Komenda Rejonu Uzupełnień Kościerzyna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Komenda Rejonu Uzupełnień Kościerzyna
Powiatowa Komenda Uzupełnień
Kościerzyna
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1919
Rozformowanie 1939
Tradycje
Rodowód PKU Kościerzyna[1]
Działania zbrojne
kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja Kościerzyna
Podległość DOK VIII
Skład PKU typ IV
Komendy rejonów uzupełnień OK VIII

Komenda Rejonu Uzupełnień Kościerzyna (KRU Kościerzyna) – organ wojskowy właściwy w sprawach uzupełnień Sił Zbrojnych II Rzeczypospolitej i administracji rezerw w powierzonym mu rejonie[2].

Historia komendy[edytuj | edytuj kod]

W marcu 1930 roku PKU Kościerzyna była nadal podporządkowana Dowództwu Okręgu Korpusu Nr VIII w Toruniu i administrowała powiatami: kościerskim, kartuskim i morskim[3].

Jesienią 1930 roku została utworzona PKU Gdynia, której podporządkowano powiat morski. W grudniu tego roku komenda posiadała skład osobowy typ IV[4].

1 lipca 1938 roku weszła w życie nowa organizacja służby uzupełnień, zgodnie z którą dotychczasowa PKU Kościerzyna została przemianowana na Komendę Rejonu Uzupełnień Kościerzyna przy czym nazwa ta zaczęła obowiązywać 1 września 1938 roku[5], z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 1938 roku o powszechnym obowiązku wojskowym[6]. Obok wspomnianej ustawy i rozporządzeń wykonawczych do niej, działalność KRU Kościerzyna normowały przepisy służbowe MSWojsk. D.D.O. L. 500/Org. Tjn. Organizacja służby uzupełnień na stopie pokojowej z 13 czerwca 1938 roku. Zgodnie z tymi przepisami komenda rejonu uzupełnień była organem wykonawczym służby uzupełnień[7].

Komendant rejonu uzupełnień w sprawach dotyczących uzupełnień Sił Zbrojnych i administracji rezerw podlegał bezpośrednio dowódcy Okręgu Korpusu Nr VIII, który był okręgowym organem kierowniczym służby uzupełnień. Rejon uzupełnień obejmował powiat kościerski, natomiast powiat kartuski został włączony do KRU Gdynia[8].

Obsada personalna[edytuj | edytuj kod]

Poniżej przedstawiono wykaz oficerów zajmujących stanowisko komendanta Powiatowej Komendy Uzupełnień i komendanta rejonu uzupełnień oraz wykaz osób funkcyjnych (oficerów i urzędników wojskowych) pełniących służbę w PKU i KRU Kościerzyna, z uwzględnieniem najważniejszych zmian organizacyjnych przeprowadzonych w 1926 i 1938 roku.

Komendanci
  • ppłk piech. Mieczysław Łobodziński (od 12 XI 1919[9])
  • ppłk piech. Kazimierz Chrzczonowicz (24 III 1921[10][11] – II 1927 → stan spoczynku z dniem 30 IV 1927[12])
  • mjr piech. Aleksander Komar (II 1927[13] – IX 1930 → komendant PKU Nowogródek[14])
  • ppłk piech. Jan Prokop (XI 1930 – III 1934 → dyspozycja dowódcy OK VIII)
  • mjr piech. Roch Stebnowski[a] (VI 1934[16] – 1939)
Obsada personalna PKU w 1923 roku[17]
  • komendant – ppłk piech. Kazimierz Chrzczonowicz
  • I referent – kpt. piech. Paweł Filar
  • II referent – urzędnik wojsk. X rangi Aleksander Pukacz
  • referent inwalidzki – urzędnik wojsk. XI rangi Andrzej Machowski
  • oficer instrukcyjny – por. piech. Jan Klepka
  • oficer ewidencyjny Kartuzy – urzędnik wojsk. X rangi Michał Mostek
  • oficer ewidencyjny Kościerzyna – urzędnik wojsk. X rangi Jan Żarnowski (od 7 V 1923[18])
  • oficer ewidencyjny Puck – urzędnik wojsk. XI rangi / por. kanc. Stanisław Łania (7 V 1923[19] – IV 1924 → PKU Królewska Huta[20])
  • oficer ewidencyjny Wejherowo – urzędnik wojsk. X rangi Wiktor Berger
W lipcu 1923 roku dotychczasowy I referent urzędnik Berger został przesunięty na stanowisko OE Wejherowo, a na stanowisko I referenta przydzielony został kpt. piech. Paweł Filar z 80 pp w Słonimiu[21].
W grudniu 1923 roku urzędnik wojsk. X rangi Jan Żarnowski przydzielony został do PKU Starogard na stanowisko OE Starogard, natomiast urzędnik wojsk. X rangi Aleksander Pukacz został przesunięty ze stanowiska II referenta na stanowisko OE Kościerzyna, natomiast na stanowisko II referenta przydzielony został podporucznik rezerwy piechoty powołany do służby czynnej Alojzy Kucharski z PKU Starogard[22].
W lutym 1924 roku por. piech. Jan Klepka przydzielony został do macierzystego 66 pp, a na stanowisko oficera instrukcyjnego przydzielony został por. piech. Jan Wandtke z tego samego pułku piechoty w Chełmnie.
W kwietniu 1924 roku kapitan Filar przydzielony został do PKU Lubicz, a na stanowisko I referenta przydzielony został kpt. tab. Czesław Sław-Góralik z 8 dtab[23].
Obsada personalna PKU w 1924 roku[24]
  • komendant – ppłk piech. Kazimierz Chrzczonowicz
  • I referent – kpt. tab. Czesław Sław-Góralik
  • II referent – por. kanc. Alojzy Kucharski
  • referent inwalidzki – por. kanc. Andrzej Machowski
  • oficer instrukcyjny – por. / kpt. piech. Jan Wandtke
  • oficer ewidencyjny Kartuzy – por. kanc. Michał Mostek
  • oficer ewidencyjny Kościerzyna – por. kanc. Aleksander Pukacz
  • oficer ewidencyjny Puck – por. piech. Lucjan Berg (od IX 1924[25])
  • oficer ewidencyjny Wejherowo – por. kanc. Wiktor Berger
Obsada personalna PKU w lutym 1926 roku[26]
  • komendant – ppłk piech. Kazimierz Chrzczonowicz
  • kierownik I referatu administracji rezerw – mjr art. Józef Kozłowski
  • kierownik II referatu poborowego – por. kanc. Aleksander Pukacz
  • referent – por. kanc. Wiktor Berger
  • referent inwalidzki – por. kanc. Andrzej Machowski
W marcu 1926 roku, po likwidacji stanowiska oficera instrukcyjnego, kapitan Wandtke przydzielony został do macierzystego 66 pp[27]. Kapitan Jan Wandtke, kawaler Krzyża Walecznych, zginął tragicznie 17 września 1946 roku w Radzyniu Chełmińskim[28].
Z dniem 15 lipca 1932 roku por. piech. Eugeniusz Serwiljan Borg przeniesiony został do 65 pp, a na stanowisko kierownika II referatu przydzielony został kpt. piech. Władysław Franciszek Leśniak z 44 pp[29].
Kapitan Borg do mobilizacji 65 pp pełnił służbę na stanowisku oficera administracyjno-materiałowego, a w czasie kampanii wrześniowej 1939 roku dowodził 8 kompanią strzelecką[b].
Obsada personalna PKU w 1932 roku[31]
  • komendant – ppłk piech. Jan Prokop
  • kierownik I referatu administracji rezerw – kpt. piech. Marian Garbiak[c]
  • kierownik II referatu poborowego – kpt. piech. Władysław Franciszek Leśniak
W kwietniu 1933 roku do PKU przydzielony został kpt. piech. Karol Piotr Marks z 86 pp w celu odbycia praktyki poborowej[34].
Z dniem 31 lipca 1933 roku kapitan Garbiak przeniesiony został w stan spoczynku[35]. Przed wojną był wójtem wsi Chomętowo[36]. W czasie kampanii wrześniowej dostał się do niemieckiej niewoli. Przebywał w Oflagu VII A Murnau[33].
Obsada personalna KRU w marcu 1939 roku[37][d]
  • komendant – mjr piech. Roch Stebnowski
  • kierownik I referatu ewidencji – kpt. adm. (piech.) Karol Piotr Marks[e]
  • kierownik II referatu uzupełnień – kpt. adm. (piech.) Władysław Franciszek Leśniak[f]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Mjr piech. Roch Stebnowski (1894–1967), kawaler VM, razem z żoną Zofią (1900–1974) został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie[15]
  2. Eugeniusz Serwiljan Borg ur. 20 kwietnia 1900 roku. Był odznaczony Krzyżem Walecznych i Srebrnym Krzyżem Zasługi[30].
  3. Kpt. piech. Marian Garbiak ur. 31 lipca 1887 roku w Nadwórnej. Był odznaczony Krzyżem Walecznych z jednym okuciem[32][33].
  4. Wykaz zawiera obsadę jednostki według stanu bezpośrednio przed rozpoczęciem mobilizacji pierwszych oddziałów Wojska Polskiego w dniu 23 marca 1939, ale już po przeprowadzeniu ostatnich awansów ogłoszonych z datą 19 marca 1939[38].
  5. Kpt. adm. (piech.) Karol Piotr Marks ur. 16 maja 1893 roku. Był odznaczony Krzyżem Walecznych dwukrotnie, Medalem Niepodległości i Srebrnym Krzyżem Zasługi[39].
  6. Kpt. adm. (piech.) Władysław Franciszek Leśniak ur. 3 kwietnia 1891 roku. Był odznaczony Krzyżem Walecznych z trzema okuciami[40].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Almanach oficerski 1923/24 ↓, s. 37.
  2. Dz.U. z 1939 r. nr 20, poz. 131.
  3. Dz.U. z 1930 r. nr 31, poz. 270.
  4. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 40 z 23 grudnia 1930 roku, poz. 471.
  5. Jarno 2001 ↓, s. 173.
  6. Dz.U. z 1938 r. nr 25, poz. 220.
  7. Historia WKU Suwałki ↓.
  8. Dz.U. z 1939 r. nr 20, poz. 131.
  9. Dz. Rozk. MSWojsk. ↓, nr 97 z 1919 roku, poz. 4077.
  10. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 9 kwietnia 1921 roku, s. 685.
  11. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1467.
  12. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 5 lutego 1927 roku, s. 38, 44.
  13. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 28 lutego 1927 roku, s. 65.
  14. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 20 września 1930 roku, s. 296.
  15. Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne. Urząd m.st. Warszawy. [dostęp 2019-02-20].
  16. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 czerwca 1934 roku, s. 159.
  17. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1467, 1553, 1561-1563, 1565, 1571.
  18. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 31 z 23 maja 1923 roku, s. 289.
  19. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 33 z 27 maja 1923 roku, s. 353.
  20. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 37 z 12 kwietnia 1924 roku, s. 210.
  21. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 49 z 20 lipca 1923 roku, s. 478.
  22. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 75 z 6 grudnia 1923 roku, s. 701, 703.
  23. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 33 z 3 kwietnia 1924 roku, s. 184-185.
  24. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 1287, 1336.
  25. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 93 z 12 września 1924 roku, s. 522.
  26. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 17.
  27. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 11 marca 1926 roku. Dodatek „Obsada personalna przysposobienia wojskowego”, s. 8.
  28. Kapitan Wojska Polskiego Jan Wandtke. Zespół Szkół Ekonomiczno-Usługowych im. Stanisława Staszica w Bytowie. [dostęp 2019-02-20].
  29. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 grudnia 1932 roku, s. 417, 431.
  30. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 47, 624.
  31. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. XII, XIV, 515.
  32. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 42.
  33. a b Straty ↓.
  34. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 11 kwietnia 1933 roku, s. 91.
  35. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 20 maja 1933 roku, s. 118.
  36. Lekcja historii w bibliotece. Gmina Szubin. [dostęp 2019-02-24].
  37. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 850.
  38. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. VI.
  39. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 291.
  40. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 45, 574.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]