Kolumna rostralna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Kolumna rostralna (łac. columna rostrata) – pomnik upamiętniający zwycięstwa w bitwie morskiej w postaci wolnostojącej kolumny ozdobionej wystającymi z trzonu dziobami statków pokonanej floty nieprzyjacielskiej.

Kolumny rostralne były znane już w starożytności, widniały również na monetach starożytnego Rzymu[1], ale rozpowszechniły się w XVIII i XIX wieku.

Kolumny starożytne[edytuj | edytuj kod]

Rzymska kolumna na monecie cesarza Wespazjana

Z okresu starożytnego zachowała się, odnaleziona w Rzymie w roku 1565 u podnóża Kapitolu na Forum Romanum, kolumna Gajusza Duiliusza, który w roku 260 p.n.e. odniósł zwycięstwo nad flotą Kartaginy w bitwie pod Mylae. Po pochodzie triumfalnym zawieszono na trzonie kolumny odcięte okute dzioby statków wroga. Była to najprawdopodobniej pierwsza kolumna rostralna – nazwa pochodzi od łacińskiego "rostra" czyli "dzioby"[1]. Inna kolumna z ok. 26 r. p.n.e. upamiętniała zwycięstwo morskie Oktawiana Augusta nad Sekstusem Pompejuszem[1].

Kolumny nowożytne[edytuj | edytuj kod]

Do najbardziej znanych kolumn rostralnych czasów nowożytnych należą m.in. kolumny w Sankt Petersburgu przed budynkiem Giełdy na Wyspie Wasilewskiej, na Placu Zgody w Paryżu, na Placu Gwiaździstym koło Prateru w Wiedniu i na Columbus Circle w Nowym Jorku. Inne obiekty to:

  • kolumna-fontanna ku czci bogini Romy na Piazza del Popolo w Rzymie
  • kolumna upamiętniająca postać kapitana Tomasza Grenville'a, poległego w maju 1747 w starciu z flotą francuską, w ogrodach Stowe Landscape Gardens w hrabstwie Buckinghamshire w Wielkiej Brytanii

W pomniku Piotra Wielkiego w Moskwie jego autor, rzeźbiarz gruziński Zurab Cereteli umieścił w części cokołowej dzioby statków, wzorowane na kolumnach rostralnych.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Martin Beckmann: The Column of Marcus Aurelius: The Genesis & Meaning of a Roman Imperial Monument. UNC Press Books, 2011. ISBN 0-8078-3461-0. [dostęp 2011-07-02]. (ang.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Greek architecture. W: Encyclopaedia Britannica. 1965.
  • Pостральные колонны – символ морских побед (Kolumny rostralne – symbol zwycięstw morskich). „Miesięcznik "Наука и жизнь"”. 2/2000 (ros.). 
  • René & Peter van der Krogt (strona prywatna): COLUMBUS MONUMENTS PAGES (ang.). www.vanderkrogt.net. [dostęp 2011-07-02].
  • Rostral Columns (ang.). www.lhdigest.com. [dostęp 2011-07-02].
  • Pomnik Piotra I w Moskwie (ros.). [dostęp 2011-07-02].