Kośmin (granodioryt)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Kośmin – handlowa nazwa ciemnoszarego, średnioziarnistego, porfirowatego granodiorytu o teksturze kierunkowej pochodzącego z późnotektonicznych intruzji magmowych w strefie Niemczy na bloku przedsudeckim. Wiek intruzji to karbonperm. Należy do waryscyjskiego piętra strukturalnego. Nazwa pochodzi od dzielnicy Piławy Górnej, do 1956 r. wsi – Kośmin.

Nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Kośmin nazywany jest potocznie sjenitem i również nomenklaturze handlowej utarła się nazwa Sjenit Kośmin. Jednak pod względem petrograficznym jest to granodioryt (spotyka się również zaklasyfikowanie do monzodiorytów kwarcowych i monzonitów kwarcowych[1]).

Skład mineralogiczny[edytuj | edytuj kod]

W skład granodiorytu Kośmin wchodzą:

W Kośminie występują ciemne i czarne szliry.

Cechy fizyczne[2][edytuj | edytuj kod]

  • Gęstość pozorna 2,69 g/cm3
  • Porowatość 1,5%
  • Nasiąkliwość 0,26%
  • Wytrzymałość na ściskanie 186 MPa
  • Ścieralność na tarczy Boehmego 0,285 cm
  • Ścieralność w bębnie Devala 2,0%
  • Mrozoodporność (25 cykli) całkowita

Złoże[edytuj | edytuj kod]

Zasoby złoża szacuje się na ok. 10 mln ton. Rozpoznano również nowe złoże Piekielnik, gdzie udokumentowano 16 mln ton surowca. Skały przeznaczane są zarówno na bloki, jak i na kruszywo.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Eksploatacje rozpoczęto ok. 1740. Największe wydobycie przypadło na lata 70. XX wieku. W 2005 wydobyto 502 tys. ton Kośmina (większość przeznaczono na kruszywo; bloków wydobyto 10 tys. ton (2% całości wydobycia)).

Przykłady zastosowania[edytuj | edytuj kod]

Granodioryt Kośmin znalazł zastosowanie m.in. w poniższych budynkach użyteczności publicznej:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • H. Walendowski, Sjenity z Kośmina. Minimonografie polskich kamieni budowlanych. "Nowy Kamieniarz", nr 61 (4/2012), s. 49

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]