Kościół św. Jana w Meldorfie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
kościół św. Jana
kościół parafialny
Ilustracja
Widok na kościół od południa
Państwo  Niemcy
Kraj związkowy  Szlezwik-Holsztyn
Miejscowość Meldorf
Adres Nordermarkt 3
Wyznanie luteranizm
Kościół
Położenie na mapie Szlezwika-Holsztynu
Mapa lokalizacyjna Szlezwika-Holsztynu
kościół św. Jana
kościół św. Jana
Położenie na mapie Niemiec
Mapa lokalizacyjna Niemiec
kościół św. Jana
kościół św. Jana
Ziemia54°05′26,0″N 9°04′18,0″E/54,090556 9,071667
Strona internetowa

Kościół św. Jana (nazywany także katedrą Dithmarschen lub katedrą meldorfską) – gotycki kościół w Meldorfie w Niemczech, w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn, zbudowany w XIII w.; główny kościół Dithmarschen.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy kościół w Meldorfie miał zostać zbudowany pomiędzy 810/814 i 826 jako pierwsza świątynia chrześcijańska na terenie Dithmarschen (wzmianka na jej temat znajduje się w Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum Adama z Bremy, który wymienia ecclesia mater in Melindorp). W pierwszej połowie XX w. odnaleziono w rejonie kościoła relikty, które początkowo uznano za pozostałości świątyni z czasów karolińskich, jednak badacze z drugiej połowy XX w. uznali je za należące do późniejszej, romańskiej świątyni[1][2][3][4][5].

Do XI w. był to jedyny kościół w regionie. Mimo pojawienia się później kolejnych kościołów i parafii, kościół w Meldorfie pozostawał najważniejszym w Dithmarschen[5], a tutejsza parafia była najlepiej uposażoną parafią w tym regionie[6]. Do XV w. Meldorf służył jako miejsce zebrań ludności Dithmarschen, w tym odprawiania sądów[5]. Od 1524 w wyniku reformacji stał się kościołem luterańskim[5].

Istniejący do dziś budynek kościoła został zbudowany w drugiej połowie XIV w.[6][7][5][8] w stylu gotyckim. Miało to miejsce w okresie usamodzielnienia się chłopów z Dithmarschen spod władzy okolicznych feudałów[5]. Prawdopodobnie aktywna była tu ta sama strzecha budowlana, która odpowiadała za budowę katedry w Hamburgu[9]. Kościół znacznie przekraczał rozmiarami zarówno poprzednią budowlę, jak i inne świątynie w okolicy[10]. Wzniesiono go na podniesieniu i jego wieża stanowiła znak nawigacyjny dla statków[11]. Po pożarze w 1434 zyskała strzelisty hełm, który jednak został szybko zniszczony przez burzę i zastąpiony czterospadowym dachem istniejącym do XIX w.[12] W XV w. na miejscu nawy południowej dobudowano do kościoła późnogotycką dwunawową halę[6][13][11]. Kościół przechodził także inne przemiany, m.in. utracił szczyty fasad transeptu, a w XVII w. przesklepiono nawę północną[14].

W wyniku pożaru w 1866 kościół został częściowo zniszczony, następnie odbudowany[8]. Uległ wówczas znaczącym zmianom. M.in. cała budowla została pokryta z zewnątrz nowymi cegłami[12][11], pojawiły się nowe dachy[12]. Zlikwidowano wówczas średniowieczną wieżę kościoła i na jej miejscu zbudowano nową, wyższą i smuklejszą[2][8], o charakterze neogotyckim[12].

W 1977 kościół wyposażono w organy[8].

Opis[edytuj | edytuj kod]

Kościół to trójnawowa bazylika z transeptem i zamkniętym prostą ścianą prezbiterium[8][5]. We wschodnich ścianach ramion transeptu, po obu stronach prezbiterium, wykonano niewielkie apsydy[15]. Nawa główna jest dwuprzęsłowa, przy czym każdemu jej przęsłu odpowiadają po dwa przęsła w niższych nawach bocznych. Wieża przylega do zachodniej fasady[12].

Wnętrze zachowało zasadniczo średniowieczny, gotycki wygląd[8][5], z zewnątrz kościół ma charakter neogotycki[5]. Zachował się częściowo oryginalny gotycki portal w południowej ścianie prezbiterium, na którym wzorowano podczas odbudowy inne portale kościoła[16].

Wyposażenie wnętrza stanowi świadectwo zamożności bogactwa Dithmarschen. Do dziś zachowały się freski z ok. 1300 zdobiące wykonane w formie sekwencji kopuł sklepienia transeptu i skrzyżowania naw[17][5]: w północnym ramieniu transeptu w koncentrycznych kręgach pokazano sceny z życia Chrystusa, Marii oraz sceny starotestamentowe (m.in. historie Adama i Ewy, Kaina i Abla). W pozostałych częściach zachowały się mniejsze fragmenty cykli fresków przedstawiających żywoty świętych uważanych za patronów żeglarzy (m.in. św. Krzysztofa)[5].

W kościele znajduje się kilka innych cennych zabytków, w tym:

  • drewniane, rzeźbione lektorium z 1603, wykonane razem z amboną: w górnej części lektorium znajdują się arkady, w których umieszczono siedem posągów przedstawiających apostołów. Konstrukcję wieńczy herb króla Danii, obok którego znajdują się figury Adama i Ewy; nad herbem znajduje się krucyfiks[5][8].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Bünz 2017 ↓, s. 572–573.
  2. a b Volker 2015 ↓, s. 25.
  3. Meier 2013 ↓, s. 286–287.
  4. Meier 2004 ↓, s. 114.
  5. a b c d e f g h i j k l m Behrens Spuren bäuerlichen... ↓.
  6. a b c Bünz 2017 ↓, s. 573.
  7. Volker 2015 ↓, s. 26, 30, 32.
  8. a b c d e f g h i Ev.-Luth. Kirchengemeinde Meldorf ↓.
  9. Volker 2015 ↓, s. 30–31.
  10. Volker 2015 ↓, s. 25–26.
  11. a b c Sternberg 2006 ↓, s. 305.
  12. a b c d e Volker 2015 ↓, s. 26.
  13. Volker 2015 ↓, s. 28.
  14. Volker 2015 ↓, s. 27, 29.
  15. Volker 2015 ↓, s. 26, 29.
  16. Volker 2015 ↓, s. 27–28.
  17. Volker 2015 ↓, s. 32.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]