Klementyna Stattler

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Klementyna Stattler
Klima
Data śmierci 10 stycznia 1957
Zawód, zajęcie nauczycielka
Narodowość polska
Rodzice Juliusz, Cecylia
Krewni i powinowaci Wojciech (dziadek), Henryk (wujek), Helena, Maria (siostry), Janusz Jędrzejewicz (szwagier)
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski

Klementyna Stattler(ówna), ps. „Klima” (ur. ?, zm. 10 stycznia 1957) – polska poetka, nauczycielka, działaczka niepodległościowa i oświatowa.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pochodziła z rodziny o artystycznych tradycjach. Była wnuczką malarza Wojciecha Stattlera (1800-1875) i pochodzącej z Rzymu Klementyny z domu Colonna-Zerboni (zm. 1897 w wieku 89 lat[1]), córką muzyka Juliusza Stattlera (1844-1901)[2] i Cecylii (1852-1911) oraz bratanicą rzeźbiarza Henryka Stattlera (1834-1877)[3][4][5]. Była siostrą Heleny (1875-1955) i Marii (1880-1944, rzeźbiarka, żona Janusza Jędrzejewicza)[6][7].

Była poetką[8]. W okresie zaborów została nauczycielką i działaczką Związku Nauczycielstwa Polskiego[9].

Podczas I wojny światowej pod pseudonimem „Klima” służyła w intendenturze Legionów Polskich oraz w szpitalu dla chorych na gruźlicę w Zakopanem w całym okresie jego działalności do 20 listopada 1915 (leczyli się w nim legioniści, służyła w nim też Helena Stattler ps. „Stasińska”)[10][11]. Później od stycznia 1916 działała w Polskiej Organizacji Wojskowej[10].

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w okresie II Rzeczypospolitej pozostawała nauczycielką. Pełniła funkcję wiceprezesa Związku Nauczycielstwa Polskiego Szkół Powszechnych w Warszawie[12]. Została udziałowcem założonego w 1924 Powszechnego Uniwersytetu Korespondencyjnego[13]. Była członkiem Instytutu Oświaty Dorosłych[14].

W 1928 została odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski[15].

Zmarła 10 stycznia 1957[16][17]. Została pochowana w grobowcu swojego ojca na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie[17].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Klementyna Stattler. Nekrolog. „Kurier Warszawski”. Nr 225, s. 7, 16 sierpnia 1897.  Klementyna Stattler. Nekrolog. „Kurier Warszawski”. Nr 226, s. 3, 17 sierpnia 1897. 
  2. Juliusz Kornel Stattler. sejm-wielki.pl. [dostęp 2015-05-02].
  3. Ś. p. Juliusz Stattler. „Echo Muzyczne, Teatralne i Artystyczne”. Nr 49 (949), s. 531, 533-534, 7 grudnia 1901. 
  4. Henryk Antoni Stattler. ipsb.nina.gov.pl. [dostęp 2018-05-03].
  5. Maria Stattler, Juliusz Stattler. myheritage.pl. [dostęp 2019-05-13].
  6. Zbigniew Osiński: Janusz Jędrzejewicz – piłsudczyk i reformator edukacji (1885-1951). Lublin: 2008, s. 29, 227, 328, 334. ISBN 978-83-227-2704-1.
  7. Maria Stattler. sejm-wielki.pl. [dostęp 2015-05-02].
  8. Cecylia Walewska: Ruch kobiecy w Polsce. Cz. 1. Warszawa: 1909, s. 28.
  9. Kronika. Z miasta. „Kurjer Warszawski”, s. 2, nr 52 z 21 lutego 1913. 
  10. a b Wykaz Legionistów Polskich 1914–1918. Klementyna Stattlerówna. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2018-05-03].
  11. Wykaz Legionistów Polskich 1914–1918. Helena Stattlerówna. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2018-05-03].).
  12. Klementyna Stattlerówna. Szkolnictwo ogólnokształcące w pracach Kongresów Pedagogicznych Związku Nauczycielstwa Polskiego. „Słowo Polskie”, s. 10, nr 96 z 9 kwietnia 1931. 
  13. Jak J. Jędrzejewicz robił oświatę. „Głos Mazowiecki”, s. 2, nr 34 z 11 lutego 1937. 
  14. Instytut Oświaty Dorosłych. Sprawozdanie za rok 1928/29. Warszawa: Instytut Oświaty Dorosłych, 1930, s. 31.
  15. Kronika. Odznaczenia. „Gazeta Lwowska”, s. 3, nr 238 z 16 października 1928. 
  16. Informacje o zmarłym: Klementyna Stattler. [dostęp 2015-05-02].
  17. a b Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne. Cmentarz Stare Powązki. Stattler. um.warszawa.pl. [dostęp 2018-05-03].