Kira Iwanowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kira Iwanowa
Ilustracja
Kira Iwanowa (1978)
Reprezentacja  ZSRR
Data i miejsce urodzenia 10 stycznia 1963
Moskwa
Data i miejsce śmierci 18 grudnia 2001
Moskwa
Wzrost 159 cm
Konkurencja Solistki
Trener Władimir Kowalow, Wiktor Kudriawcew, Irina Anikanowa
Klub Dinamo Moskwa
Zakończenie kariery 1988
Dorobek medalowy
Reprezentacja  ZSRR
Igrzyska olimpijskie
Brąz Sarajewo 1984 solistki
Mistrzostwa świata
Srebro Tokio 1985 solistki
Mistrzostwa Europy
Srebro Praga 1988 solistki
Srebro Sarajewo 1987 solistki
Srebro Kopenhaga 1986 solistki
Srebro Göteborg 1985 solistki

Kira Walentinowna Iwanowa, ros. Кира Валентиновна Иванова (ur. 10 stycznia 1963 w Moskwie, zm. 18 grudnia 2001 tamże) – radziecka łyżwiarka figurowa, startująca w konkurencji solistek. Brązowa medalistka olimpijska z Sarajewa (1984)[1] i dwukrotna uczestniczka igrzysk olimpijskich – w Lake Placid (1980)[2] i Calgary (1988)[3], wicemistrzyni świata (1985), 4-krotna wicemistrzyni Europy (1985–1988) oraz 3-krotna mistrzyni Związku Radzieckiego (1979, 1981, 1988).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Początki kariery[edytuj | edytuj kod]

Iwanowa była wychowywana przez babcię Lubow Michajłową[4]. Na początku swojej kariery Iwanowa była znana jako specjalistka od programu dowolnego z silnymi potrójnymi skokami i dobrym treningiem baletowym, ale później stała się znana jako „królowa figur obowiązkowych” (wygrała ten segment zawodów podczas igrzysk w Calgary)[4][5]. Jej rodzice byli rozwiedzeni, a matka ponownie wyszła za mąż[4]. Iwanowa zaczęła uprawiać łyżwiarstwo figurowe w młodym wieku i zaczynała swoją karierę jako zawodniczka klubu Spartak Moskwa[4]. Jej pierwszą trenerką była Irina Anikanowa, córka radzieckiego łyżwiarza szybkiego Iwana Anikanowa, która poznała Kirę na lokalnym lodowisku. Anikanowa pomagała swojej uczennicy również poza lodowiskiem, m.in. finansowo[4]. Talent Kiry szybko został dostrzeżony, dlatego została przypisana do specjalnej grupy szkoleniowej, nie przerywając przy tym nauki w szkole, na co nalegała jej babka Lubow. W 1978 roku Anikanowa została odsunięta od trenowania jej podopiecznych, przypisując ich do bardziej wpływowej grupy szkoleniowej[4]. Kira odmówiła opuszczenia trenerki, którą traktowała jak drugą matkę, ale Anikanowa została zmuszona do opuszczenia kraju, a Iwanowa została przypisana do grupy szkoleniowej Wiktora Kudriawcewa[4]. W tym samym roku wywalczyła wicemistrzostwo świata juniorów, zostając pierwszą radziecką medalistką tych zawodów[4].

Kariera amatorska[edytuj | edytuj kod]

Po rozpoczęciu współpracy z choreografką Ałłą Karpanową i trenerem Kudriawcewem jej programy zaczęły zdobywać uznanie sędziów na zawodach krajowych i międzynarodowych[4]. Regularnie zaczęła skakać po dwa potrójne skoki łyżwiarskie w swoich programach. Podczas wygranych przez nią zawodów Moscow News Trophy w 1982 roku, po raz pierwszy wykonała kombinację dwóch potrójnych skoków łyżwiarskich[4]. W trakcie swojej kariery trzykrotnie awansowała na zimowe igrzyska olimpijskie. Podczas pierwszego występu olimpijskiego w 1980 roku w Lake Placid wykonała aż trzy potrójne skoki w swoim programie dowolnym, zajmując finalnie 16. lokatę[4]. W międzyczasie zadebiutowała na mistrzostwach Europy i świata, a na arenie krajowej dwukrotnie zdobyła tytuł mistrzyni Związku Radzieckiego (1979, 1981) oraz srebro w 1980 roku, gdzie przegrała z Jeleną Wodoriezową. W tamtym okresie Iwanowa intensywnie współpracowała z dwukrotnym mistrzem olimpijskim Aleksandrem Zajcewem oraz choreografami Teatru Bolszoj[4].

Dobra passa została przerwana w 1982 roku, gdy Kira zmieniła klub i przeszła do Dinamo Moskwa, gdzie zaczęła pracować z dwukrotnym mistrzem świata Władimirem Kowalowem[4]. Kowalow był w konflikcie z rosyjskimi władzami łyżwiarskimi i dwukrotnie odmówiono mu tytułu „honorowego mistrza sportu”[4]. Kira była zakochana w 10 lat starszym trenerze, dlatego ulegała jego wpływom[4]. W styczniu 1982 roku, zaraz po przeprowadzce do szkoły Kowalewa, Kira udała się do Krasnojarska, aby wziąć udział w Zimowej Spartakiadzie ZSRR[4]. Wygrała konkurs, ale została zdyskwalifikowana, a później zawieszona w drużynie narodowej Związku Radzieckiego i otrzymała zakaz rywalizacji poza Związkiem Radzieckim przez 2 lata[4]. Było to spowodowane zignorowaniem przez Iwanową obowiązkowej kontroli antydopingowej. W tym czasie Iwanowa wolała pić alkohol ze swoim trenerem Kowalowem[4]. Wyrzucenie z reprezentacji ZSRR dało Iwanowej motywację do kontynuowania pracy, zwłaszcza pod względem choreografii. Już w kwietniu 1983 roku odzyskała pozycję w reprezentacji narodowej po zwycięstwie w Pucharze ZSRR[4].

Na igrzyskach olimpijskich w 1984 roku w Sarajewie zdobyła brązowy medal, pozostając jedyną radziecką (lub rosyjską) medalistką olimpijską w konkurencji solistek aż do 2002 roku i srebrnego medalu Iriny Słuckiej. Podczas drugiego występu olimpijskiego w karierze Kiry nie towarzyszył jej trener Kowalow, lecz Eduard Pliner. Podobna sytuacja miała miejsce na mistrzostwach świata w 1984, gdzie przyjechała w towarzystwie trenerki Jeleny Czajkowskiej[4].

W latach 1985–1988 czterokrotnie zdobywała srebrny medal mistrzostw ZSRR, za każdym razem przegrywając z Anną Kondraszową. W 1985 roku zdobyła wicemistrzostwo świata oraz cztery tytuły wicemistrzyni Europy, przegrywając czterokrotnie z reprezentantką NRD Katariną Witt. Pomimo tych osiągnięć Iwanowa borykała się z wieloma problemami. Podczas mistrzostw świata w 1986 roku poprosiła o rozmowę trenera przygotowania fizycznego reprezentacji narodowej, Leonida Rajcyna, któremu zwierzyła się, że w trakcie zawodów nie śpi w nocy, przez co boryka się ze zmęczeniem podczas występów, twierdziła, że zmęczenie po zawodach towarzyszy jej tydzień, a problemy z odczuwaniem niepokoju i brak snu powodowały, że była dużo wolniejsza podczas programów dowolnych[4].

Sezon 1987/1988 był ostatnim w jej amatorskiej karierze. Docelową imprezą sezonu były igrzyska olimpijskie w Calgary, gdzie faworytkami były Witt i Debi Thomas oraz ich „bitwa o Carmen” (obie łyżwiarki przygotowywały programy z muzyką opery Carmen). Iwanowa wygrała segment figur obowiązkowych ze swoją nowoczesną aranżacją Sonaty Księżycowej van Beethovena, ale ze względu na błędy i jakość jej występu w programie krótkim, m.in. zbyt łatwą kombinację skoków potrójnego toe loopa i podwójnego loopa (ang. triple toe/double loop), błędy przy lądowaniu skoków, dedukcję punktów przy ostatnim piruecie, spadła na 4. miejsce w zawodach[4]. Swój program dowolny prezentowała po Liz Manley, która pokazała swój najlepszy występ w karierze przed własną publicznością. Stres, który towarzyszył Iwanowej, odbił się na jakości jej występu. Media radzieckie regularnie krytykowały Iwanową za brak podjęcia ryzyka i walki o wysoki poziom trudności jej programu dowolnego, dlatego pod wpływem emocji po raz pierwszy i jedyny w karierze postanowiła podjąć próbę wykonania potrójnego lutza[4]. Po niedokręceniu lutza wykonała podwójnego loopa (zamiast potrójnego), a następnie ledwo co skoczyła podwójnego axla, kończąc kombinację, niemal uderzając w bandy. Nie skoczyła potrójnego skoku pomimo pięciu prób. W kiss and cry Iwanowa pojawiła się bez trenera Kowalowa, z którym miała skomplikowane relacje prywatne poza lodowiskiem, a towarzyszyła jej jedynie choreografka Ałła Kapranowa. Ostatecznie Kira zajęła 7. miejsce i zakończyła karierę amatorską[4].

Praca trenerska, uzależnienie i problemy osobiste[edytuj | edytuj kod]

Po igrzyskach ostatecznie rozstała się z Kowalowem, a żeby zarobić pieniądze, zaczęła brać udział w filmach, występowała z Ice-Theatre Igora Bobrina w Rosji, a w 1991 roku rozpoczęła pracę trenerki łyżwiarstwa[4]. W 1989 roku zmarła jej babcia, która ją wychowała[4]. Kiedy zaczęła trenować, wciąż miała problem z przystosowaniem się do życia poza światem sportowca. Nagle jej trzej najlepsi uczniowie odeszli do innych trenerów, miała kłopoty ze snem i przyjmowaniem środków uspokajających, dwukrotnie w ciągu trzech miesięcy miała wypadki samochodowe. Dwukrotnie wychodziła za mąż, najpierw poślubiła tancerza Teatru Bolszoj, ale małżeństwo szybko zakończyło się rozwodem. Następnie wyszła za mąż za Konstantina Tarelina, zastępcę dyrektora Teatru Igora Bobrina. Zaszła w ciążę, ale porzuciła dziecko, ponieważ było „sprzeczne” z jej kontraktem w Ice-Theatre[4]. Po tych przeżyciach Iwanowa znów zaczęła nadużywać alkoholu, a jej drugi mąż porzucił ją, przeprowadzając się do Stambułu[4]. W 1992 roku Kira była zniechęcona życiem i miała trudności ze znalezieniem pracy. Po tym, jak jej siostra Lena Sokół (wychowywana przez matkę) popełniła samobójstwo w 1994 roku, Kira popadła w depresję[4]. W tym samym czasie Iwanowa otrzymała pracę w sekcji łyżwiarskiej klubu Dinamo Moskwa, od którego otrzymała duże wsparcie. Zaczęła trenować z sukcesami m.in. Anastasiję Miszkiną, córkę pięciokrotnego mistrza świata i bramkarza drużyny hokejowej ZSRR, Władimira Miszkina[4].

W 1996 roku Iwanowa miała kolejny wypadek samochodowy, jednak tym razem nie ona go spowodowała[4]. W 1998 roku zwróciła się do Rosyjskiego Komitetu Sportowego z prośbą o tytuł „honorowego mistrza sportu”, ale odmówiono jej[4]. W 2000 roku publicznie poprosiła o wybaczenie byłego trenera Wiktora Kudriawcewa na konferencji Rosyjskiej Federacji Łyżwiarstwa Figurowego. Jej uzależnienie od alkoholu wpłynęło na jej zdolność do wykonywania pracy w klubie Dinamo, dlatego kilkakrotnie przebywała w klinice leczenia uzależnień. Terapia nie przynosiła rezultatów, dlatego we wrześniu 2001 roku została zwolniona, co oznaczało, że została bez regularnych dochodów i środków do życia[4]. Według jej przyjaciół, w jej mieszkaniu często przebywali przypadkowi ludzie i często sprzedawała swoje rzeczy, aby zdobyć pieniądze. Pomimo podjęcia kontynuacji leczenia w Klinice Sklifosowskiego, wciąż nadużywała alkoholu[5].

Śmierć[edytuj | edytuj kod]

8 grudnia 2001 roku zadzwoniła do łyżwiarki Jeleny Aleksandrowej z klubu Miedwiediewko i powiedziała o swojej chęci powrotu do pracy, zaś wieczorem 18 grudnia zadzwoniła do ojczyma, zapewniając, że wszystko jest u niej w porządku. Tej samej nocy wysłała swojego psa, owczarka niemieckiego Fidela do jej współlokatora na wieś. Rozmawiała również z sąsiadką Margaritą Żirnową o planach spotkania[4].

21 grudnia jej sąsiedzi odnaleźli martwą Iwanową w jej moskiewskim mieszkaniu[6]. Policyjne śledztwo wykazało, że Iwanowa miała na ciele rany kłute zadane przy użyciu noża używanego w rzeźni i została zamordowana trzy dni przed znalezieniem jej ciała przez sąsiadów. Rosyjskie media doniosły, że drzwi do mieszkania Iwanowej zostały rozbite, a jej ciało znaleziono na zakrwawionym łóżku[6]. Spekulowano, że została ofiarą przypadkowego ataku lub osobistych porachunków, a jej morderca nigdy nie został odnaleziony[5].

Inne[edytuj | edytuj kod]

Jej imieniem została nazwana aktorka Keira Knightley, której ojciec podziwiał Iwanową podczas transmisji z zawodów łyżwiarskich[5]. Knightley miała otrzymać angielskojęzyczną odmianę imienia, tj. Kiera, ale jej matka podczas rejestracji imienia córki błędnie je zapisała, zamieniając „ie” na „ei”[7].

Osiągnięcia[edytuj | edytuj kod]

Od lewej: Iwanowa, Weissenberg, Ignatowa na podium zawodów Prize of Moscow News 1978
Zawody 77–78 78–79 79–80 80–81 81–82 82–83 83–84 84–85 85–86 86–87 87–88
Międzynarodowe[5]
Igrzyska olimpijskie 16 3 7
Mistrzostwa świata 18 12 4 2 4 5
Mistrzostwa Europy 10 11 7 4 2 2 2 2
Prize of Moscow News 2 1 2 1 1 1 1
Skate Canada International 3
Międzynarodowe: Kategorie młodzieżowe[8]
Mistrzostwa świata juniorów 2
Krajowe[5]
Mistrzostwa ZSRR 2 J 1 1 DSQ 2 2 2 2

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Figure Skating at the 1984 Sarajevo Winter Games: Women’s Singles (ang.). Sports Reference. [dostęp 2019-07-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-03-27)].
  2. Figure Skating at the 1980 Lake Placid Winter Games: Women’s Singles (ang.). Sports Reference. [dostęp 2019-07-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-04-28)].
  3. Figure Skating at the 1988 Calgary Winter Games: Women’s Singles (ang.). Sports Reference. [dostęp 2019-07-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-04-20)].
  4. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah The Untold Story Of Kira Ivanova (ang.). Skate Guard, 2013-11-01. [dostęp 2019-07-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-07-22)].
  5. a b c d e f Sports Reference – Kira Ivanova (ang.). Sports Reference. [dostęp 2019-07-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-07-22)].
  6. a b Ivanova found dead in Moscow apartment (ang.). ESPN, 2001-12-21. [dostęp 2019-07-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-06-15)].
  7. Why 2015 is set to be Keira Knightley's year (ang.). Elle, 2015-01-28. [dostęp 2019-07-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-07-22)].
  8. World Junior Championships 1978. Megéve, France (ang.). skating.bplaced.net. [dostęp 2019-07-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-07-22)].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]