Katastrofa górnicza w kopalni Kleofas

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Katastrofa górnicza w kopalni Kelofas
Ilustracja
Pomnik na zbiorowym grobie ofiar katastrofy na cmentarzu przy ul. Brackiej w Katowicach
Państwo  Cesarstwo Niemieckie
Miejsce Katowice
Rodzaj zdarzenia pożar
Data 3 marca 1896
Godzina ok. 21.30
Ofiary śmiertelne 105 osób
Położenie na mapie Katowic
Mapa lokalizacyjna Katowic
miejsce zdarzenia
miejsce zdarzenia
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
miejsce zdarzenia
miejsce zdarzenia
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
miejsce zdarzenia
miejsce zdarzenia
Ziemia50°16′06,3394″N 18°58′01,2565″E/50,268428 18,967016

Katastrofa górnicza w kopalni Kleofas miała miejsce w nocy z 3 na 4 marca 1896 roku w kopalni węgla kamiennego „Kleofas” (Cleophas) w Katowicach (wówczas w granicy Cesarstwa Niemieckiego).

Opis wydarzeń[edytuj | edytuj kod]

Miejscem katastrofy był szyb „Frankenberg”, położony na terenie dzielnicy Załęże-Obroki. Szyb głęboki na 450 metrów był drążony od dołu kopalni i nie wychodził na powierzchnię, do której pozostało około 120 metrów[1]. Na dnie szybu ustawiono maszynę parową do pompowania wody, której później użyto do gaszenia pożaru[1]. Przyczyną pożaru była nieostrożność maszynisty, Karola Kotta, który podczas przelewania nafty do płonącej lampy, spowodował pożar. Płomienie ogarnęły drewnianą obudowę, a pożar rozprzestrzenił się w rejony pozostałych szybów kopalni. W rejonie katastrofy znajdowało się 144 górników, z czego zginęło 105.

Górnicy do kopalni zjechali szybem Recke (70 i im udało się uratować) i Walthera[1]. Ponieważ dojście do szybu Walthera prowadziło przez palący się szyb Frankenberg, górnicy uciekali w kierunku szybów Szwarzenfeld i Cezar, ale nie miały one żadnych urządzeń do wyciągania ludzi z kopalni poza kubłem na linie (szyb Szwarzenfeld służył do spuszczania drewna do kopalni)[1].

Akcja ratownicza trwała do wieczora 5 marca. Ofiary katastrofy zostały pochowane w zbiorowych mogiłach w Chorzowie, Dębie i Bogucicach.

Upamiętnienie ofiar[edytuj | edytuj kod]

Kościół św. Józefa w Katowicach-Załężu

Podczas pogrzebu, odbywającego się na bogucickim cmentarzu, ks. Ludwik Skowronek w imieniu wiernych z Załęża ślubował wystawienie w Załężu kościoła wotywnego pod wezwaniem świętego Józefa – patrona dobrej śmierci. Ślubowanie zostało wypełnione – kościół św. Józefa powstał w latach 1898–1900. W jego bocznym ołtarzu pw. św. Barbary znajdują się tablice z nazwiskami ofiar katastrofy. Ponadto katowickie ulice w tej dzielnicy noszą imiona niektórych ofiar katastrofy: Szymona Badury, Szymona Borysa, Jerzego Cholewy, Józefa Ciemały, Leopolda Czoika, Franciszka Dudka, Jakuba Grządziela, Rafała Kempki, Jana Koczeby, Macieja Mamoka, Piotra Musialika oraz Jana Piechy.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Katastrofa w Kopalni, Kuryer Lwowski (Lemberger Courier), 1896-03-11, Seite 5, anno.onb.ac.at [dostęp 2018-09-04] (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]