Kazimierz Urbaniak (porucznik)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kazimierz Urbaniak
[[Plik:szeregowiec|50x50px|szeregowiec|link=]] szeregowiec
Data i miejsce urodzenia 24 lutego 1901
4 kwietnia 1927
Data śmierci Toruń
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki 60 Pułk Piechoty Wielkopolskiej
66 Kaszubski Pułk Piechoty
1 Batalion Strzelców

Kazimierz Urbaniak (ur. 24 lutego 1901, zm. 4 kwietnia 1927 w Toruniu) – porucznik piechoty Wojska Polskiego (zdegradowany do szeregowca), agent Abwehry.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Kazimierz Urbaniak urodził się 24 lutego 1901 roku. Był synem administratora majątku Chłapowskiego w powiecie kościańskim. Po utworzeniu Wojska Polskiego wstąpił do niego jako ochotnik. 1 czerwca 1921 roku pełnił służbę w Okręgowej Szkole Podoficerskiej Nr 6, a jego oddziałem macierzystym był 60 pułk piechoty[1]. 3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu podporucznika ze starszeństwem z dniem 1 października 1920 roku i 1066. lokatą w korpusie oficerów piechoty[2]. Awansował na porucznika ze starszeństwem z dniem 1 października 1922 roku w korpusie piechoty. W 1923 roku pełnił służbę w 60 pułku piechoty wielkopolskiej w Ostrowie Wielkopolskim[3], a od następnego roku w 66 Kaszubskim pułku piechoty w Chełmnie, którego I batalion był detaszowany w Chojnicach[4]. 15 sierpnia 1926 roku został przeniesiony do 1 batalionu strzelców w Chojnicach[5].

W 1925 bądź 1926 roku został zwerbowany przez swojego kolegę pułkowego, porucznika Pawła Piontka do działalności szpiegowskiej na rzecz niemieckiego wywiadu – Abwehry. W listopadzie 1926 roku został aresztowany przez polski kontrwywiad. W poniedziałek 4 kwietnia 1927 roku wyrokiem Wojskowego Sądu Okręgowego Nr VIII w Grudziądzu został skazany za „zdradę tajemnicy wojskowej na rzecz państwa ościennego” na degradację, wydalenie z wojska, pozbawienie praw obywatelskich i karę śmierci przez rozstrzelanie. Wyrok został zatwierdzony przez dowódcę Okręgu Korpusu Nr VIII, generała dywizji Leona Berbeckiego. Prezydent RP Ignacy Mościcki nie skorzystał z prawa łaski. Wyrok został wykonany tego samego dnia o godz. 19.10 w Forcie Żółkiewskiego w Toruniu[6][7][8][9].

W 1988 roku na kanwie afery szpiegowskiej poruczników Pawła Piontka i Krzysztofa Urbaniaka powstały dwa odcinki (5. i 6.) serialu telewizyjnego „Pogranicze w ogniu”. W postać filmowego porucznika „Rubanka” wcielił się Janusz Sadowski.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Spis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r. Dodatek do Dziennika Personalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 37 z 24 września 1921 roku, s. 182, 928.
  2. Lista starszeństwa oficerów zawodowych. Załącznik do Dziennika Personalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 13 z 8 czerwca 1922 roku, Zakłady Graficzne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1922, s. 141.
  3. Rocznik Oficerski 1923, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. 296, 458.
  4. Rocznik Oficerski 1924, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. 280, 400.
  5. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 32 z 15 sierpnia 1926 roku, s. 262.
  6. Stracenie zdrajców. Wyrok, skazujący na karę śmierci Urbaniaka i Piątka został wykonany, „Słowo Pomorskie” Nr 79 z 6 kwietnia 1927 roku, s. 8. W artykule zostały zniekształcone nazwiska oficerów: „Piątek” zamiast „Piontek”, „Sielski” zamiast Nowosielski i „Badziung” zamiast Badziąg.
  7. Wyrok śmierci i rozstrzelanie szpiegów niemieckich, „Polska Zbrojna” Nr 94 z 5 kwietnia 1927 roku, s. 7.
  8. Rozstrzelanie dwóch oficerów szpiegów. Zdradzali tajemnice wojskowe na rzecz Niemiec, „Dziennik Poznański” Nr 79 z 6 kwietnia 1927 roku, s. 1.
  9. Dwa wyroki śmierci za zdradę, „Kurier Poznański” Nr 154 z 4 kwietnia 1927 roku, wydanie wieczorne, s. 3.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Dzienniki Personalne Ministra Spraw Wojskowych.
  • Roczniki Oficerskie 1923 i 1924.
  • Henryk Ćwięk, Przeciw Abwehrze, Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2001, ISBN 83-11-09187-0, OCLC 233506047.
  • Władysław Kozaczuk, Bitwa o tajemnice. Służby wywiadowcze Polski i Rzeszy Niemieckiej 1922-1939, Wydawnictwo Książka i Wiedza, Warszawa 1977.