Kazimierz Młodzianowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kazimierz Młodzianowski
„Dąbrowa”
Ilustracja
K. Młodzianowski w mundurze pułkownika 41 pp
tytularny generał brygdy tytularny generał brygdy
Data i miejsce urodzenia 29 lipca 1880
Wola Solecka
Data i miejsce śmierci 4 lipca 1928
Krynica-Zdrój
Przebieg służby
Lata służby 1914-1925
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki Szkoła Podchorążych Piechoty
Stanowiska komendant szkoły podchorążych
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja)
Kazimierz Młodzianowski
Data i miejsce urodzenia 29 lipca 1880
Wola Solecka Pierwsza
Data i miejsce śmierci 4 lipca 1928
Krynica-Zdrój
Wojewoda pomorski
Okres od 12 października 1926
do 4 lipca 1928
Poprzednik Stanisław Wachowiak
Następca Wiktor Lamot
Minister spraw wewnętrznych
Okres od 12 maja 1926
do 2 października 1926
Poprzednik Stefan Smólski
Następca Felicjan Sławoj Składkowski
Wojewoda poleski
Okres od 4 października 1924
do 5 maja 1926
Poprzednik Stanisław Downarowicz
Następca Jan Krahelski
Komendant główny Policji Państwowej
Okres od 8 kwietnia 1919
do 28 maja 1919
Poprzednik Jan Jur-Gorzechowski
Następca Władysław Henszel
oficerowie VI batalionu I Brygady Legionów w okopach nad Nidą: porucznik Edward Zinth-Rzecki (1. z lewej), porucznik Stanisław Machowicz-Sawa, major Albin Satyr-Fleszar (4. z prawej), kapitan Franciszek Pększyc-Grudziński (2. z prawej - na dole), porucznik Leopold Lis-Kula, porucznik Kazimierz Młodzianowski-Dąbrowa (2. z prawej- z brodą).
Grób Kazimierza Młodzianowskiego na Starych Powązkach w Warszawie

Kazimierz Młodzianowski[a] ps. „Dąbrowa” (ur. 29 lipca 1880 w Woli Soleckiej, zm. 4 lipca 1928 w Krynicy) – artysta malarz i propagator sztuki, legionista, komendant policji, tytularny generał brygady Wojska Polskiego, wojewoda poleski (4 października 1924 – 5 maja 1926), minister spraw wewnętrznych (12 maja – 2 października 1926), wojewoda pomorski w randze podsekretarza stanu (od 12 października 1926 aż do śmierci), wielki propagator budowy portu i miasta Gdyni, autor hasła i akcji Wszystko dla Gdyni.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Dzieciństwo spędził w Boiskach. Następnie przebywał w Łodzi, gdzie po ukończeniu szkoły tekstylnej w latach 1901-1906 i 1909-1913 studiował malarstwo w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. W 1914 wstąpił do Legionów Polskich. Karierę wojskową zaczął od dowodzenia plutonem w 12 kompanii, następnie dowodził taborami III batalionu 1 pułku piechoty Legionów, był także dowódcą kompanii w tym pułku oraz kompanii obozu wyszkolenia w Zambrowie. Po kryzysie przysięgowym internowany w Beniaminowie.

W 1918 walczył, w składzie 5 pułku piechoty Legionów jako dowódca batalionu, o Lwów. W 1919 zaangażował się w organizowanie Policji Państwowej, 11 kwietnia tego roku został powołany na stanowisko komendanta głównego Policji Komunalnej i Milicji Ludowej. Od 31 maja 1919 ponownie znalazł się w Wojsku Polskim. 12 listopada tego roku, po ukończeniu I kursu Wojennej Szkoły Sztabu Generalnego, został komendantem Szkoły Podchorążych Piechoty w Warszawie[2][3]. 11 czerwca 1920 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu podpułkownika, w piechocie, w grupie oficerów byłych Legionów Polskich[4]. Od 2 lipca do 13 września 1920 walczył na froncie z boszewikami[5]. Pełniąc służbę w na stanowisku komendanta szkoły pozostawał oficerem nadetatowym 41 pułku piechoty w Suwałkach[6]. 31 marca 1924 został mianowany na stopień pułkownika ze starszeństwem z 1 lipca 1923 i 11. lokatą w korpusie oficerów piechoty[7]. 3 października tego roku zwolniony z tego stanowiska i przeniesiony w stan nieczynny na okres 12 miesięcy bez prawa do poborów[8]. 4 października 1924 Prezydent RP Stanisław Wojciechowski zezwolił mu „na korzystanie z tytularnego stopnia generała brygady na czas sprawowania funkcji wojewody”[9]. Z dniem 30 listopada 1925 na własną prośbę przeniesiony został do rezerwy[10].

Gdy po przewrocie majowym podjęto próbę rewizji dotychczasowej polityki państwa wobec mniejszości narodowych, kilku polityków z otoczenia Józefa Piłsudskiego, m.in. Tadeusz Hołówko, Leon Wasilewski i Kazimierz Młodzianowski, wyrażało pogląd, aby realizowaną politykę asymilacji narodowej, jako mało skuteczną, zastąpić asymilacją państwową, korzystną dla państwa i nie wywołującą takiego sprzeciwu wśród mniejszości. Polityka taka miała prowadzić do kształtowania przekonania obywateli niepolskiej narodowości, że Rzeczpospolita Polska jest także ich ojczyzną. 18 sierpnia 1926 minister spraw wewnętrznych Kazimierz Młodzianowski przedstawił projekt „Wytycznych w sprawie stosunku władz rządowych do mniejszości narodowych”. Młodzianowski proponował przeprowadzenie reformy rolnej z uwzględnieniem interesów ludności białoruskiej i ukraińskiej, umożliwienie rozwoju oświaty w językach narodowych tych mniejszości, szybkie unormowanie stanu prawnego Kościoła prawosławnego.

2 października 1926 odwołany ze stanowiska ministra spraw wewnętrznych z uwagi na swe stanowisko w kwestiach polityki mniejszościowej i reformy rolnej po porozumieniu Piłsudskiego z konserwatystami (zjazdy w Dzikowie i Nieświeżu) i włączeniu ich do obozu rządowego piłsudczyków. Na swego następcę wskazał Felicjana Sławoja Składkowskiego.

Przyjaciel Stefana Żeromskiego, jako minister spraw wewnętrznych nie zrezygnował z działalności artystycznej: w tym samym roku 1926 został współzałożycielem słynnej Spółdzielni Artystów „Ład” – i pierwszym prezesem jej Rady Nadzorczej. Dla „Ładu”, którego wytwory stały się w dwudziestoleciu międzywojennym szkołą gustu, projektował estetyzujące kilimy. Zimą 1915/1916 w Karasinie na Wołyniu, gdzie stacjonowały pułki I Brygady Legionów, był autorem obowiązującego przez całe dwudziestolecie międzywojenne wzoru szabli bojowej oficerów piechoty. Pierwszy datowany egzemplarz szabli tego wzoru pochodzi z 27 czerwca 1916 (został wykonany w Zakładach Zieleniewskiego w Krakowie) – jest to szabla pamiątkowa generała (wtedy podpułkownika) Władysława Sikorskiego.

Kazimierz Młodzianowski zmarł 4 lipca 1928 w Krynicy[11] i został pochowany na warszawskich Powązkach[12] (kwatera M-4-10)[13]. Głównym powodem śmierci generała była choroba, ale także przepracowanie[14].

Awanse[edytuj | edytuj kod]

  • podporucznik – 29 września 1914
  • porucznik – 5 marca 1915
  • podpułkownik – 3 maja 1922 zweryfikowany ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 54. lokatą w korpusie oficerów piechoty
  • pułkownik – 31 marca 1924 ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1923 i 11. lokatą w korpusie oficerów piechoty
  • tytularny generał brygady – 4 października 1924

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Na przełomie marca i kwietnia 1902 wybrał się na Giewont w Tatrach. Schodząc ze szczytu zgubił drogę i wszedł w żleb Kirkora między dużym i Małym Giewontem. Schodząc trafił na miejsce bardzo strome i śliskie, gdzie spadł i po upadku stracił przytomność. Szczęśliwie upadł na zalegający grubą warstwą śnieg, pozbierał się i trafił do domu, gdzie potłuczony przeleżał kilka dni. O tym wydarzeniu napisał Stanisław Witkiewicz w liście do swojego syna Stanisława Ignacego Witkiewicza[20].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. W ewidencji Wojska Polskiego figurował jako „Kazimierz I Młodzianowski”, w celu odróżnienia od innego oficera noszącego to samo imię i nazwisko, a mianowicie kpt. piech. Kazimierza II Młodzianowskiego (ur. 10 marca 1885)[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 245, 397.
  2. Lenkiewicz, Sujkowski i Zieliński 1930 ↓, s. 304, 308.
  3. Stawecki 1997 ↓, s. 60.
  4. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 23 z 23 czerwca 1920 roku, s. 500.
  5. Lenkiewicz, Sujkowski i Zieliński 1930 ↓, s. 310.
  6. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 245, 397, 1505.
  7. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 32 z 2 kwietnia 1924 roku, s. 166.
  8. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 106 z 9 października 1924 roku, s. 581-582.
  9. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 124 z 25 listopada 1924 roku, s. 693.
  10. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 137 z 28 grudnia 1925 roku, s. 741.
  11. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 4 z 22 lutego 1932 roku, s. 171.
  12. Śmierć generała Młodzianowskiego. „Żołnierz Polski”, s. 619, Nr 29 z 15 lipca 1928. 
  13. Cmentarz Stare Powązki: KAZIMIERZ DĄBROWA MŁODZIANOWSKI, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [online] [dostęp 2020-01-20].
  14. Mariusz Patelski, 70. Między sztuką, wojskiem i polityką – szkic do biografii gen. Kazimierza Młodzianowskiego (1880-1928), w: In servitute scientarium. Biografistyka, Galicja, Druga Rzeczpospolita. Księga pamiątkowa w 10. Rocznice śmierci Profesora Leszka Kuberskiego, pod red. Antoniego Maziarza, 2017, ISBN 978-83-7395-767-1.
  15. M.P. z 1933 r. nr 63, poz. 81.
  16. Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 27.
  17. Rozporządzenie Kierownika MSWojsk. L. 4597/22 (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 9, s. 314)
  18. Rozporządzenie Ministra Spraw Wojskowych L. 6087/22 G.M.I. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 13, s. 386)
  19. Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 1717 z 28 maja 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 29, poz. 1208)
  20. Michał Jagiełło, Wołanie w górach (Wydawnictwo „Sport i Turystyka” Warszawa 1987, wyd. 2) s. 16.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]