowna Romanowa, w kwietniu 1730 została zesłana wraz z rodziną do miasta Bieriozowo, gdzie pozostawała w areszcie domowym. W 1739 jej starszy brat Iwan Aleksiejewicz został stracony z powodu oskarżenia o sfałszowanie testamentu Piotra II, a w 1740 Katarzyna została przeniesiona do Tomska i zesłana do klasztoru Bożego Narodzenia, gdzie przebywała w najbardziej rygorystycznych warunkach i w całkowitym odosobnieniu przez prawie rok. W 1741 caryca Elżbieta Romanowa nakazała uwolnić Katarzynę i nadała jej tytuł damy dworu.

W roku 1745 poślubiła generała Aleksandra Romanowicza Bruce’a(ros.) (bratanka feldmarszałka Jakuba Bruce’a), zmarła dwa lata później na gorączkę wywołaną zaziębieniem.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j k l m Andrzej Andrusiewicz, Romanowowie, 2017, s. 201-204.
  2. Andrzej Andrusiewicz, Romanowowie, 2017, s. 195.