Kawiarnia Noworolski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kawiarnia Noworolski
Państwo  Polska
Miejscowość Kraków
Położenie na mapie Starego Miasta w Krakowie
Mapa lokalizacyjna Starego Miasta w Krakowie
Kawiarnia Noworolski
Kawiarnia Noworolski
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kawiarnia Noworolski
Kawiarnia Noworolski
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Kawiarnia Noworolski
Kawiarnia Noworolski
Położenie na mapie Krakowa
Mapa lokalizacyjna Krakowa
Kawiarnia Noworolski
Kawiarnia Noworolski
Ziemia50°03′41,05″N 19°56′14,58″E/50,061403 19,937383
Kawiarnia Noworolski (parter Sukiennic, pod arkadami)
Noworolski nocą
Goście przy stolikach przed kawiarnią

Kawiarnia Noworolski (potocznie Noworol) – kawiarnia mieszcząca się na parterze krakowskich Sukiennic, od strony kościoła Mariackiego.

Zanim powstała kawiarnia Noworolskiego, od 1880 mieściła się tu cukiernia Stanisława Rehmana i Romana Heindricha. Na początku XX w. po śmierci właścicieli cukiernię przejął niejaki Lardemer, który sam nie będąc cukiernikiem zatrudnia kierownika. Niestety ten doprowadza w szybkim czasie lokal do ruiny. W takim stanie kupił w 1907 r. cukiernię Wincenty Kondolewicz. Kilka lat później od jego syna Adama Kondolewicza kupił ją lwowski cukiernik Jan Noworolski. Noworolski uczył się zawodu cukiernika w fabryce czekolady Grossa we Lwowie i u Sachera w Wiedniu, po czym w Stanisławowie założył kawiarnię Café Union, a we Lwowie cukiernię. Po śmierci żony wraz z czwórką dzieci przybył do Krakowa i nabył cukiernię w Sukiennicach. Urządził ją na nowo, prace powierzając Edwardowi Dąbrowa-Dąbrowskiemu. Sala Biała (potocznie nazywana Czerwoną) otrzymała białą boazerię z wmontowanymi lustrami i czerwonymi kanapkami. Fryz wykonał Henryk Uziembło. Sala Lustrzana-Liliowa miała ciemną boazerię i owalne lustra. Malowidła utrzymane w stylu nawiązującym do secesji zaprojektowała Weronika Noworolska. Kolejna sala – Palarnia – miała ogromne lustro i podwyższenie dla palaczy. W późniejszym czasie kawiarnię powiększono, a wnętrza nieznacznie przekształcono.

Otwarta w 1912 roku, zdobyła popularność wśród krakowskich elit, artystów i profesorów, konkurując tym samym z Jamą Michalika. Gościła m.in. Jacka Malczewskiego, Wojciecha Kossaka, Włodzimierza Tetmajera, Juliana Fałata, Fryderyka Pautscha, Ludwika Pugeta, Ignacego Daszyńskiego, Józefa Piłsudskiego, Karola Huberta Rostworowskiego, Czesława Miłosza, Wisławę Szymborską, Jerzego Buzka i innych.

Kawiarnia stała się miejscem akcji jednego z aktów dramatu U mety Rostworowskiego. Pisał o niej także Jan Sztaudynger:

Ta pani pobożna
i wkrąg słynie z tego
Zbiera "na murzynek"...
u Noworolskiego[1].

Podczas okupacji hitlerowskiej kawiarnia została zarekwirowana i wstęp do niej mieli wyłącznie Niemcy. Noworolski ponownie utracił lokal w 1949 roku, gdy kawiarnia została upaństwowiona. Wkrótce potem zmarł. Syn Jana, Tadeusz, także cukiernik, wraz z żoną prowadził w Warszawie sklep winno-cukierniczy, a potem w Krakowie kawiarnię na Politechnice i przy Smoczej Jamie. Kawiarnię "Noworolski" odzyskał w 1992 roku. Prowadził ją jeszcze przez kilka lat, a po jego śmierci przejęła ją jego córka Zofia i jej synowie.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]