Komenda Rejonu Uzupełnień Gródek Jagielloński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Komenda Rejonu Uzupełnień
Gródek Jagielloński

Powiatowa Komenda Uzupełnień
Gródek Jagielloński
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1919
Rozformowanie 1939
Tradycje
Rodowód PKU Rawa Ruska XXII
PKU 19 pp w Gródku Jagiellońskim
PKU Gródek Jagielloński[1]
Dowódcy
Pierwszy ppłk Kazimierz Korn
Działania zbrojne
kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja Gródek Jagieloński
Podległość OKU Lwów
DOK X
DOK VI
Skład PKU typ I
Komendy rejonów uzupełnień DOK VI

Komenda Rejonu Uzupełnień Gródek Jagielloński (KRU Gródek Jagielloński) – organ wojskowy właściwy w sprawach uzupełnień Sił Zbrojnych II Rzeczypospolitej i administracji rezerw w powierzonym mu rejonie[2].

Historia komendy[edytuj | edytuj kod]

4 maja 1919 roku minister spraw wojskowych ustanowił XXII Powiatową Komendę Uzupełnień Rawa Ruska obejmującą powiaty: rawo-ruski, jaworowski, sokalski, żółkiewski. XXII PKU została włączona w skład nowo utworzonej Okręgowej Komendy Uzupełnień Lwów z tymczasową siedzibą w Przemyślu, która podlegała bezpośrednio Dowództwu Okręgu Generalnego „Lwów”[3][a].

22 maja 1919 minister spraw wojskowych wprowadził w życie w Galicji zasadę „terytorialnego kompletowania pułków piechoty”. Zgodnie z tą zasadą PKU Rawa Ruska została przydzielona do kadry 19 Pułku Piechoty, z którą miała utrzymywać ścisłą łączność. Uzupełnianie stanu osobowego 19 pp należało do wyłącznej kompetencji PKU. Przydzielenie komendy do pułku nie wpływało na to, że pozostawała nadal organem Ministerstwa Spraw Wojskowych, od którego miała otrzymywać ogólne wskazówki. Szczegółowe dyspozycje wydać miało komendzie Dowództwo Okręgu Generalnego[4].

24 maja 1919 minister spraw wojskowych zniósł XXII PKU i ustanowił Powiatową Komendę Uzupełnień dla 19 Pułku Piechoty w Gródku Jagiellońskim obejmującą powiaty: rawo-ruski, jaworowski, gródecki, mościski i rudecki. Powiaty sokalski i żółkiewski, które początkowo wchodziły w skład XXII PKU Rawa Ruska, zostały podporządkowane PKU 40 pp we Lwowie, natomiast powiat gródecki został wyłączony ze składu XXI PKU Lwów, powiat mościski ze składu XXVIII PKU Przemyśl, a powiat rudecki ze składu XXIX PKU Sambor[5].

12 czerwca 1919 roku minister spraw wojskowych dotychczasową obsadę PKU Rawa Ruska ustanowił jako obsadę PKU Gródek Jagielloński[6].

Z dniem 1 czerwca 1922 roku została zlikwidowana gospoda inwalidzka przy PKU Gródek Jagielloński[7].

W marcu 1925 roku zostało zlikwidowane stanowisko referenta inwalidzkiego, a zajmujący je por. kanc. Jan Lebküchler przesunięty na stanowisko oficera ewidencyjnego na powiat jaworowski[8].

W marcu 1930 roku PKU Gródek Jagielloński podlegała Dowództwu Okręgu Korpusu Nr X i administrowała powiatami: gródeckim, rudeckim, jaworowskim i mościskim[9]. W grudniu tego roku posiadała skład osobowy typu I[10].

31 lipca 1931 roku gen. dyw. Kazimierz Fabrycy, w zastępstwie ministra spraw wojskowych, rozkazem B. Og. Org. 4031 Org. wprowadził zmiany w organizacji służby poborowej na stopie pokojowej. Zmiany te polegały między innymi na zamianie stanowisk oficerów administracji w PKU na stanowiska oficerów broni (piechoty) oraz zmniejszeniu składu osobowego PKU typ I–IV o jednego oficera i zwiększeniu o jednego urzędnika II kategorii. Liczba szeregowych zawodowych i niezawodowych oraz urzędników III kategorii i niższych funkcjonariuszy pozostała bez zmian[11].

Z dniem 1 października 1934 roku minister spraw wojskowych zmienił granice Okręgu Korpusu Nr X i VI w ten sposób, że powiaty gródecki, rudecki i jaworowski zostały przesunięte z OK X do OK VI[12]. Równocześnie minister spraw wojskowych zarządził wydzielenie PKU Gródek Jagielloński z powiatami gródeckim, rudeckim i jaworowskim z OK X i przydzielił do OK VI. Natomiast powiat mościcki przydzielił do PKU Przemyśl. Prace związane z przekazaniem i przyjęciem powiatu mościckiego miały być zakończone 15 grudnia 1934 roku, po przeprowadzeniu wcielenia jesiennego. Typ składu osobowego PKU Gródek Jagielloński miał określić rozkaz wykonawczy do nowej organizacji służby poborowej[13].

1 lipca 1938 roku weszła w życie nowa organizacja służby uzupełnień, zgodnie z którą dotychczasowa PKU Gródek Jagielloński została przemianowana na Komendę Rejonu Uzupełnień Gródek Jagielloński przy czym nazwa ta zaczęła obowiązywać 1 września 1938 roku[14], z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 1938 roku o powszechnym obowiązku wojskowym[15]. Obok wspomnianej ustawy i rozporządzeń wykonawczych do niej, działalność KRU Gródek Jagielloński normowały przepisy służbowe MSWojsk. D.D.O. L. 500/Org. Tjn. Organizacja służby uzupełnień na stopie pokojowej z 13 czerwca 1938 roku. Zgodnie z tymi przepisami komenda rejonu uzupełnień była organem wykonawczym służby uzupełnień[16].

Komendant rejonu uzupełnień w sprawach dotyczących uzupełnień Sił Zbrojnych i administracji rezerw podlegał bezpośrednio dowódcy Okręgu Korpusu Nr VI, który był okręgowym organem kierowniczym służby uzupełnień. Rejon uzupełnień nie uległ zmianie i nadal obejmował powiaty: gródecki, rudecki i jaworowski[17].

Obsada personalna[edytuj | edytuj kod]

Poniżej przedstawiono wykaz oficerów zajmujących stanowisko komendanta Powiatowej Komendy Uzupełnień i komendanta rejonu uzupełnień oraz wykaz osób funkcyjnych (oficerów i urzędników wojskowych) pełniących służbę w PKU i KRU Gródek Jagielloński, z uwzględnieniem najważniejszych zmian organizacyjnych przeprowadzonych w 1926 i 1938 roku.

Komendanci
  • ppłk Kazimierz Korn (od 12 VI 1919)
  • ppłk Mikołaj Mitkiewicz-Żółtek (od 18 I 1921[18])
  • ppłk piech. Rudolf Franciszek Wydra (1923[19] – II 1926 → inspektor poborowy DOK X[20])
  • mjr sap. kolej. / sap. Mieczysław Małek (II 1926 – VI 1930 → dyspozycja dowódcy OK X[21])
  • mjr piech. Marian Józef Kobyłecki[22] (IX 1930[23][24] – VII 1935 → dyspozycja dowódcy OK VI[25])
  • mjr piech. Jan Mieczysław Berger (VIII 1935[26] – ? → oficer sztabu Lwowskiej Brygady ON)
  • ppłk piech. Rudolf Ksander[b] (był w III 1939[31])
Obsada personalna PKU w czerwcu 1919 roku[32]
  • komendant – ppłk Kazimierz Korn
  • zastępca komendanta – mjr Antoni Schmidt
  • naczelnik kancelarii – kpt. Wojciech Smolicki
Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1921–1925[33][34]
  • referent – urzędnik wojsk. X rangi / kpt. kanc. Ferdynand Fuhrman
  • referent inwalidzki – urzędnik wojsk. X / por. kanc. rangi Jan Lebküchler (był w 1923 – III 1925 → OE Jaworów)
  • oficer instrukcyjny
    • kpt. piech. Witold Rosołowski (do 6 IX 1923[35] → 19 pp)
    • por. piech. Wincenty Skórczyński (6 IX 1923[35] – XII 1924[36] → 4 pp Leg.)
    • kpt. piech. Stanisław Leopold Czarnecki (od XII 1924[36])
  • oficer ewidencyjny na powiat mościski lub rudecki – urzędnik wojsk. XI rangi Franciszek Dąbrowski (1923)
  • oficer ewidencyjny na powiat mościski
    • por. piech. Jerzy Wodecki (od II 1925[37])
    • por. kanc. Mikołaj Stefan Sheybal (od IV 1925[38])
  • oficer ewidencyjny na powiat gródecki – urzędnik wojsk. X rangi / por. kanc. Wiktor Sałuk
  • oficer ewidencyjny na powiat jaworowski
    • por. piech. Tadeusz Mieczysław Kuliczkowski (XII 1923[39] – VIII 1924[40] → PKU Brzeżany)
    • por. kanc. Antoni Stacherski (VIII[40] – †27 XII 1924 Lwów[41])
    • por. kanc. Jan Lebküchler (od III 1925[8])
Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1926–1938[42][43]
  • kierownik I referatu administracji rezerw i zastępca komendanta
    • mjr kanc. Oswald Szałowski (od II 1926)
    • kpt. piech. Adam Kisielewski (XI 1930[44] – VI 1938 → kierownik I referatu)
  • kierownik II referatu poborowego
    • kpt. kanc. Ferdynand Fuhrman (od II 1926)
    • por. kanc. Franciszek Szurmiak[c] (był w 1932, do 31 III 1933[46] → stan spoczynku)
  • referent – por. kanc. Wiktor Sałuk
  • referent inwalidzki – por. kanc. Michał Michalski (III[47] – VII 1927[48] → referent PKU Drohobycz)
Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych KRU w latach 1938–1939[31][d]
  • kierownik I referatu ewidencji – kpt. adm. (piech.) Adam Kisielewski[e] (1938 – 1939)
  • kierownik II referatu uzupełnień – kpt. adm. (piech.) Wincenty Duda[f] (był w III 1939)

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Jednocześnie dotychczasowa XXII PKU w Będzinie została przemianowana na XX PKU Będzin
  2. Ppłk piech. Rudolf Jan Ksander (ur. 16 września 1891 roku) był odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari nr 4401 (30 czerwca 1921 roku[27]) i dwukrotnie Krzyżem Walecznych (14 grudnia 1921 roku[28]). W październiku 1932 roku został zastępcą komendanta Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty w Zambrowie[29]. W czerwcu 1935 roku, po likwidacji szkoły, został zastępcą dowódcy Batalionu Szkolnego Podchorążych Rezerwy Piechoty w Zambrowie[30].
  3. Franciszek Szurmiak ur. 20 marca 1887 roku. Na stopień porucznika został mianowany ze starszeństwem z 1 grudnia 1922 roku w korpusie oficerów administracyjnych, grupa kancelaryjna[45]
  4. Wykaz zawiera obsadę jednostki według stanu bezpośrednio przed rozpoczęciem mobilizacji pierwszych oddziałów Wojska Polskiego w dniu 23 marca 1939, ale już po przeprowadzeniu ostatnich awansów ogłoszonych z datą 19 marca 1939[49].
  5. Kpt. adm. (piech.) Adam Kisielewski (ur. 28 listopada 1892 roku) był odznaczony Krzyżem Walecznych (trzykrotnie)[50], Medalem Niepodległości (16 marca 1933 roku) i Srebrnym Krzyżem Zasługi (1938[51]). W marcu 1930 roku został przeniesiony z 38 pp do PKU Hrubieszów na stanowisko kierownika I referatu administracji rezerw i zastępcy komendanta[52]. W listopadzie tego roku został przeniesiony do PKU Gródek Jagielloński na takie samo stanowisko.
  6. Kpt. adm. (piech.) Wincenty Duda (ur. 17 lipca 1891 roku) był odznaczony Krzyżem Walecznych (czterokrotnie)[50] i Medalem Niepodległości (9 listopada 1933 roku). We wrześniu 1930 roku został przesunięty w PKU Lwów Miasto ze stanowiska referenta na stanowisko kierownika II referatu poborowego[53]. Po czerwcu 1935 roku został przeniesiony do KRU Gródek Jagielloński.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Almanach oficerski 1923/24 ↓, s. 36.
  2. Dz.U. z 1939 r. nr 20, poz. 131.
  3. Dz. Rozk. Wojsk. Nr 52 z 12 maja 1919 roku, poz. 1634.
  4. Dz. Rozk. Wojsk. Nr 61 z 3 czerwca 1919 roku, poz. 1957.
  5. Dz. Rozk. Wojsk. Nr 61 z 3 czerwca 1919 roku, poz. 1958.
  6. Dz. Rozk. Wojsk. Nr 68 z 21 czerwca 1919 roku, poz. 2191.
  7. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 23 z 6 czerwca 1922 roku, poz. 346.
  8. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 32 z 19 marca 1925 roku, s. 153.
  9. Dz.U. z 1930 r. nr 31, poz. 270.
  10. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 40 z 23 grudnia 1930 roku, poz. 471.
  11. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 23 z 31 lipca 1931 roku, poz. 290.
  12. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 7 z 17 września 1934 roku, poz. 121.
  13. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 7 z 17 września 1934 roku, poz. 122.
  14. Jarno 2001 ↓, s. 173.
  15. Dz.U. z 1938 r. nr 25, poz. 220.
  16. Historia WKU Suwałki ↓.
  17. Dz.U. z 1939 r. nr 20, poz. 131.
  18. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 4 z 29 stycznia 1921 roku, s. 179.
  19. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 200, 397, 1464.
  20. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 2.
  21. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 18 czerwca 1930 roku, s. 201.
  22. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 26 stycznia 1934 roku, s. 24, sprostowano imiona z „Marian” na „Marian Józef”.
  23. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 20 września 1930 roku, s. 296.
  24. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 226, zatwierdzony na stanowisku komendanta.
  25. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 10 z 4 lipca 1935 roku, s. 90.
  26. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 31 sierpnia 1935 roku, s. 97.
  27. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 29 z 23 lipca 1921 roku, s. 1189.
  28. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 26 stycznia 1922 roku, s. 64.
  29. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 28, 805.
  30. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 1 czerwca 1935 roku, s. 55.
  31. a b Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 847.
  32. Dz. Rozk. Wojsk. Nr 68 z 21 czerwca 1919 roku, poz. 2191.
  33. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1464, 1555, 1556, 1561, 1566.
  34. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 1332.
  35. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 60 z 18 września 1923 roku, s. 562.
  36. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 130 z 16 grudnia 1924 roku, s. 726.
  37. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 6 lutego 1925 roku, s. 59.
  38. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 46 z 24 kwietnia 1925 roku, s. 220, z równoczesnym przeniesieniem z korpusu oficerów piechoty (38 pp) do korpusu oficerów administracji, dział kancelaryjny.
  39. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 76 z 12 grudnia 1923 roku, s. 711, został przydzielony z PKU Brzeżany, z równoczesnym przeniesieniem do korpusu oficerów administracji, dział kancelaryjny.
  40. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 75 z 5 sierpnia 1924 roku, s. 429.
  41. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 18 z 17 lutego 1925 roku, s. 80.
  42. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 20.
  43. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 513.
  44. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 25.
  45. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 358.
  46. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 31 grudnia 1932 roku, s. 471.
  47. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 17 marca 1927 roku, s. 80.
  48. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 19 z 22 lipca 1927 roku, s. 224.
  49. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. VI.
  50. a b Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 44.
  51. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 11 listopada 1938 roku, s. 40.
  52. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 31 marca 1930 roku, s. 103.
  53. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 28.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]