Kościół św. Floriana w Chodzieży

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kolegiata pod wezwaniem św. Floriana w Chodzieży
Niegdyś fara/kolegiata chodzieska
Distinctive emblem for cultural property.svg 68/3/AK z dnia 4.03.1931 r.[1]
kolegiata, kościół parafialny
Ilustracja
Kościół pw. św. Floriana w Chodzieży
Państwo  Polska
Miejscowość Chodzież
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia św. Floriana w Chodzieży
Wezwanie św. Florian
Wspomnienie liturgiczne 4 maja
Przedmioty szczególnego kultu
Relikwie Najważniejsze: św. Floriana i św. Jana Pawła II
Cudowne wizerunki Trójcy Świętej
Położenie na mapie Chodzieży
Mapa lokalizacyjna Chodzieży
Kolegiata pod wezwaniem św. Floriana w Chodzieży
Kolegiata pod wezwaniem św. Floriana w Chodzieży
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kolegiata pod wezwaniem św. Floriana w Chodzieży
Kolegiata pod wezwaniem św. Floriana w Chodzieży
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Kolegiata pod wezwaniem św. Floriana w Chodzieży
Kolegiata pod wezwaniem św. Floriana w Chodzieży
Położenie na mapie powiatu chodzieskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu chodzieskiego
Kolegiata pod wezwaniem św. Floriana w Chodzieży
Kolegiata pod wezwaniem św. Floriana w Chodzieży
Ziemia52°59′31″N 16°54′58″E/52,991944 16,916111
Kościół św. Floriana nocą

Kościół pw. św. Floriana w Chodzieży pochodzi z roku 1755, jest zbudowany w stylu późnobarokowym z zachowaniem murów gotyckich.

Historia

Początki kościoła sięgają prawdopodobnie XIII wieku[2]. W drugiej połowie XVI wieku znajdował się w rękach protestantów. Zniszczony pożarem w 1754 r. został odbudowany staraniem Karola Grudzińskiego herbu Grzymała, kasztelana gnieźnieńskiego. Konsekrowany 11 października 1801 r.

Wygląd i budowa

Zewnętrzne ściany są oskarpowane. Późnobarokowe szczyty: wschodni i zachodni zostały rozczłonkowane pilastrami. Pomiędzy pilastrami w niszach konchowych umieszczono drewniane rzeźby świętych. Na szczycie wschodnim znajduje się stiukowe przedstawienie aniołów z monstrancją.

Przy północno-zachodnim narożniku usytuowana jest wieżyczka, w której znajdują się schody prowadzące na chór i poddasze. W 1906 r. odbudowano od zachodu obszerną kruchtę. Kościół jest budynkiem orientowanym z dwuprzęsłowym prezbiterium zamkniętym prostą ścianą. Nawa jest czteroprzęsłowa; do wschodniego jej przęsła przylegają kaplice tworząc rodzaj transeptu. Prezbiterium i nawa są pokryte sklepieniem kolebkowo-krzyżowym. Do prezbiterium od strony północnej przylega zakrystia o sklepieniu kolebkowym. Nad nią jest kaplica św. Antoniego otwierająca się do prezbiterium dwiema arkadami, dostępna schodami z kaplicy Świętej Trójcy.

Ołtarz główny pochodzi z XVIII w. W polu głównym znajduje się nowszy obraz z przedstawieniami Matki Bożej, św. Floriana i św. Mikołaja, a w zwieńczeniu obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem z II poł. XVII w. Kaplice otwarte są do nawy arkadami o łukach koszowych. Ponad łukami arkad znajduje się bogata dekoracja stiukowa w 1755 r. z postaciami Chronosa i anioła oraz z tablicami herbowymi odnoszącymi się do rodzin chowanych pod kościołem i kaplicami. W kaplicach znajdują się drewniane ołtarze wykonane w II poł. XVIII w. Nadstawy ołtarzy w obramieniach rokokowych wolut zostały przyozdobione rzeźbami świętych.

Zwieńczenia ujmują dekoracyjnymi ramami okna z witrażami z początku XX w. Chór muzyczny trójarkadowy posiada na balustradzie dekorację stiukową o motywach rokokowych oraz panoplia z herbami Grzymała Grudzińskich i Poraj Świnarskich. Na ścianie północnej umieszczono epitafium bpa Józefa Cybichowskiego, proboszcza chodzieskiego w latach 1860-1866, z rzeźbą wykonaną przez Wawrzyńca Kaima ok. 1933 r.

Cudowny obraz

Obraz Trójcy Świętej pochodzi z kościoła o tymże wezwaniu, który spłonął wraz z częścią miasta w 1798 roku. Świątynia spłonęła doszczętnie. Ocalał tylko wspomniany obraz, przez co uznano go za cudowny. Jeszcze w XX w. odbywały się pielgrzymki do obrazu, lecz obecnie kult ten zanika.

Organy

Instrument został wybudowany przez Bronisława Cepkę z Popowa k.Wronek w 1958 roku i posiada 25 głosów realnych o charakterze modernistycznym/neobarokowym. Niestety obecnie nie jest używany z powodu licznych awarii. Prospekt bezstylowy z cokołami neobarokowymi. Dyspozycja:

Manuał I Manuał II Pedał
1. Quintat 16' 1. Pr. skrzypcowy 8' 1. Subbas 16'
2. Princypał 8' 2. Gamba 8' 2. Quintbas 10 2/3'
3. Salicjonał 8' 3. Fl. kryty 8' 3. Princypałbas 8'
4. Fl. rurkowy 8' 4. Prestand 4' 4. Chorałbas 4'
5. Oktawa 4' 5. Róg 4' 5. Mixture 3-ch.
6. Fl. koniczny 4' 6. Quinta 2 2/3' 6. Puzon 16'
7. Supperoktawa 2' 7. Tercja 1 3/5'
8. Mixture 4-5 8. fl leśny 2'
9. Obój 8' 9. Cimbal 3ch.
10. Krzywy róg 8'

Dzwony i dzwonnica

Klasycystyczna wysoka dzwonnica zwieńczona dekoracyjnym chełmem z koroną, jest jednym z dominujących elementów krajobrazu Chodzieży. Wiszą w niej dwa dzwony. Jeden zabytkowy, pochodzący ze zburzonego po II Wojnie Światowej kościoła ewangelickiego odlany w 1798 r., drugi został odlany w 1956 roku z fundacji parafian i proboszcza ks. dr T. Malepszego, którego nazwisko zostało odlane błędnie jako "Małolepszy". Trzeci dzwon, XVIII- wieczna sygnaturka jest umiejscowiona w fasadzie kościoła od strony rynku.

Kolegiata

4 maja 2009 arcybiskup Henryk Muszyński ustanowił przy kościele św. Floriana Kapitułę Kolegiacką[3].


Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo wielkopolskie. 2018-09-30. [dostęp 06.05.2010].
  2. Ks. Leonard Kurpisz: Kronika kościołów chodzieskich. Chodzież: 1933, s. 9.
  3. Bernadeta Kruszyk: Nowa Kapituła Kolegiacka [arch. gnieźnieńska] (pol.). Przewodnik Katolicki. [dostęp 2014-01-21].