Kościół św. Józefa Oblubieńca i klasztor Karmelitanek Bosych w Wilnie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kościół św. Józefa Oblubieńca w Wilnie
Ilustracja
Kościół św. Józefa w 1877 przed wyburzeniem
Państwo  Polska
Miejscowość Wilno
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Wezwanie św. Józef
brak współrzędnych
Kościół św. Józefa w 1877 w trakcie wyburzania, autor Józef Czechowicz

Kościół św. Józefa Oblubieńca i klasztor Karmelitanek Bosych w Wilnie – nieistniejący kościół Wilna.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Starania o wzniesienie kościoła i klasztoru dla sióstr karmelitanek bosych podjęli podskarbi wielki litewski Stefan Pac i jego małżonka Anna Dusiatska w roku 1635. Rok później biskup wileński Abraham Woyna udzielił zgody na budowę a w 1637 papież Urban VIII wydał breve fundacyjne. Po kilku miesiącach wykupiono dla potrzeb klasztoru kilka kamienic w mieście. Do Wilna przybyły z Lublina pierwsze zakonnice. Budowa kościoła ruszyła w 1638 a wsparli ja finansowo Pacowie, darowując 10000 złotych i Wiesiołowscy, ofiarowując kolejne 20000 złotych.

W latach 1646-1649 wzniesiono również klasztor. Całe założenie powstało na południowych obrzeżach Wilna w pobliżu Baszty Okrągłej. Trwającą budowę kościoła przerwał najazd moskiewski i okupacja Wilna. Siostry karmelitanki opuściły miasto i powróciły dopiero w 1667. Budowa kościoła została wznowiona. W czerwcu 1692 biskup wileński Konstanty Kazimierz Brzostowski poświęcił kościół dedykowany św. Józefowi Oblubieńcowi i św. Teresie z Ávili, patronce i reformatorce karmelitanek.

W 1772, w chwili pierwszego rozbioru Polski, w klasztorze żyło 15 sióstr.

W ramach niszczenia struktur kościoła katolickiego na Litwie po stłumionym powstaniu styczniowym władze rosyjskie zarządziły w lutym 1865 kasatę klasztoru sióstr karmelitanek. Część zakonnic przeniosła się do wileńskich benedyktynek a część wyjechała do Krakowa, na Wesołą. Opuszczone zabudowania zostały wyburzone w latach 1876-1878 a na ich miejscu urządzono plac targowy, nazwany z czasem Bosaczki, na pamiątkę po karmelitankach bosych.

Obecnie w tym miejscu znajduje się skwer.

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Kościół św. Józefa był budowlą jednonawową z transeptem, prawdopodobnie na planie krzyża łacińskiego; na skrzyżowaniu nawy i transeptu została umieszczona niewielka, barokowa pseudokopuła. Elewacja, bogata i dobrze skomponowana, została obwiedziona pilastrami w porządku toskańskim i zwieńczona szczytem z gzymsami i wolutami. Portyk został flankowany półkolumnami połączonymi łukowatym gzymsem.

Wewnątrz kościoła umieszczono pięć ołtarzy, w tym ołtarz główny z obrazem patrona świątyni, św. Józefa Oblubieńca. W niszach nawy umieszczono posągi św. Apostołów Piotra i Pawła.

Na podstawie zachowanych rysunków i nielicznych, XIX-wiecznych fotografii można wysnuć wniosek że kościół był zbudowany w stylu dojrzałego baroku i przypominał pobliskie kościoły św. Teresy (również ufundowany przez Paca w tym samym czasie) i Wszystkich Świętych.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bartłomiej Kaczorowski: Zabytki starego Wilna. Warszawa: Oficyna Wydawnicza, 1991. ISBN 83-85083-08-1.
  • Juliusz Kłos: Wilno, przewodnik krajoznawczy. Wilno: Wydawnictwo Oddziału Wileńskiego Polsk. Tow. Krajoznawczego z zapomogi Ministerstwa W. R. i O. P., 1923.
  • Krzysztof Plebankiewicz: Wilno: przewodnik turystyczny. Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 1997. ISBN 83-213-3934-4.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]