Kościół Matki Boskiej Częstochowskiej w Ciciborze Dużym

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kościół Matki Boskiej Częstochowskiej
Distinctive emblem for cultural property.svg A/1392 z dnia 3.10.1990
Ilustracja
Widok ogólny
Państwo  Polska
Miejscowość Cicibór Duży
Wyznanie katolicyzm
Kościół Kościół łaciński
Diecezja Diecezja siedlecka
Położenie na mapie gminy wiejskiej Biała Podlaska
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Biała Podlaska
Kościół Matki Boskiej Częstochowskiej
Kościół Matki Boskiej Częstochowskiej
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół Matki Boskiej Częstochowskiej
Kościół Matki Boskiej Częstochowskiej
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Kościół Matki Boskiej Częstochowskiej
Kościół Matki Boskiej Częstochowskiej
Położenie na mapie powiatu bialskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu bialskiego
Kościół Matki Boskiej Częstochowskiej
Kościół Matki Boskiej Częstochowskiej
Ziemia52°04′39,4″N 23°06′37,5″E/52,077611 23,110417

Kościół Matki Boskiej Częstochowskiej – filialny kościół rzymskokatolicki w Ciciborze Dużym, należący do parafii bł. Honorata Koźmińskiego w Białej Podlaskiej. Wzniesiony jako cerkiew unicka, w latach 1875-1920 cerkiew prawosławna.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Data budowy pierwszej cerkwi w Ciciborze Dużym nie jest znana. W 1655 Adam Świderski dokonał powtórnej erekcji unickiej parafii św. Praskedy w miejscowości. W 1740 budynek został odremontowany. W 1875, w ramach likwidacji unickiej diecezji chełmskiej, miejscowa parafia została przymusowo przyłączona do Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego[1]. Józef Pruszkowski zawarł w swoim Martyrologium opis oporu miejscowych unitów przeciwko wymuszonej konwersji. Jednym z duchownych służących w Ciciborze Dużym bezpośrednio przed likwidacją unii był Makary Chojnacki, Galicjanin, jeden z najaktywniejszych uczestników antyunickich działań zainicjowanych przez carat[2].

Cerkiew prawosławna w Ciciborze nosiła wezwanie św. Paraskiewy. Znajdował się w niej jednorzędowy ikonostas. W 1888, podczas wizytacji kanonicznej przeprowadzonej przez biskupa lubelskiego Flawiana, stwierdzono, że wyposażenie obiektu było ubogie, a i sam obiekt nie był w dobrym stanie technicznym[3].

W 1919 cerkiew ciciborska została zrewindykowana na rzecz Kościoła rzymskokatolickiego. W 1938 budynek częściowo wyremontowano, zmieniając gontowy dach na blaszany. Od 1939 do 1945 obiekt był użytkowany jako pralnia i magazyn amunicji. Rozebrana została dzwonnica i ogrodzenie wokół terenu kościelnego. W 1944 obiekt został uszkodzony podczas działań wojennych i przez kolejne jedenaście lat popadał w ruinę pozbawiony opieki. Do remontu kościoła doszło dopiero w 1955, zaś w 1980 przeprowadzono generalną renowację obiektu[1].

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Budynek jest orientowany, drewniany na podmurówce ceglanej, o konstrukcji wieńcowej, oszalowany. Jest to świątynia salowa, z chórem muzycznym od strony zachodniej i trójbocznie zamkniętym pomieszczeniem ołtarzowym od wschodu, przylega do niego kwadratowa zakrystia. Wnętrze kryte jest stropem. Wszystkie okna nawy są zamknięte półkoliście, natomiast na elewacji frontowej i w ścianach prezbiterium mają kształt kół. Z wyposażenia świątyni wartość zabytkową przedstawia jedynie żeliwna kropielnica z końca XIX w.[1].

Z unicką cerkwią w Ciciborze związany był miejscowy cmentarz tego wyznania[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c red. K. Kolendo-Korczakowa, A. Oleńska, M. Zgliński: Katalog zabytków sztuki w Polsce. Województwo lubelskie powiat Biała Podlaska. Warszawa: Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, 2006, s. 47-48.
  2. W. Osadczy: Święta Ruś. Rozwój i oddziaływanie idei prawosławia w Galicji. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 2007, s. 213. ​ISBN 978-83-227-2672-3​.
  3. Obozrienije cerkwiej Siedleckoj gubierni Prieoswiaszczennym Fławijanom, Jepiskopom Lublinskim, Wikarijem Chołmsko-Warszawskoj Jeparchii, „Chołmsko-Warszawskij Jeparchialnyj Wiestnik”. R. XII, nr 18, s. 288, 15 września 1888.
  4. J. Maraśkiewicz, Zabytkowe cmentarze i mogiły w Polsce. Województwo bialskopodlaskie, Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu, Warszawa 1995, ​ISBN 83-85548-40-8​, s. 24.