Komenda Rejonu Uzupełnień Kowel

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Komenda Rejonu Uzupełnień Kowel
Powiatowa Komenda Uzupełnień
Kowel
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1919, 1921
Rozformowanie 1920, 1939
Tradycje
Rodowód PKU Kowel[1]
Dowódcy
Ostatni mjr Stefan Musiałek-Łowicki
Działania zbrojne
kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja Kowel
Podległość DOGen. „Lublin”
DOK II
Skład PKU typ I
Komendy rejonów uzupełnień DOK II

Komenda Rejonu Uzupełnień Kowel (KRU Kowel) – organ wojskowy właściwy w sprawach uzupełnień Sił Zbrojnych II Rzeczypospolitej i administracji rezerw w powierzonym mu rejonie[2].

Historia komendy[edytuj | edytuj kod]

22 lipca 1919 roku minister spraw wojskowych ustanowił Powiatową Komendę Uzupełnień Kowel w celu przeprowadzenia zaciągu ochotniczego na terenach leżących na wschód od Bugu. PKU Kowel została podporządkowana Dowództwu Okręgu Generalnego „Lublin”. Komenda miała werbować ochotników w powiecie kowelskim[3][4].

W 1920 roku, „w związku z sytuacją wojenną” PKU Kowel została zlikwidowana[5].

10 lutego 1921 roku minister spraw wojskowych ponownie uruchomił PKU Kowel, którą podporządkował pod względem fachowym, związanym z poborem, Dowództwu Okręgu Generalnego „Lublin”, a pod względem garnizonowym „odnośnemu dowództwu armii”. Etat PKU Kowel miał być identyczny z etatem wszystkich PKU z dodaniem po jednym oficerze ewidencyjnym i jednym pisarzu na każdy powiat[6].

Z dniem 1 czerwca 1922 roku została zlikwidowana gospoda inwalidzka przy PKU Kowel[7].

W marcu 1930 roku PKU Kowel była nadal podporządkowana Dowództwu Okręgu Korpusu Nr II w Lublinie i administrowała powiatami: kowelskim i lubomelskim i koszyrskim[8]. W grudniu tego roku komenda posiadała skład osobowy typ I[9].

31 lipca 1931 roku gen. dyw. Kazimierz Fabrycy, w zastępstwie ministra spraw wojskowych, rozkazem B. Og. Org. 4031 Org. wprowadził zmiany w organizacji służby poborowej na stopie pokojowej. Zmiany te polegały między innymi na zamianie stanowisk oficerów administracji w PKU na stanowiska oficerów broni (piechoty) oraz zmniejszeniu składu osobowego PKU typ I–IV o jednego oficera i zwiększeniu o jednego urzędnika II kategorii. Liczba szeregowych zawodowych i niezawodowych oraz urzędników III kategorii i niższych funkcjonariuszy pozostała bez zmian[10].

19 marca 1932 roku ogłoszono nadanie Krzyża Niepodległości st. sierż. Kazimierzowi Rożakowi[a] z PKU Kowel[13][14].

1 lipca 1938 roku weszła w życie nowa organizacja służby uzupełnień, zgodnie z którą dotychczasowa PKU Kowel została przemianowana na Komendę Rejonu Uzupełnień Kowel przy czym nazwa ta zaczęła obowiązywać 1 września 1938 roku[15], z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 1938 roku o powszechnym obowiązku wojskowym[16]. Obok wspomnianej ustawy i rozporządzeń wykonawczych do niej, działalność KRU Kowel normowały przepisy służbowe MSWojsk. D.D.O. L. 500/Org. Tjn. Organizacja służby uzupełnień na stopie pokojowej z 13 czerwca 1938 roku. Zgodnie z tymi przepisami komenda rejonu uzupełnień była organem wykonawczym służby uzupełnień[17].

Komendant rejonu uzupełnień w sprawach dotyczących uzupełnień Sił Zbrojnych i administracji rezerw podlegał bezpośrednio dowódcy Okręgu Korpusu Nr II, który był okręgowym organem kierowniczym służby uzupełnień. Rejon uzupełnień obejmował powiaty: kowelski i lubomelski województwa wołyńskiego oraz powiat koszyrski województwa pińskiego[18].

Obsada personalna[edytuj | edytuj kod]

Poniżej przedstawiono wykaz oficerów zajmujących stanowisko komendanta Powiatowej Komendy Uzupełnień i komendanta rejonu uzupełnień oraz wykaz osób funkcyjnych (oficerów i urzędników wojskowych) pełniących służbę w PKU i KRU Prużana, z uwzględnieniem najważniejszych zmian organizacyjnych przeprowadzonych w 1926 i 1938 roku.

Komendanci
Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1921–1925[29][30]
  • I referent
    • kpt. piech. Mieczysław Żyromski (do I 1925[31]23 pp)
    • mjr piech. Bronisław Holewiński (od I 1925[31])
  • oficer instrukcyjny – por. piech. Eugeniusz Tokarski
  • oficer ewidencyjny na powiat koszyrski – por. piech. Karol Ruczka (IX 1923[32] – VI 1924[33] → 50 pp)
  • oficer ewidencyjny na powiat kowelski – urzędnik wojsk. XI rangi / por. kanc. Bogumił Jakubowski
  • oficer ewidencyjny na powiat lubomelski – por. piech. Edward Watzke (od IX 1923[32])
Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1926–1938[34][35][36]
  • kierownik I referatu administracji rezerw i zastępca komendanta
    • mjr piech. Jan Demkow (od VI 1926[37])
    • kpt. kanc. Juliusz Karol Józef Pawełek[c] (IX 1930[41] – 15 IX 1932 → praktyka u płatnika 50 pp[42])
    • kpt. piech. Antoni Adolf Rybka (1932[43] – VI 1938 → kierownik I referatu KRU)
  • kierownik II referatu poborowego
    • kpt. kanc. Juliusz Karol Józef Pawełek (II 1926 – IX 1930 → kierownik I referatu)
    • por. kanc. Rudolf Franciszek Busina[d] (IX 1930[41] – 25 VIII 1932 → praktyka u płatnika 50 pp[42])
    • kpt. piech. Józef I Potocki (1932[43] – VI 1938 → kierownik II referatu KRU)
  • referent – por. kanc. Rudolf Busina (II 1926 – IX 1930 → kierownik II referatu)
Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych KRU w latach 1928–1939[26][e]
  • kierownik I referatu ewidencji – kpt. adm. (piech.) Antoni Adolf Rybka[f] (był w III 1939, †1940 Bykownia)
  • kierownik II referatu uzupełnień – kpt. adm. (piech.) Józef I Potocki[g] (był w III 1939, †1940 Bykownia)

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. St. sierż. Kazimierz Rożak ur. 4 marca 1896 roku w Jarosławiu, w rodzinie Michała. W czasie I wojny światowej walczył w szeregach 15. kompanii IV batalionu 2 pułku piechoty Legionów Polskich. Ranny na froncie karpackim. W rudniu 1914 roku przebywał w Janosszpital w Budapeszcie[11]. 1 grudnia 1922 roku został odznaczony Krzyżem Walecznych po raz pierwszy i po raz drugi „za czyny orężne w czasie bojów Legionów Polskich”[12].
  2. Ppłk łącz. Edmund Iwaszkiewicz (ur. 22 lutego 1891 roku) był odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari, Krzyżem Walecznych (czterokrotnie), Złotym Krzyżem Zasługi i Medalem Niepodległości[24]. Po kapitulacji powstania warszawskiego trafił do Oflagu II C Woldenberg. Poległ 30 stycznia 1945 roku w Dziedzicach, w walce, która wywiązała się pomiędzy niemieckimi konwojentami, a żołnierzami Armii Czerwonej[25].
  3. Kpt. int. Juliusz Karol Józef Pawełek (ur. 16 listopada 1897 roku) po zakończeniu czteromiesięcznej praktyki u płatnika 50 pp został przeniesiony do 59 pp w Inowrocławiu na stanowisko płatnika[38]. Z dniem 15 sierpnia 1933 roku został przeniesiony do korpusu oficerów intendentów[39]. W 1939 roku pełnił służbę w 4 pal w Inowrocławiu na stanowisku oficera gospodarczego. Był odznaczony Krzyżem Walecznych i Srebrnym Krzyżem Zasługi (1938)[40]. Zmarł 13 lutego 1944 roku w Oflagu VII A Murnau.
  4. Kpt. int. Rudolf Franciszek Busina (ur. 7 września 1899 roku). Pełnił służbę w PKU Biłgoraj na stanowisku oficera ewidencyjnego na powiat biłgorajski, początkowo w charakterze urzędnika wojskowego XI rangi. Następnie został przemianowany na oficera zawodowego w stopniu porucznika, w korpusie oficerów administracji, grupa kancelaryjna. W czerwcu 1924 roku został przydzielony do Dep. I MSWojsk.[33]. Po zakończeniu czteromiesięcznej praktyki u płatnika 50 pp został przeniesiony do 8 pp Leg. w Lublinie[38]. Z dniem 15 sierpnia 1933 roku został przeniesiony do korpusu oficerów intendentów[44]. W 1939 roku nadal pełnił służbę w 8 pp Leg. na stanowisku oficera gospodarczego. Był odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi (1938)[45].
  5. Wykaz zawiera obsadę jednostki według stanu bezpośrednio przed rozpoczęciem mobilizacji pierwszych oddziałów Wojska Polskiego w dniu 23 marca 1939, ale już po przeprowadzeniu ostatnich awansów ogłoszonych z datą 19 marca 1939[46].
  6. Kpt. adm. (piech.) Antoni Adolf Rybka (ur. 8 stycznia 1894 roku w Suczawie). Był odznaczony Krzyżem Niepodległości (2 sierpnia 1931 roku[47]) i Srebrnym Krzyżem Zasługi (1938). W 1940 roku został zamordowany w Bykowni[48].
  7. Kpt. adm. (piech.) Józef I Potocki (ur. 29 stycznia 1891 w m. Głębokie, zm. 1940 w Bykowni[49][50]).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Almanach oficerski 1923/24 ↓, s. 35.
  2. Dz.U. z 1939 r. nr 20, poz. 131.
  3. Dz. Rozk. Wojsk. Nr 81 z 31 lipca 1919 roku, poz. 2866.
  4. Szandrocho 2011 ↓, s. 48.
  5. Dz. Rozk. Tajnych MSWojsk. Nr 3 T z 10 lutego 1921 roku, poz. 29.
  6. Dz. Rozk. Tajnych MSWojsk. Nr 3 T z 10 lutego 1921 roku, poz. 29.
  7. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 23 z 6 czerwca 1922 roku, poz. 346.
  8. Dz.U. z 1930 r. nr 31, poz. 270.
  9. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 40 z 23 grudnia 1930 roku, poz. 471.
  10. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 23 z 31 lipca 1931 roku, poz. 290.
  11. Lista Chorych, Rannych, Zabitych i Zaginionych Legionistów do Kwietnia 1915 roku. Piotrków: Centralny Oddział Ewidencyjno-Werbunkowy Departamentu Wojskowego NKN, 1915-08-01, s. 51..
  12. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 50 z 1 grudnia 1922 roku, s. 879.
  13. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 19 marca 1932 roku, s. 201.
  14. M.P. z 1931 r. nr 260, poz. 352.
  15. Jarno 2001 ↓, s. 173.
  16. Dz.U. z 1938 r. nr 25, poz. 220.
  17. Historia WKU Suwałki ↓.
  18. Dz.U. z 1939 r. nr 20, poz. 131.
  19. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1468.
  20. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 134 z 24 grudnia 1924 roku, s. 757.
  21. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 21 marca 1928 roku, s. 92.
  22. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 5 listopada 1928 roku, s. 384.
  23. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 226, zatwierdzony na stanowisku komendanta.
  24. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 263.
  25. Straty ↓, Numer jeniecki „101424”.
  26. a b Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 850.
  27. Leonard 1991 ↓, s. 220.
  28. Edmund Iwaszkiewicz. Muzeum Powstania Warszawskiego. [dostęp 2019-06-27]..
  29. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1468, 1558.
  30. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 1336.
  31. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 4 z 14 stycznia 1925 roku, s. 18.
  32. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 57 z 30 sierpnia 1923 roku, s. 538.
  33. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 60 z 27 czerwca 1924 roku, s. 360.
  34. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 9.
  35. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. XII, 516.
  36. Lista starszeństwa 1935 ↓, s. 22, 39, 43.
  37. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 25 z 28 czerwca 1926 roku, s. 199.
  38. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 11 kwietnia 1933 roku, s. 88.
  39. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 10 z 15 września 1933 roku, s. 177.
  40. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 338, 723.
  41. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 29.
  42. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 grudnia 1932 roku, s. 436.
  43. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 grudnia 1932 roku, s. 417.
  44. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 10 z 15 września 1933 roku, s. 184.
  45. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 345, 556.
  46. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. VI.
  47. M.P. z 1931 r. nr 179, poz. 260.
  48. Straceni na Ukrainie 1994 ↓, s. 81.
  49. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 48, 621.
  50. Straceni na Ukrainie 1994 ↓, s. 76.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]