Kościół św. Józefa w Pożarzysku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kościół świętego Józefa
Distinctive emblem for cultural property.svg A/1680/204 z dnia 23.04.1951[1]
kościół filialny
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Pożarzysko
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia św. Stanisława Biskupa i Męczennika
Wezwanie św. Józef
Położenie na mapie gminy Żarów
Mapa lokalizacyjna gminy Żarów
Kościół świętego Józefa
Kościół świętego Józefa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół świętego Józefa
Kościół świętego Józefa
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Kościół świętego Józefa
Kościół świętego Józefa
Położenie na mapie powiatu świdnickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu świdnickiego
Kościół świętego Józefa
Kościół świętego Józefa
Ziemia50°56′34″N 16°33′37″E/50,942778 16,560278

Kościół świętego Józefa w Pożarzyskurzymskokatolicki kościół filialny należący do parafii św. Stanisława w Bukowie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

wieża i portal wejściowy

Pierwsza wzmianka źródłowa o kościele pochodzi z 1198-1201. Istniejąca do dnia dzisiejszego budowla została wzniesiona najwcześniej w połowie XIII w, jest więc to druga świątynia w miejscowości, a o pierwszej nic nie wiadomo poza tym, że ufundowana została przez ród rycerski Ilikowiców. Mury kościoła zbudowane zostały z granitu łamanego, naroża z ciosów granitowych, a detale architektoniczne z piaskowca. W pierwotnej formie był to obiekt jednonawowy z dwoma półkolistymi wieżami po bokach nawy i wydzielonym, prawie kwadratowym prezbiterium. Nawę pokrywał płaski strop, a prezbiterium sklepienie krzyżowo-żebrowe wsparte na prostych wspornikach. Bryła kościoła uległa na przestrzeni wieków znacznym przekształceniom. Wieża północna została zniszczona i rozebrana, natomiast południową obniżono[2].

Około 1600 r. kościół został przebudowany. Kilkadziesiąt lat później ucierpiał w trakcie wojny trzydziestoletniej wraz z plebanią, która została wówczas spalona przez żołnierzy cesarskich (austriackich). W 1852 r. świątynia została gruntownie wyremontowana. W trakcie II wojny światowej zimą-wiosną 1945 r. wieża kościelna stanowiła doskonały punkt obserwacyjny dla artylerzystów niemieckich, których jednostka stacjonowała w Pożarzysku i prowadziła ostrzał radzieckich umocnień polowych, biegnących wzdłuż dzisiejszej linii kolejowej w Imbramowicach. Wskutek wymiany ognia artyleryjskiego i ataków lotnictwa radzieckiego, uszkodzone zostało pokrycie dachowe i mury kościoła. Brak należytej troski o świątynię po zakończeniu wojny, doprowadził do jej ruiny. Do lat 60-tych XX w. zostały już tylko mury budowli. Dopiero w latach 1974-76 kościół został odbudowany[2].

Wystrój[edytuj | edytuj kod]

późnoromański portal wejściowy

Z pierwotnego wystroju zachowały się przyścienne sakramentarium w prezbiterium i dwa portale. Południowy, ostrołukowy z 3 parami kolumienek i wczesnogotyckimi głowicami kielichowymi, ozdobiony jest elementami roślinnymi. Ostrołukową formę nadano również portalowi północnemu[2].

Kamienne płyty nagrobne wewnątrz świątyni:

Anna von Schindel †1587
Córka Anny von Schindel i jej męża Asmarisa †1587
Siegmund von Nostitz †1606
Barbara von Köckritz i jej dziecko †1621

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo dolnośląskie. 2018-09-30. s. 178. [dostęp 2017-06-15].
  2. a b c Urząd Miejski w Żarowie: Kościoły i kaplice w gminie Żarów (pol.). [dostęp 2017-06-15].