Kościół św. Stanisława Biskupa w Teratynie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kościół św. Stanisława Biskupa
Distinctive emblem for cultural property.svg A/11 z dnia 9.04.2002
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Teratyn
Wyznanie katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki
Parafia św. Stanisława Biskupa w Teratynie
Wezwanie św. Stanisława ze Szczepanowa
Położenie na mapie gminy Uchanie
Mapa lokalizacyjna gminy Uchanie
Kościół św. Stanisława Biskupa
Kościół św. Stanisława Biskupa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół św. Stanisława Biskupa
Kościół św. Stanisława Biskupa
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Kościół św. Stanisława Biskupa
Kościół św. Stanisława Biskupa
Położenie na mapie powiatu hrubieszowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu hrubieszowskiego
Kościół św. Stanisława Biskupa
Kościół św. Stanisława Biskupa
Ziemia50°53′54,3″N 23°45′03,1″E/50,898417 23,750861

Kościół św. Stanisława Biskupa w Teratynierzymskokatolicki kościół w Teratynie, wzniesiony w 1882 jako cerkiew prawosławna.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Cerkiew św. Mikołaja w Teratynie została wzniesiona w latach 1875-1882[1] w miejsce rozebranej cerkwi greckokatolickiej, z fundacji kupca Paschałowa (ofiarował 20 tys. rubli) i parafian (ofiarowali po 1 rublu). W latach 1920-1923 świątynia została gruntownie wyremontowana po zniszczeniach z okresu I wojny światowej (w tym czasie funkcje parafialne spełniała cerkiew w Kułakowicach Drugich). Ponownie poświęcona przez biskupa Antoniego (Marcenkę) w 1927 r.[2]

Dawna cerkiew reprezentuje styl bizantyńsko-rosyjski[3]. W 1946, w związku z wysiedleniem ludności ukraińskiej wyznania prawosławnego, Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny zgodził się przekazać budynek katolikom[4]. Formalnie obiekt w rękach parafii prawosławnej pozostawała do 1947, w tym też roku budynek został rekoncyliowany na kościół[1]. Najpóźniej w 1953 przekazanie katolikom cerkwi teratyńskiej i gruntów należących dawniej do parafii prawosławnej zostało potwierdzone stosowną umową między Kościołem katolickim a prawosławnym metropolitą warszawskim i całej Polski Makarym[5].

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Jest to świątynia jednonawowa, dwuwieżowa. Jedna z wież spełnia zadania dzwonnicy, znajdują się na niej dwa dzwony przeniesione z kościoła w Warężu (obecnie Ukraina)[3]. W 1969 przeprowadzono remont dachu kościoła, następnie obiekt został otynkowany i pomalowany (1971-1973). We wnętrzu znajdują się trzy ołtarze: główny został w 1948 wyrzeźbiony z carskich wrót dawnego ikonostasu cerkiewnego. W 1949 powstały natomiast ołtarze boczne z obrazami św. Teresy i św. Józefa. W ołtarzu głównym znajduje się obraz Matki Bożej Pocieszenia, przeniesiony z kościoła w Zaturcach (ob. Ukraina)[1].

Kościół w Teratynie jest bliźniaczo podobny do kościoła pod wezwaniem św. Andrzeja Boboli w Babicach - filialnego kościoła parafii rzymskokatolickiej w Łukowej, pow. biłgorajski. Oba kościoły zbudowano w tym samym czasie jako cerkwie, prawdopodobnie według tego samego projektu architektonicznego. Kościoły różnią się hełmami głównej wieży, w związku z przebudową wieży kościoła w Babicach w okresie powojennym[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Teratyn, parafia pw. Świętego Stanisława Biskupa
  2. red. Kazimierz Spaleniec: Dzieje Uchań 1484-2006. Uchanie: Polihymnia, 2006, s. 252. ISBN 83-7270-368-X.
  3. a b Zabytki powiatu hrubieszowskiego. Hrubieszów: Muzeum im. ks. Stanisława Staszica w Hrubieszowie, 2011, s. 130. ISBN 978-83-931607-0-9.
  4. Wysocki J.: Ukraińcy na Lubelszczyźnie w latach 1944-1956. Lublin: Instytut Pamięci Narodowej, 2011, s. 81-82 i 127. ​ISBN 978-83-7629-260-1​.
  5. Wysocki J.: Ukraińcy na Lubelszczyźnie w latach 1944-1956. Lublin: Instytut Pamięci Narodowej, 2011, s. 132. ISBN 978-83-7629-260-1.
  6. Zabytki: Babice, Dawna cerkiew prawosławna, ob. kościół filialny pw. św. Andrzeja Boboli. l. [dostęp 2011-11-21].