Kościół św. Trójcy w Toruniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kościół św. Trójcy w Toruniu
Distinctive emblem for cultural property.svg A/210 z 28 marca 1990
dawniej kościół parafialny, obecnie kino-galeria, siedziba Fundacji Tumult
Ilustracja
Widok z wieży kościoła św. Jakuba
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Miejscowość Toruń
Wyznanie protestanckie
Kościół luterański
Imię Trójcy Świętej
Położenie na mapie Torunia
Mapa lokalizacyjna Torunia
Kościół św. Trójcy w Toruniu
Kościół św. Trójcy w Toruniu
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół św. Trójcy w Toruniu
Kościół św. Trójcy w Toruniu
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Kościół św. Trójcy w Toruniu
Kościół św. Trójcy w Toruniu
Ziemia53°00′42″N 18°36′39″E/53,011667 18,610833
Położenie budowli na planie Zespołu Staromiejskiego

Kościół św. Trójcy w Toruniu – dawna świątynia ewangelicka, obecnie siedziba Fundacji Tumult w Toruniu.

Lokalizacja[edytuj | edytuj kod]

Kościół znajduje się we wschodniej części Zespołu Staromiejskiego, na Rynku Nowomiejskim[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wcześniej na tym miejscu stał gotycki Ratusz Nowomiejski, zamieniony w 1668 roku na kościół ewangelicki (luterański) pod wezwaniem Trójcy Św. Na skutek złego stanu technicznego przystąpiono w 1818 roku do jego rozbiórki. W 1824 roku ukończono budowę obecnego, w tzw. stylu arkadowym (Rundbogenstil), z klasycystycznym wnętrzem, według projektu dostarczonego przez Wyższą Deputację Budowlaną opracowanego prawdopodobnie z dużym udziałem Karla Friedricha Schinkla. Do 1927 roku w budynku znajdował się kościół ewangelicko-unijny, odtąd do 1939 roku pełnił on funkcję cerkwi prawosławnej św. Mikołaja.

Po II wojnie światowej w budynku urządzono magazyny. W 1994 roku dokonano renowacji, w latach 1993-1999 odbywał się w nim Międzynarodowy Festiwal Sztuki Autorów Zdjęć Filmowych Camerimage. Od początku XXI wieku w budynku odbywają się coroczne obchody Święta Reformacji, organizowane przez ewangelikalne Kościoły protestanckie, zrzeszone w Toruńskim Przymierzu Protestanckim.

W 1990 roku obiekt wpisano do rejestru zabytków[2]. W 2005 roku odnowiona została wieża dawnego kościoła, a także elewacja zachodnia, natomiast na początku 2006 roku elewacja południowa i północna.

Część wyposażenia kościoła (w tym XVIII-wieczny obraz Adoracja Baranka Apokaliptycznego) została przeniesiona do kościoła ewangelicko-augsburskiego św. Szczepana przy Wałach gen. Sikorskiego. Stamtąd w latach 50. XX w. obraz ołtarzowy "Chrystus Zmartwychwstały", malowany przez Paula Händlera 1891 roku dostał się do ewangelickiego kościoła św. Trójcy w Warszawie, a klasycystyczne retabulum do Starej Iwicznej. Dzwony przeniesiono do katedry w Pelplinie, ambonę do kościoła św. Antoniego na Wrzosach w Toruniu. Organy uległy całkowitej dewastacji[3].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. KONTAKT, www.tumult.pl [dostęp 2017-12-23] (pol.).
  2. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo kujawsko-pomorskie. 2018-09-30. [dostęp 03.10.2015].
  3. START, www.tumult.pl [dostęp 2017-12-23] (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Marian Arszyński, Nowomiejski kościół ewangelicki w Toruniu - przyczynek do dziejów architektury pierwszej połowy XIX wieku na Pomorzu [w:] Acta Universitatis Nicolai Copernici. Nauki Humanistyczno-Społeczne. Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo, z. 25 (293), 1994, s. 169-188 [1]
  • Eva Börsch-Supan, unter Mitw. von Zofia Ostrowska-Kębłowska, Die Provinzen Ost- und Westpreussen und Grossherzogtum Posen, München, Berlin, Deutscher Kunstverlag, 2003, ​ISBN 3-422-06380-3​ (Karl Friedrich Schinkel Lebenswerk, Bd. 18), s. 270-278
  • Reinhard Uebrick, Thorn : [illustrieter Führer], Gdańsk (Danzig), 1903 [2]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]