Kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny w Hrudzie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny
Distinctive emblem for cultural property.svg A/1326 z dnia 20.08.1997
kościół parafialny
Ilustracja
Widok ogólny
Państwo  Polska
Miejscowość Hrud
Wyznanie katolicyzm
Kościół Kościół łaciński
Diecezja Diecezja siedlecka
Wezwanie Zwiastowanie Najświętszej Maryi Panny
Położenie na mapie gminy wiejskiej Biała Podlaska
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Biała Podlaska
Kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny
Kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny
Kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny
Kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny
Położenie na mapie powiatu bialskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu bialskiego
Kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny
Kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny
Ziemia52°06′03″N 23°07′03″E/52,100833 23,117500

Kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Pannyrzymskokatolicki kościół parafialny w Hrudzie, wzniesiony w XVII w. jako cerkiew unicka, w latach 1875-1919 użytkowana przez parafię prawosławną.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W Hrudzie znajdowała się od 1666 parafia unicka, której fundatorem był Michał Kazimierz Radziwiłł. Cerkiew w miejscowości nosiła wówczas wezwanie Ofiarowania Najświętszej Panny Marii. W 1875, wskutek likwidacji unickiej diecezji chełmskiej, placówka duszpasterska została włączona do Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego[1]. Narzucenie zmiany wyznania spotkało się z oporem miejscowej ludności, przez co mieszkańcy Hrudu zostali poddani represjom (przymusowy kwaterunek wojska we wsi, kontrybucje, aresztowania, zmuszanie do bezsensownych prac, w kilku przypadkach zsyłka na Syberię)[2]. Cerkiew hrudzka pozostawała świątynią prawosławną do 1919, gdy została zrewindykowana na rzecz Kościoła rzymskokatolickiego. Budynek przebudowano, by dostosować go do liturgii w obrządku łacińskim. Następnie w latach 1928 i 1934 był remontowany, a w 1934 także powiększony; wtedy dodatkowo zmieniono zwieńczenie wieży i sygnaturki. Kolejne renowacje kościoła miały miejsce w latach 1970 i 1980[1].

Z kościołem sąsiaduje ceglana dzwonnica oraz budynek plebanii zbudowany po 1919[1].

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Budynek kościoła wzniesiony jest z drewna, w konstrukcji wieńcowej, na podmurówce kamiennej. Obiekt nie jest orientowany, jego pomieszczenie ołtarzowe położone jest od strony północnej. Budowla zachowuje natomiast typowy dla cerkwi podział na nawę, przedsionek i prezbiterium. Wszystkie te części obiektu są wzniesione na planie prostokąta, nad przedsionkiem położona jest wieża na planie kwadratu. Od strony południowej we wnętrzu znajduje się chór muzyczny. Nad nawą położony jest dach czterospadowy, nad prezbiterium i przedsionkiem - dachy dwuspadowe, wieżę natomiast nakryto dachem hełmowym zwieńczonym krzyżem[1].

Ołtarze we wnętrzu kościoła być może skonstruowano po 1919 z elementów cerkiewnego ikonostasu. W głównym ołtarzu znajdują się gipsowe rzeźby Serca Jezusa oraz Piotra i Pawła zasuwane obrazem Zwiastowania dodanym do kompozycji w 1948. W lewym ołtarzu wystawiona jest rzeźba św. Teresy od Dzieciątka Jezus, w prawym - silnie przemalowany obraz Ukrzyżowania z pocz. XX wieku. Elementem ikonostasu mógł być pierwotnie także obraz Ostatniej Wieczerzy z końca XIX w. Na wyposażeniu kościoła pozostaje także wykonana na przełomie XIX i XX wieku monstrancja, neobarokowa chrzcielnica z tego samego okresu i zespół naczyń liturgicznych powstałych w II poł. w. XIX lub w I poł. kolejnego stulecia. Z początku XX wieku pochodzą również dwa krzyże - ołtarzowy i procesyjny[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e red. K. Kolendo-Korczakowa, A. Oleńska, M. Zgliński: Katalog zabytków sztuki w Polsce. Województwo lubelskie powiat Biała Podlaska. Warszawa: Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, 2006, s. 66-67.
  2. Hrud – parafia Zwiastowania NMP (5/2005)