Komenda Rejonu Uzupełnień Kalisz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Komenda Rejonu Uzupełnień
Kalisz

Powiatowa Komenda Uzupełnień
Kalisz
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1918
Rozformowanie 1939
Tradycje
Rodowód PKU 29 pp
PKU Kalisz[1]
Dowódcy
Pierwszy ppłk Stanisław Żuprański
Działania zbrojne
kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja Kalisz
Podległość DOK VII
Skład PKU typ I
Komendy rejonów uzupełnień DOK VII

Komenda Rejonu Uzupełnień Kalisz (KRU Kalisz) – organ wojskowy właściwy w sprawach uzupełnień Sił Zbrojnych II Rzeczypospolitej i administracji rezerw w powierzonym mu rejonie[2].

Historia komendy[edytuj | edytuj kod]

W 1917 na terenie Kalisza funkcjonował Główny Urząd Zaciągu[3].

Rozkazem kierownika MSWojsk. nr 144 z 27 listopada 1918 w sprawie organizacji władz zaciągowych powołano do życia między innymi Powiatową Komendę Uzupełnień w Kaliszu dla Okręgu Wojskowego IX obejmującego powiaty: kaliski, turecki, koniński, słupiecki i sieradzki[4]. Z chwilą wejścia w życie rozkazu i sformowania nowego PKU, Główny Urząd Zaciągu do Wojska Polskiego zobowiązany był przekazać całość dokumentacji tej PKU na obszarze której znajdował się[5]. Bezpośrednią kontrolę nad PKU sprawowała Okręgowa Komendy Uzupełnień w Łodzi[5].

11 lutego 1925 roku dokonano zmian w PKU Kalisz. Do dyspozycji dowódcy Okręgu Korpusu Nr VII zostali oddani: płk Mieczysław Antoni Tarczyński (komendant), mjr Piotr Koczerzewski i kpt. Stanisław Pietraszkiewicz. Na stanowisko I referenta został wyznaczony kpt. Tadeusz Haniecki z PKU Poznań Miasto, a na stanowisko II referenta por. Bronisław Brodziński z PKU Augustów w Sokółce. Trzy dni później został wyznaczony nowy komendant PKU Kalisz. Ponadto zostali odkomenderowani do PKU Kalisz na cztery miesiące: kpt. Ignacy Tomaszewski z PKU Kołomyja i por. Jan Sopiński z PKU Szamotuły[6].

W marcu 1930 roku PKU Kalisz nadal podlegała Dowództwu Okręgu Korpusu Nr VII w Poznaniu i obejmowała swoją właściwością powiaty: kaliski i turecki[7]. W grudniu tego roku PKU posiadała skład osobowy typ I[8].

1 lipca 1938 roku weszła w życie nowa organizacja służby uzupełnień, zgodnie z którą dotychczasowa PKU Kalisz została przemianowana na Komendę Rejonu Uzupełnień Kalisz przy czym nazwa ta zaczęła obowiązywać 1 września 1938 roku[9], z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 1938 roku o powszechnym obowiązku wojskowym[10]. Obok wspomnianej ustawy i rozporządzeń wykonawczych do niej, działalność KRU Kalisz normowały przepisy służbowe MSWojsk. D.D.O. L. 500/Org. Tjn. Organizacja służby uzupełnień na stopie pokojowej z 13 czerwca 1938 roku. Zgodnie z tymi przepisami komenda rejonu uzupełnień była organem wykonawczym służby uzupełnień[11].

Komendant rejonu uzupełnień w sprawach dotyczących uzupełnień Sił Zbrojnych i administracji rezerw podlegał bezpośrednio dowódcy Okręgu Korpusu Nr VII, który był okręgowym organem kierowniczym służby uzupełnień. Rejon uzupełnień nie uległ zmianie i nadal obejmował powiaty: kaliski i turecki[12].

Obsada personalna[edytuj | edytuj kod]

Poniżej przedstawiono wykaz oficerów zajmujących stanowisko komendanta Powiatowej Komendy Uzupełnień i komendanta rejonu uzupełnień oraz wykaz osób funkcyjnych (oficerów i urzędników wojskowych) pełniących służbę w PKU i KRU Kalisz, z uwzględnieniem najważniejszych zmian organizacyjnych przeprowadzonych w 1926 i 1938 roku.

Komendanci
  • ppłk / płk piech. Stanisław Żuprański (10 I 1919 – 22 V 1920 → szef Wydziału V Sztabu DOGen. „Kielce”[13])
  • płk kaw. Adam Łukaszewicz[a] (od 22 V 1920[13])
  • ppłk piech. Marian Pankowicz (do 1 X 1923 → szef poborowy DOK VII[14])
  • płk piech. Mieczysław Antoni Tarczyński (1 X 1923[14] – II 1925 → dyspozycja dowódcy OK VII)
  • płk kanc. Bronisław January Zaniewski (II 1925[15] – II 1927[16])
  • ppłk piech. Jan Kulwieć (II 1927[17] – 28 II 1930 → stan spoczynku[18])
  • mjr piech. Tadeusz Król (IX 1930[19] – VII 1935 → dyspozycja dowódcy OK VII[20])
  • mjr dypl. piech. Wojciech Korsak (VIII 1935[21] – ? → komendant KRU Nowy Sacz)
  • ppłk piech. Wiktor Eichler (1939[22] → dowódca Dąbrowskiej Półbrygady ON)
Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1921–1925[23][24]
  • I referent
    • kpt. / mjr piech. Piotr Koczerzewski (1923 – II 1925 → dyspozycja dowódcy OK VII)
    • kpt. kanc. Tadeusz Paweł Haniecki (II[25] – III 1925[26] → II referent PKU Poznań Miasto)
    • kpt. piech. Maksymilian Zodrow (III 1925[27] – II 1926 → kierownik I referatu)
  • II referent
    • kpt. piech. Stanisław Ignacy Pietraszkiewicz (1923 – II 1925 → dyspozycja dowódcy OK VII)
    • por. kanc. Bronisław Brodziński (II 1925[25] – II 1926 → kierownik II referatu)
  • oficer instrukcyjny – por. piech. Stefan I Zieliński (1923 – III 1926[28] → 29 pp)
  • oficer ewidencyjny na powiat kaliski – urzędnik wojsk. XI rangi / por. kanc. Franciszek Balcar (od 1 VI 1923[29], był w 1924)
  • oficer ewidencyjny na powiat turecki
    • urzędnik wojsk. XI rangi Józef Rogaliński (od 1 VI 1923[29])
    • por. kanc. Augustyn Pojmański (VII 1924[30] – II 1926[31] → referent PKU Modlin)
Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1926–1938[32][33][34][35]
  • kierownik I referatu administracji rezerw i zastępca komendanta
    • kpt. piech. Maksymilian Zodrow[b] (II 1926 – II 1929[36] → dyspozycja dowódcy OK VII)
    • mjr piech. Wincenty Antoni Zbyszewski (III[37] – VII 1929[38] → dyspozycja dowódcy OK VII)
    • mjr piech. Tadeusz Król (XII 1929[39] – IX 1930 → komendant PKU)
    • kpt. piech. Jan Gumiński[c] (IX 1930[19] – 30 VI 1934[42] → stan spoczynku)
    • kpt. piech. Franciszek Konstanty Ussorowski (był w VI 1935 – ? → kierownik I referatu KRU Kościan)
  • kierownik II referatu poborowego
    • por. kanc. Bronisław Brodziński (od II 1926)
    • kpt. piech. Jan Gumiński (XI 1928[43] – IX 1930 → kierownik I referatu)
    • kpt. piech. Ignacy Wegner (od IX 1930, był w VI 1935 – ? → kierownik II referatu KRU Poznań Powiat)
  • referent
    • por. kanc. Franciszek Balcar[d] (II 1926 – 31 V 1930[45])
    • kpt. piech. Ignacy Wegner (III[46] – IX 1930 → kierownik II referatu)
Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych KRU w latach 1938–1939[22][e]
  • kierownik I referatu ewidencji – kpt. piech. Stanisław Józef Mielicki †1940 Charków[48]
  • kierownik II referatu uzupełnień – kpt. adm. (piech.) Jerzy Leopold Sosnowski[f]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Więcej informacji na temat płk. kaw. Adama Łukaszewicza znajdziesz w artykule Komenda Rejonu Uzupełnień Starogard.
  2. Kpt. piech. Maksymilian Zodrow z dniem 30 czerwca 1929 roku został przeniesiony w stan spoczynku.
  3. kpt. piech. Jan Gumiński (ur. 3 czerwca 1888 roku) był odznaczony Krzyżem Niepodległości i Krzyżem Walecznych (czterokrotnie). W 1921 roku pełnił służbę w 13 pp w Pułtusku. 3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 roku i 1173. lokatą w korpusie oficerów piechoty, a jego oddziałem macierzystym był nadal 13 pp[40]. W kwietniu 1928 roku został przeniesiony z 37 pp do kadry oficerów piechoty z równoczesnym przeniesieniem służbowym do PKU Kutno na cztery miesiące, w celu odbycia praktyki poborowej[41]. W listopadzie tego roku został przeniesiony do PKU Kalisz na stanowisko kierownika II referatu poborowego. We wrześniu 1930 roku został przesunięty na stanowisko kierownika I referatu administracji rezerw i zastępcy komendanta. Z dniem 30 czerwca 1934 roku został przeniesiony w stan spoczynku.
  4. Por. adm. Franciszek Balcar (ur. 27 lipca 1884 roku) z dniem 1 czerwca 1930 roku został zwolniony z zajmowanego stanowiska i skierowany na dwumiesięczny urlop, a z dniem 31 lipca 1930 roku przeniesiony w stan spoczynku. W 1934 roku pozostawał w ewidencji PKU Tarnopol[44].
  5. Wykaz zawiera obsadę jednostki według stanu bezpośrednio przed rozpoczęciem mobilizacji pierwszych oddziałów Wojska Polskiego w dniu 23 marca 1939, ale już po przeprowadzeniu ostatnich awansów ogłoszonych z datą 19 marca 1939[47].
  6. Kpt. adm. (piech.) Jerzy Leopold Sosnowski (ur. 3 sierpnia 1895 roku) był odznaczony Krzyżem Niepodległości (4 listopada 1933 roku) i Krzyżem Walecznych (dwukrotnie). Na stopień kapitana został mianowany ze starszeństwem z 1 stycznia 1928 roku w korpusie oficerów piechoty[49].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Almanach oficerski 1923/24 ↓, s. 37.
  2. Dz.U. z 1939 r. nr 20, poz. 131.
  3. Szandrocho 2011 ↓, s. 42.
  4. Szandrocho 2011 ↓, s. 44 i 46.
  5. a b Szandrocho 2011 ↓, s. 47.
  6. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 11 lutego 1925 roku, s. 67-68.
  7. Dz.U. z 1930 r. nr 31, poz. 270.
  8. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 40 z 23 grudnia 1930 roku, poz. 471.
  9. Jarno 2001 ↓, s. 173.
  10. Dz.U. z 1938 r. nr 25, poz. 220.
  11. Historia WKU Suwałki ↓.
  12. Dz.U. z 1939 r. nr 20, poz. 131.
  13. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 21 z 9 czerwca 1920 roku, s. 423.
  14. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 58 z 6 września 1923 roku, s. 547.
  15. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 17 z 14 lutego 1925 roku, s. 75.
  16. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 5 lutego 1927 roku, s. 42, 44, z dniem 30 kwietnia 1927 roku został przeniesiony w stan spoczynku.
  17. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 28 lutego 1927 roku, s. 65.
  18. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 22 z 31 grudnia 1929 roku, s. 441.
  19. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 28.
  20. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 10 z 4 lipca 1935 roku, s. 90.
  21. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 31 sierpnia 1935 roku, s. 97.
  22. a b Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 848.
  23. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1465, 1553, 1565.
  24. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 1333.
  25. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 11 lutego 1925 roku, s. 67.
  26. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 37 z 29 marca 1925 roku, s. 176.
  27. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 37 z 29 marca 1925 roku, s. 175.
  28. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 11 marca 1926 roku. Dodatek „Obsada personalna przysposobienia wojskowego”, s. 6.
  29. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 19 z 30 marca 1923 roku, s. 225.
  30. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 72 z 28 lipca 1924 roku, s. 412.
  31. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 3.
  32. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 16.
  33. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 514.
  34. Lista starszeństwa 1933 ↓, s. 16, 37, 74.
  35. Lista starszeństwa 1935 ↓, s. 16, 69, 72.
  36. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 4 z 14 lutego 1929 roku, s. 72, 83.
  37. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 12 marca 1929 roku, s. 90.
  38. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 6 lipca 1929 roku, s. 186.
  39. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 20 z 23 grudnia 1929 roku, s. 382.
  40. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 43.
  41. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 26 kwietnia 1928 roku, s. 142.
  42. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 czerwca 1934 roku, s. 144.
  43. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 5 listopada 1928 roku, s. 355.
  44. Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 394.
  45. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 21 stycznia 1930 roku, s. 5, 16.
  46. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 31 marca 1930 roku, s. 103.
  47. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. VI.
  48. Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. 346.
  49. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 65, 907.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]