Kazimierz Jaklewicz (nawigator)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy podpułkownika. Zobacz też: Kazimierz Jaklewicz generał brygady Wojska Polskiego.
Kazimierz Jaklewicz
Ilustracja
ppor. Kazimierz Jaklewicz
podpułkownik podpułkownik
Data i miejsce urodzenia 28 listopada 1907
Sosnowiec
Data i miejsce śmierci 7 kwietnia 1982
Sopot
Przebieg służby
Lata służby 1927–1947
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Poland badge.jpg Polskie Siły Zbrojne
Formacja Roundel of Poland (1921–1993).svg Lotnictwo
RAF roundel.svg RAF
Jednostki 14 pułk piechoty
1 batalion balonowy
6 pułk lotniczy
dywizjon 305
Stanowiska młodszy oficer kompanii
oficer taktyczny
nawigator
Główne wojny i bitwy II wojna światowa:
(kampania wrześniowa)
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Medal Lotniczy (dwukrotnie)
Tablica nagrobna płk. pil. Kazimierza Jaklewicza na cmentarzu parafialnym w Sopocie.

Kazimierz Jaklewicz (ur. 28 listopada 1907 w Sosnowcu, zm. 7 kwietnia 1982 w Sopocie) – podpułkownik dyplomowany obserwator Wojska Polskiego, kawaler Krzyża Srebrnego Orderu Virtuti Militari.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się jako syn Józefa, ukończył gimnazjum humanistyczne. Absolwent Szkoły Podchorążych Piechoty w Ostrowi Mazowieckiej. 15 sierpnia 1930 Prezydent RP Ignacy Mościcki mianował go podporucznikiem ze starszeństwem z 15 sierpnia 1930 i 181. lokatą w korpusie oficerów piechoty, a minister spraw wojskowych wcielił do 14 pułku piechoty z Włocławka[1]. Pełniąc służbę we włocławskim pułku zajmował stanowisko młodszego oficera 2. kompanii KOP[2]. Z dniem 1 czerwca 1931 został skierowany na 8-miesięczny kurs aplikacyjny obserwatorów balonowych przy 1 batalionie balonowym w Toruniu[3]. Z dniem 15 kwietnia 1932 przeniesiony z korpusu oficerów piechoty do korpusu oficerów aeronautycznych, z jednoczesnym przeniesieniem do 1 batalionu balonowego[4]. 12 marca 1933 został promowany na stopień porucznika ze starszeństwem z 1 stycznia 1933 i 46. lokatą w korpusie oficerów aeronautycznych[5]. Następnie przeniesiono go do 6 pułku lotniczego we Lwowie. Stał się jednym z pierwszych w Polsce propagatorów użycia spadochronów do celów ratowniczych, w „Przeglądzie Lotniczym” z lutego 1935 opublikował artykuł poświęcony tej tematyce[6]. W kolejnej publikacji postulował poprawę wyszkolenia obserwatorów balonowych poprzez częstszą zmianę miejsca ich szkolenia[7]. W marcu 1939 służył w 64 eskadrze liniowej na stanowisku oficera taktycznego[8][9][10]. Do rangi kapitana awansowany ze starszeństwem z dniem 19 marca 1939 i 41. lokatą w korpusie oficerów lotnictwa - grupie liniowej[11].

31 sierpnia 1939 eskadra została przemianowana na 64 eskadrę bombową wyposażoną w lekkie samoloty bombowe PZL.23 Karaś i wchodzącą w skład VI dywizjonu bombowego lekkiego. W kampanii wrześniowej Jaklewicz dowodził 2 września jednym z ataków na kolumnę pojazdów pancernych na szosie Częstochowa-Kłobuck, doprowadzając do ich rozproszenia i częściowego zniszczenia[12]. 7 września dowodził atakiem na niemieckie kolumny pancerne poruszające się w kierunku Różana. W drodze powrotnej został zaatakowany przez Messerschmitta Bf 109, którego zestrzelił jego strzelec kpr. Stanisław Kondras[13]. 14 września dowodził atakiem ostatnich ośmiu sprawnych Karasi na kolumny pancerne nieprzyjaciela w rejonie Rawy Ruskiej[14]. Tego samego dnia objął dowodzenie nad 65 eskadrą bombową pozbawioną już większości sprzętu[15][16]. Razem z personelem eskadry 18 września 1939 przekroczył w Kutach granicę polsko-rumuńską[10].

Z Rumunii przedostał się do Francji, gdzie służył jako referent w Dowództwie Sił Powietrznych Oddziału V Sztabu w Paryżu[17]. Po upadku Francji przedostał się do Anglii, tam otrzymał numer służbowy P-1434 w Polskich Siłach Powietrznych[18]. Został przeszkolony w 18 Jednostce Szkolenia Bojowego (18 OTU) w bazie RAF Bramcote. Od 15 marca 1941 służył jako nawigator w 305 dywizjonie bombowym. W tym samym miesiącu awansowano go do stopnia majora[19]. 19 czerwca po nalocie na Bremę samolot z Jaklewiczem został strącony przez niemiecki myśliwiec nad Holandią, koło miejscowości Hoogkarspel[20]. Czterech z sześciu członków załogi uratowało się skacząc na spadochronach, ale wpadli w ręce Niemców i trafili do niewoli[21]. Jaklewicz do wyzwolenia przebywał w obozie jenieckim Stalag Luft III w Żaganiu[22].

Po wyzwoleniu obozu powrócił do Wielkiej Brytanii. Od 17 września 1945 do 7 kwietnia 1946 był słuchaczem VII Kursu Wyższej Szkoły Lotniczej w Weston-super-Mare[23]. Następnie pełnił funkcję signal leadera w Kwaterze Głównej 1 Grupy RAF. W 1947 wrócił do Polski. Został zdemobilizowany w stopniu podpułkownika i podjął pracę w budownictwie. Zamieszkał w Sopocie. Dekretem Rady Państwa z 19 czerwca 1972 odznaczony został Orderem Virtuti Militari 5 kl.

Jaklewicz, jako najstarszy stopniem wojskowym spośród żyjących wówczas oficerów byłego 6 pułku lotniczego z Lwowa, doprowadził do wzniesienia Pomnika Lotników Polskich w Oleśnie - na grobie lotników poległych w dniu 2 września 1939. Pomagał też przy powstawaniu tablic pamiątkowych poświęconych lotnikom z Brygady Bombowej. Zmarł nagle w Sopocie w dniu 7 kwietnia 1982[10] i spoczął na tamtejszym cmentarzu katolickim parafii pw. Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej – Gwiazda Morza (sektor: B5, rząd: B, grób: 21).

Grób Kazimierza Jaklewicza na Cmentarzu katolickim w Sopocie

Żoną Kazimierza Jaklewicza była Genowefa z domu Kowal (1912-1983).

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Por. obs. bal. Jaklewicz Kazimierz, Użycie spadochronu, Przegląd Lotniczy; Wiadomości Techniczne Lotnictwa, luty 1935, Nr 2[6]
  • Por. obs. bal. Jaklewicz Kazimierz, Wyjdźmy w teren, Przegląd Lotniczy; Wiadomości Techniczne Lotnictwa, sierpień 1935, Nr 8[7].

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 15 sierpnia 1930 roku, s. 273.
  2. Ciesielski 2008 ↓, s. 278.
  3. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 3 sierpnia 1931 roku, s. 255.
  4. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 grudnia 1932 roku, s. 410.
  5. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 14 marca 1933 roku, s. 54.
  6. a b Kazimierz Jaklewicz. Użycie spadochronu. „Przegląd Lotniczy”. 2/1935, s. 79-82, luty 1935. Warszawa: Liga Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej. OCLC 1036625413. 
  7. a b Kazimierz Jaklewicz. Wyjdźmy w teren. „Przegląd Lotniczy”. 8/1935, s. 352-353, sierpień 1935. Warszawa: Liga Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej. OCLC 1036625413. 
  8. Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 786.
  9. Pawlak 1989 ↓, s. 360.
  10. a b c d Aleksander Brzeski, Wspomnienia o K.Jaklewiczu
  11. Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 212.
  12. Pawlak 1991 ↓, s. 241.
  13. Pawlak 1991 ↓, s. 243.
  14. Pawlak 1991 ↓, s. 245.
  15. 65 Eskadra Bombowa
  16. Pawlak 1991 ↓, s. 247.
  17. Pawlak 1991 ↓, s. 533.
  18. Krzystek 2012 ↓, s. 233.
  19. a b c Notka Listy Krzystka
  20. Zestrzelenie pod Bremą
  21. Zieliński 2004 ↓, s. 13.
  22. Lista jeńców Stalagu w Żaganiu
  23. Wyższa Szkoła Lotnicza

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]