Kazimierz Głazek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kazimierz Głazek
Kraj działania  Polska
Data i miejsce urodzenia 20 luty 1939
Warszawa
Data i miejsce śmierci 25 września 2005
Tunezja
Alma Mater Uniwersytet Wrocławski
Uczelnia Uniwersytet Zielonogórski
Okres zatrudn. 1993–2005

Kazimierz Głazek (ur. 20 lutego 1939 w Warszawie, zm. 25 września 2005 w Tunezji) – matematyk, jeden z wybitnych taterników, alpinistów i himalaistów polskich lat powojennych. Brat geologa Jerzego Głazka, syn zoologa Stanisława Głazka. Pochowany został we Wrocławiu-Marszowicach.

Matematyk i nauczyciel[edytuj | edytuj kod]

Ukończył w latach 1957–1962 matematykę na Uniwersytecie Wrocławskim. Specjalizował się w algebrze uniwersalnej (algebrze ogólnej). Doktorat uzyskał w 1969 r. u Edwarda Marczewskiego, habilitację w 1992 r. po przedstawieniu rozprawy w Instytucie Matematyki Politechniki Warszawskiej. Wykładał w wielu uczelniach w kraju i za granicą.

Od 1993 r. był związany z zielonogórskim środowiskiem naukowym i szybko rozwijającą się tam uczelnią (profesor nadzwyczajny Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Zielonej Górze, od 1996 profesor Politechniki Zielonogórskiej, od 2001 Uniwersytetu Zielonogórskiego[1]). Z czasem wyspecjalizował się w teorii pierścieni, czego uwieńczeniem była monografia A guide to the literature on semirings and their applications... wydana przez wydawnictwo Kluwer w 2002 r. i potem nagradzana[1] (zob. Publikacje matematyczne). Stworzył (od 2000 r.) czasopismo o światowym zasięgu „Discussiones Mathematicae. General Algebra and Applications”[1].

Publikacje matematyczne[edytuj | edytuj kod]

Opublikował ponad 60 prac naukowych i dydaktycznych, w tym:

  • Kazimierz Głazek: Algebry działań algebraicznych a morfizmy systemów algebraicznych. Wyd. Uniwersytetu Wrocławskiego, 1994, s. 148; ​ISBN 83-229-1153-X​.
  • Ivan Chajda, Kazimierz Głazek: A basic course on general algebra, Technical University Press, Zielona Góra 2000, stron 151; ​ISBN 83-85911-81-2​.
  • Kazimierz Głazek: A short guide to the literature on semirings and their applications in mathematics and computer science. Technical University Press, Zielona Góra, 2000. stron viii + 428.
  • Kazimierz Głazek: A guide to the literature on semirings and their applications in mathematics: with complete bibliography. Kluwer Academic Publishers, Dordrecht, Boston, London, 2002, stron 392; ​ISBN 1-4020-0717-5​.

Taternictwo[edytuj | edytuj kod]

Od 1957 był zainteresowany wspinaczką, początkowo aktywny w Górach Sokolich, potem w Tatrach. W latach 60. wspinał się w różnych masywach w Alpach (m.in. nowa droga północno-wschodnim filarem Finsteraarhornu, z Krzysztofem Zdzitowieckim). W 1969 uczestniczył w wyprawie do węzła Matcza w Pamiro-Ałaju. Wówczas grupa 5 polskich alpinistów zdobyła 12 dziewiczych szczytów, a Głazek był na 7 z nich. Zdobyczą wyprawy był m.in. najwyższy szczyt całego pasma, Pik Skalistyj (5621 m, pierwsze wejście, 12 sierpnia 1969, Krzysztof Cielecki, Kazimierz Głazek, Bogdan Jankowski, Tadeusz Piotrowski i Bernard Uchmański).

W następnej dekadzie Głazek wspinał się na szczyty Hindukuszu (1971, nowe drogi), Pamiru (1972 i 1974, nowa droga), Kaukazu (1973), Norwegii (1973 i 1974)), Szwecji (1978, nowe drogi). W 1976 uczestniczył w narodowej wyprawie na K2, która wytyczała do wys. ok. 8400 m nową drogę długą wschodnia granią (wraz z Andrzejem Heinrichem bez tlenu osiągnął wysokość ok. 8100 m, ale przypłacił to ostrym atakiem choroby wysokościowej, co na kilka lat wyłączyło go z himalaizmu). W Himalajach pojawił się znowu w 1985 i 1986, uczestnicząc w wyprawach na Nanga Parbat i Himalchuli[2][3]. Wspinał się także w kanadyjskich Górach Skalistych (1981, nowa droga) i w Andach Peruwiańskich (1987).

Najwybitniejsze i zarazem najtragiczniejsze osiągnięcie przyszło w roku 1975 w Karakorum. 28 lipca zdobył wraz z Markiem Kęsickim, Bohdanem Nowaczykiem, Andrzejem Sikorskim i Januszem Kulisiem dziewiczy szczyt ośmiotysięczny Broad Peak Middle (albo Central), drugi co do wysokości i wybitności wierzchołek masywu Broad Peak. Załamanie pogody w drodze powrotnej doprowadziło do tragicznej śmierci Kęsickiego, Nowaczyka i Sikorskiego. Był to wówczas pierwszy w ogóle ośmiotysięczny wierzchołek zdobyty przez Polaków i krótkotrwały polski rekord wysokości uzyskany na szczycie, jednak najtrwalszym dorobkiem jest to, że uważany on jest (m.in. przez Güntera Oskara Dyhrenfurtha[2]) za najbardziej samodzielny z tzw. bocznych ośmiotysięczników (oprócz szeroko znanej czternastki głównych szczytów ośmiotysięcznych, tworzącej „Koronę Himalajów”).

Jeden z wrocławskich krasnali (grupa Alpinki) nosi imię Głazek na cześć Kazimierza Głazka.

Publikacje taternickie[edytuj | edytuj kod]

  • Kazimierz Głazek, Władysław Janowski: Skałki wzgórza Sokolik w Rudawach Janowickich: przewodnik wspinaczkowy. Wydawnictwo PTTK „Kraj”, Warszawa 1994, ​ISBN 83-7005-355-6​.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jerzy Głazek i Tadeusz Nadzieja: Kazimierz Głazek (1939–2005). „Wiadomości Matematyczne”, tom 44, 2008, s. 139-151 (z listą 73 publikacji matematycznych i kilkunastu o tematyce górskiej i innej) (dostępne jako plik pdf w internecie, zob. Linki zewnętrzne)
  • Józef Nyka: Kazimierz Głazek (1939–2005), „Taternik” nr 3-4, 2005, s. 54–55.
  • Zofia i Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska, Wydawnictwo Górskie, Poronin 1995, 2004; ​ISBN 83-7104-009-1​, hasło osobowe Kazimierz Głazek (s. 336)
(Istnieje wersja elektroniczna WET, dostępna a) na płycie CD, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1999; ​ISBN 83-01-12853-4​, b) w internecie, zob. Linki zewnętrzne)
  • M. Borowiecki: Memory of Kazimierz Głazek (1939–2005), „Discussiones Mathematicae – General Algebra and Applications”, 25 (2005), 2, s. 141–147 (ang.)
  • B. Šešelja: In Memoriam: Kazimierz Głazek (1939–2005), „Novi Sad Journal of Mathematics” 36 (2006), 1: s. 1–2. (ang.)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Wiadomości Matematyczne, tom 44, 2008, s. 141, zob. Linki Zewnętrzne, pdf (dostęp 10 czerwca 2010)].
  2. a b nyka.home.pl Głos Seniora, październik 2005, zob. Linki zewnętrzne (dostęp 10 czerwca 2010).
  3. Sylwetka w serwisie Wspinanie.pl, 3 października 2005 (dostęp 10 czerwca 2010).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]