Kolegiata Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Środzie Wielkopolskiej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Kolegiata Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej w Środzie Wielkopolskiej)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kolegiata Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
Distinctive emblem for cultural property.svg 933/Wlkp/A z 22 grudnia 1932 i z 19 września 2014[1]
kościół parafialny
Ilustracja
Świątynia w 2013 roku
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Miejscowość Środa Wielkopolska
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia Wniebowzięcia NMP w Środzie Wielkopolskiej
Kolegiata
• nadający tytuł
od 1428
Władysław Jagiełło
Wezwanie NMP Wniebowziętej
Przedmioty szczególnego kultu
Relikwie Św. Jan Paweł II, Św. Dzieci Fatimskie - Franciszek i Hiacynta, Św. Ojciec Pio, Św. Jakub Apostoł (prawdopodobnie),
Położenie na mapie Środy Wielkopolskiej
Mapa lokalizacyjna Środy Wielkopolskiej
Kolegiata Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
Kolegiata Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kolegiata Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
Kolegiata Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Kolegiata Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
Kolegiata Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
Położenie na mapie powiatu średzkiego
Mapa lokalizacyjna powiatu średzkiego
Kolegiata Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
Kolegiata Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
Położenie na mapie gminy Środa Wielkopolska
Mapa lokalizacyjna gminy Środa Wielkopolska
Kolegiata Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
Kolegiata Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
Ziemia52°13′48″N 17°16′33″E/52,230000 17,275833
Strona internetowa

Kolegiata Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Środzie Wielkopolskiej – kościół gotycki z początku XV wieku. Rozbudowany na przełomie XV/XVI wieku przez dobudowanie naw bocznych i wieży. W połowie XVI wieku zwieńczenie wieży attyką renesansową. 1598-1602 dobudowano od południa renesansową kaplicę grobową Gostomskich. W nawach sklepienia gwiaździste, w prezbiterium krzyżowo-żebrowe.

  • W późnorenesansowym głównym ołtarzu sześć renesansowych figur świętych (św. św. Piotra, Pawła, Wacława, Kazimierza, Barbary i Katarzyny) i obraz Wniebowzięcia NP Marii nieznanego malarza, oparty na kompozycji Peter Paula Rubensa, w zwieńczeniu obraz Madonny z Dzieciątkiem włoskiego malarza Catharini z XVI wieku.
  • Na ścianach prezbiterium dwa obrazy ze szkoły flamandzkiej, XVII wiek: Podniesienie Krzyża i Zaparcie się św. Piotra.
  • Stalle późnogotyckie z fundacji biskupa Jana Lubrańskiego wykonane 1519-1522 przez braci Jana i Leona z Wrześni.
  • Na belce tęczowej późnogotycka polichromowana grupa pasyjna z początku XVI wieku.
  • W ołtarzach bocznych włoski obraz Świętej Rodziny z około 1670 i w rokokowej ramie obraz Michała Archanioła 1654, ze szkoły wielkopolskiej.
  • W ścianach trzy renesansowe płaskorzeźby, przypuszczalnie pozostałość ołtarza albo sacramentarium: Bóg Ojciec, Ostatnia Wieczerza i Duch Święty oraz renesansowa płyta nagrobna Ambrozego Pampowskiego, wojewody sieradzkiego (zmarłego 1510).
  • w nawie głównej świecznik-pająk z kryształu weneckiego.
  • W filarze tablica pamiątkowa księdza Augustyna Szamarzewskiego, proboszcza średzkiego, 1857-1887, jednego z pionierów ruchu spółdzielczego w Wielkopolsce.
  • Renesansowa kaplica Gostomskich, fundacji Hieronima Gostomskiego wojewody poznańskiego, na planie ośmioboku, nakryta ośmiodzielną kopułą. Portal z kratą z brązu, dzieło mistrza gdańskiego Krzysztofa Olendorfa z 1598. W kaplicy znajdują się dwa nagrobki. Pierwszy – przyścienny, wczesnobarokowy, z brunatnego i różowego marmuru, piętrowy nagrobek Anny z Ostrorogów Sieniawskiej (zmarłej 1584); na nagrobku tablica inskrypcyjna jej córki wojewodziny Urszuli Gostomskiej; drugi - nagrobek dziecięcy z brunatnego i różowego marmuru należy do Zygmunta Stadnickiego. Oba nagrobki są puste a zmarli pochowani są w krypcie pod kaplicą. W ołtarzu dwa obrazy szkoły włoskiej: Święta Trójca z XVII wieku i Święta Rodzina z XVI wieku. Kaplica obecnie pełni funkcję Kaplicy Wieczystej Adoracji Najświętszego Sakramentu.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bożenna Urbańska, Kolegiata w Środzie Wielkopolskiej, Środa Wielkopolska: Średzkie Towarzystwo Kulturalne, 2008, ISBN 978-83-908000-9-7, OCLC 836441377.
  • praca zbiorowa Kolegiata fotografie, Średzkie Towarzystwo Fotograficzne, Środa Wielkopolska 2009, ​ISBN 978-83-927882-0-1​.
  • Franciszek Jaśkowiak Wydawnictwo poznańskie. Przewodnik, Wydawnictwo „Sport i Turystyka”, Warszawa 1967.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]