Komenda Rejonu Uzupełnień Kraków Miasto

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Komenda Rejonu Uzupełnień Kraków Miasto
Powiatowa Komenda Uzupełnień
Kraków Miasto
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1921
Rozformowanie 1939
Tradycje
Rodowód PKU Kraków Miasto[1]
Działania zbrojne
kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja garnizon Kraków
Podległość DOK V
Komendy rejonów uzupełnień OK V

Komenda Rejonu Uzupełnień Kraków Miasto (KRU Kraków Miasto) – organ wojskowy właściwy w sprawach uzupełnień Sił Zbrojnych II Rzeczypospolitej i administracji rezerw w powierzonym mu rejonie[2].

Historia komendy[edytuj | edytuj kod]

Rozkazem kierownika MSWojsk. nr 144 z 27 listopada 1918 w sprawie organizacji władz zaciągowych powołano do życia między innymi Powiatową Komendę Uzupełnień w Krakowie dla Okręgu Wojskowego XV obejmującego dawny obszar austriackiej komendy wojskowej krakowskiej z Zagłębiem Dąbrowskim wraz z kopalniami będzińskimi i powiat olkuskim, dawny obszar austriacko-przemyskiej komendy wojskowej – od Wisłoka na wschód[3]. Z chwilą wejścia w życie rozkazu i sformowania nowego PKU, Główny Urząd Zaciągu do Wojska Polskiego zobowiązany był przekazać całość dokumentacji tej PKU na obszarze której znajdował się[4]. GUZ w Olkuszu przekazał dokumentację do PKU w Krakowie[4]. Bezpośrednią kontrolę nad PKU sprawowała Okręgowa Komendy Uzupełnień w Krakowie[4].

W 1926 roku kpt. kanc. Adolf Ohly[a] usiłował dokonać zamachu samobójczego. Powodem targnięcia się wymienionego oficera na swoje życie był skazujący wyrok Sądu Honorowego I instancji. Kapitan Ohly został posądzony przez Leona Salza o to, że nie wywiązał się z danego słowa honoru i nie zwrócił w terminie trzech dni zaciągniętej pożyczki w kwocie dziesięciu zł. Sąd II instancji uwolnił kapitana Ohly od postawionych mu zarzutów i uznał Leona Salza za winnego obrazy czci oficera WP. Sąd odwoławczy przyjął, że działanie Leona Salza polegające na złożeniu doniesienia na kpt. Ohly do Sądu Honorowego za postępek niegodny oficera WP, było odwetem na pokrzywdzonym, który wcześniej ujawnił nadużycia w PKU Kraków Miasto[7].

Z dniem 1 października 1926 roku kpt. piech. Franciszek Babirecki został przeniesiony służbowo z 20 pp na okres 6 miesięcy „celem zakończenia prac sanacyjnych”[8].

W 1926 roku siedziba komendy znajdowała się w koszarach im. Króla Jana Sobieskiego przy ul. Warszawskiej[9].

31 lipca 1931 roku gen. dyw. Kazimierz Fabrycy, w zastępstwie ministra spraw wojskowych, rozkazem B. Og. Org. 4031 Org. wprowadził zmiany w organizacji służby poborowej na stopie pokojowej. Zmiany te polegały między innymi na zamianie stanowisk oficerów administracji w PKU na stanowiska oficerów broni (piechoty) oraz zmniejszeniu składu osobowego PKU typ I–IV o jednego oficera i zwiększeniu o jednego urzędnika II kategorii. Ponadto w PKU Kraków Miasto dodatkowo występował etat oficera – referenta ewidencji oficerów. Liczba szeregowych zawodowych i niezawodowych oraz urzędników III kategorii i niższych funkcjonariuszy pozostała bez zmian[10].

1 lipca 1938 roku weszła w życie nowa organizacja służby uzupełnień, zgodnie z którą dotychczasowa PKU Kraków Miasto została przemianowana na Komendę Rejonu Uzupełnień Kraków Miasto przy czym nazwa ta zaczęła obowiązywać 1 września 1938 roku[11], z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 1938 roku o powszechnym obowiązku wojskowym[12]. Obok wspomnianej ustawy i rozporządzeń wykonawczych do niej, działalność KRU Kraków Miasto normowały przepisy służbowe MSWojsk. D.D.O. L. 500/Org. Tjn. Organizacja służby uzupełnień na stopie pokojowej z 13 czerwca 1938 roku. Zgodnie z tymi przepisami komenda rejonu uzupełnień była organem wykonawczym służby uzupełnień[13].

Komendant rejonu uzupełnień w sprawach dotyczących uzupełnień Sił Zbrojnych i administracji rezerw podlegał bezpośrednio dowódcy Okręgu Korpusu Nr V, który był okręgowym organem kierowniczym służby uzupełnień. Rejon uzupełnień obejmował miasto Kraków[14].

Komenda prowadziła ewidencję wszystkich oficerów z obszaru miasta Krakowa, powiatu krakowskiego i powiatu myślenickiego[15].

Obsada personalna[edytuj | edytuj kod]

Poniżej przedstawiono wykaz oficerów zajmujących stanowisko komendanta Powiatowej Komendy Uzupełnień i komendanta rejonu uzupełnień oraz wykaz osób funkcyjnych (oficerów i urzędników wojskowych) pełniących służbę w PKU i KRU Kraków Miasto, z uwzględnieniem najważniejszych zmian organizacyjnych przeprowadzonych w 1926 i 1938 roku.

Komendanci
  • płk piech. Mieczysław Wiktor z Wiatrowic (27 XII 1918 – 1920 / 1921 → stan spoczynku z dniem 1 V 1921[16])
  • mjr / płk piech. Józef Wolf (6 VI 1921[17][18] – III 1925 → 20 pp[19])
  • ppłk piech. Feliks Pres (III 1925[19] – II 1927 → stan spoczynku z dniem 30 IV 1927[20])
  • ppłk piech. Stanisław Plappert (V 1927[21] – II 1929 → dyspozycja dowódcy OK V[22])
  • ppłk dypl. sap. Wiktor Batycki (III 1929[23] – VIII 1931[24])
  • ppłk piech. Bolesław Konstanty Sobolewski (VIII 1931[25] – 29 II 1932 → stan spoczynku[26])
  • ppłk kanc. / żand. Adam Jerzy Werner[b] (III 1932[34] – VII 1935 → stan spoczynku z dniem 30 IX 1935[36])
  • mjr piech. Piotr Frankowski (1 VIII 1935[37] – 1939[38])
Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1921–1925[39][18]
  • I referent
    • kpt. piech. Józef Julian Lasoń (1923 – II 1925[40] → 20 pp)
    • kpt. piech. Jan Antoni Werner (od II 1925[40])
  • II referent
    • urzędnik wojsk. XI rangi / por. kanc. Adam Jan Badowski
    • kpt. piech. Witold Sylwester Tettamandi (do X 1925[41] → I referent PKU Kraków Powiat)
    • kpt. kanc. Franciszek Rejkowski (X 1925[42] – II 1926 → kierownik II referatu)
  • referent – urzędnik wojskowy XI rangi Jakub Hostyński (→ Oddział Ogólny Sztabu DOK V[43])
  • oficer instrukcyjny
    • kpt. piech. Kazimierz Mieczysław Harhat-Załuski (do 9 X 1923[44] → dowódca batalionu w 78 pp)
    • kpt. piech. Gustaw Janecki (od 8 XI 1923[45])
  • oficer ewidencyjny I rejonu – urzędnik wojsk. XI rangi / por. kanc. Stanisław Marek Zwierzyński (1923 i od XII 1924[46])
  • oficer ewidencyjny II rejonu
    • kpt. kanc. Adolf Ohly (VIII 1924[47] – 31 I 1926 → stan spoczynku[48])
    • por. kanc. Włodzimierz Dubrawski (od II 1925[49])
Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1926–1938[50][51][52][53]
  • kierownik I referatu administracji rezerw i zastępca komendanta
    • mjr san. Dionizy Hermanowski (IX 1926[54] – VII 1927[55] → komendant PKU Jasło)
    • kpt. adm. (dz. san.) dr Błażej Hanuszek (VII 1927 – 15 VII 1930[33] → Ekspozytura nr 4 Oddziału II SG, †1940 Charków)
    • kpt. piech. Marian Henryk Kwiatkowski (IX 1930[56] – I 1934[57] i VI 1934[58] – VI 1938 → kierownik I referatu KRU)
  • kierownik II referatu poborowego
    • kpt. kanc. Franciszek Rejkowski (do X 1926 → kierownik I referatu PKU Sosnowiec[59])
    • kpt. adm. (dz. san.) dr Błażej Hanuszek (do VII 1927[60] → kierownik I referatu)
    • kpt. piech. Mikołaj Berent (IV 1928[61] – I 1930 → kierownik II referatu PKU Wilno Miasto)
    • kpt. piech. Marian Henryk Kwiatkowski (I[62] – IX 1930 → kierownik I referatu)
    • kpt. gosp. / kanc. Józef Turczyński (XI 1930[63] – 30 IX 1932[64] → stan spoczynku)
    • kpt. piech. Franciszek Kasprzyk (1932 – VI 1938 → kierownik II referatu KRU)
  • referent ewidencji oficerów
    • kpt. piech. Marian Henryk Kwiatkowski (XI 1927[65] – I 1930 → kierownik II referatu)
    • kpt. piech. Lucjusz Michał Dyga[c] (I[67] – IX 1930 → dyspozycja dowódcy OK V[68])
    • por. kanc. Stanisław Marek Zwierzyński[d] (IX 1930[71] – 30 VI 1934[72] → stan spoczynku)
    • kpt. piech. / adm. Roman Marian Bober[e] (od 1934)
  • referent
    • por. kanc. Adam Jan Badowski (II 1926 – XII 1929[77] → referent PKU Sosnowiec)
    • por. gosp. Stanisław Jan Wojtas (XII 1929[78] – XI 1930[79] → płatnik baonu pchor. rez. piech. nr 5)
Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych KRU w latach 1938–1939[38][f]
  • kierownik I referatu ewidencji – kpt. adm. (piech.) Marian Henryk Kwiatkowski[g]
  • kierownik II referatu uzupełnień – kpt. adm. (piech.) Franciszek Kasprzyk[h]
  • kierownik III referatu oficerskiego – kpt. piech. Kazimierz Marian Iwelski[i]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Adolf Ohly ur. 1 grudnia 1897 roku. Został mianowany kapitanem ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 roku w korpusie oficerów administracji, dział kancelaryjny. W 1928 roku był już w stanie spoczynku[5][6].
  2. Ppłk żand. Adam Jerzy Werner (ur. 20 września 1887 roku). W latach 1923-1924 był komendantem kadry szwadronu zapasowego 10 Dywizjonu Żandarmerii w Przemyślu[27][28]. W marcu 1927 roku został zatwierdzony na stanowisku pełniącego obowiązki dowódcy 5 Dywizjonu Żandarmerii w Krakowie[29]. 12 kwietnia tego roku został mianowany podpułkownikiem ze starszeństwem z 1 stycznia 1927 roku i 1. lokatą w korpusie oficerów żandarmerii[30]. W kwietniu 1928 roku został przeniesiony macierzyście z 5 dżand. do kadry oficerów żandarmerii z równoczesnym przeniesieniem służbowym do PKU Kraków Miasto na okres 6 miesięcy w celu odbycia praktyki poborowej[31]. W listopadzie 1928 roku został przeniesiony do PKU Zawiercie na stanowisko komendanta[32]. W czerwcu 1930 roku został przeniesiony z korpusu oficerów żandarmerii do korpusu oficerów administracji (dział kancelaryjny) z pozostawieniem na dotychczasowym stanowisku w PKU Zawiercie[33]. W marcu 1932 roku został przeniesiony do PKU Kraków Miasto na stanowisko komendanta[34]. W marcu 1934 roku został przeniesiony z korpusu oficerów administracji do korpusu oficerów żandarmerii z pozostawieniem na dotychczasowym stanowisku w PKU Kraków Miasto[35]. Z dniem 30 września 1935 roku został przeniesiony w stan spoczynku.
  3. Lucjusz Michał Dyga z dniem 31 marca 1931 roku został przeniesiony w stan spoczynku[66].
  4. Por. piech. Stanisław Marek Zwierzyński (ur. 24 kwietnia 1888 roku) w marcu 1934 roku został przeniesiony do korpusu oficerów piechoty w stopniu porucznika ze starszeństwem z 1 grudnia 1920 roku i 21,1 lokatą, z pozostawieniem na zajmowanym stanowisku w PKU Kraków Miasto[69]. W 1938 roku został odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi[70].
  5. Kpt. adm. (piech.) Roman Marian Bober (ur. 3 sierpnia 1891 roku[73], zm. 17 kwietnia 1956 w Krakowie). Zawodnik i działacz Towarzystwa Sportowego Wisła Kraków[74]. Autor „Zarysu historji wojennej 1-go Pułku Strzelców Podhalańskich” (zob. Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920). Na stopień kapitana został mianowany ze starszeństwem z 1 lipca 1923 roku w korpusie oficerów piechoty. W 1938 roku został odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi[75]. W styczniu 1934 roku został przeniesiony z KOP do PKU Kraków Miasto w celu odbycia praktyki poborowej[76]. W tym samym roku, po przeniesieniu porucznika Zwierzyńskiego w stan spoczynku, objął kierownictwo referatu ewidencji oficerów.
  6. Wykaz zawiera obsadę jednostki według stanu bezpośrednio przed rozpoczęciem mobilizacji pierwszych oddziałów Wojska Polskiego w dniu 23 marca 1939, ale już po przeprowadzeniu ostatnich awansów ogłoszonych z datą 19 marca 1939[80].
  7. kpt. adm. (piech.) Marian Henryk Kwiatkowski (ur. 13 stycznia 1894 roku[81]) był odznaczony Krzyżem Walecznych (dwukrotnie) i Srebrnym Krzyżem Zasługi[82]. Zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 roku w korpusie oficerów piechoty[83].
  8. Kpt. adm. (piech.) Franciszek Mikołaj Kasprzyk (ur. 12 sierpnia 1895 roku) był odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari nr 4894, Krzyżem Walecznych (dwukrotnie) i Srebrnym Krzyżem Zasługi[82]. Zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 roku w korpusie oficerów piechoty[83]. Z dniem 1 maja 1932 roku został przydzielony z 58 pp w Poznaniu do PKU Kraków Miasto, w celu odbycia praktyki poborowej[84]. W tym samym roku, po przeniesieniu kapitana Józefa Turczyńskiego w stan spoczynku, objął kierownictwo referatu II poborowego.
  9. Mjr Kazimierz Marian Iwelski (ur. 18 czerwca 1897 roku) był odznaczony Krzyżem Niepodległości i Srebrnym Krzyżem Zasługi. Na stopień kapitana został mianowany ze starszeństwem z 1 stycznia 1929 roku w korpusie oficerów piechoty[85]. Zmarł 30 grudnia 1976 roku. Został pochowany na Cmentarzu Salwatorskim w Krakowie.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Almanach oficerski 1923/24 ↓, s. 36.
  2. Dz.U. z 1939 r. nr 20, poz. 131.
  3. Szandrocho 2011 ↓, s. 44 i 46.
  4. a b c Szandrocho 2011 ↓, s. 47.
  5. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 1283, 1336.
  6. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 906.
  7. Z sali sądowej. O obrazę czci. „Goniec Krakowski”. 80, s. 6, 1926-04-09. Warszawa. 
  8. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 55 z 31 grudnia 1926 roku, s. 458.
  9. Księga adresowa 1926 ↓, s. 178.
  10. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 23 z 31 lipca 1931 roku, poz. 290.
  11. Jarno 2001 ↓, s. 173.
  12. Dz.U. z 1938 r. nr 25, poz. 220.
  13. Historia WKU Suwałki ↓.
  14. Dz.U. z 1939 r. nr 20, poz. 131.
  15. Dz.U. z 1939 r. nr 20, poz. 131.
  16. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 16 z 23 kwietnia 1921 roku, s. 818.
  17. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 24 z 18 czerwca 1921 roku, s. 1061.
  18. a b Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 1336.
  19. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 27 z 6 marca 1925 roku, s. 132.
  20. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 5 lutego 1927 roku, s. 38, 44.
  21. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 23 maja 1927 roku, s. 150.
  22. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 4 z 14 lutego 1929 roku, s. 77.
  23. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 12 marca 1929 roku, s. 91.
  24. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 3 sierpnia 1931 roku, s. 227.
  25. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 3 sierpnia 1931 roku, s. 233.
  26. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 23 grudnia 1931 roku, s. 413.
  27. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1062-1063.
  28. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 964-965.
  29. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 17 marca 1927 roku, s. 86.
  30. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 20 kwietnia 1927 roku, s. 118.
  31. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 26 kwietnia 1928 roku, s. 150.
  32. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 5 listopada 1928 roku, s. 358.
  33. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 18 czerwca 1930 roku, s. 205.
  34. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 251.
  35. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 12 marca 1934 roku, s. 89.
  36. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 10 z 4 lipca 1935 roku, s. 87.
  37. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 31 sierpnia 1935 roku, s. 102.
  38. a b Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 850.
  39. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1468, 1553, 1558, 1570-1571.
  40. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 17 z 14 lutego 1925 roku, s. 75.
  41. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 105 z 14 października 1925 roku, s. 566.
  42. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 105 z 14 października 1925 roku, s. 565.
  43. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 51.
  44. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 67 z 20 października 1923 roku, s. 715.
  45. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 74 z 26 listopada 1923 roku, s. 688.
  46. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 129 z 11 grudnia 1924 roku, s. 723.
  47. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 80 z 20 sierpnia 1924 roku, s. 457.
  48. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 131 z 14 grudnia 1925 roku, s. 717.
  49. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 16 z 13 lutego 1925 roku, s. 72.
  50. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 12.
  51. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 117, 127, 131, 721, 828 i 116 – ppłk piech. Franciszek Tomek (praktyka poborowa).
  52. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 516.
  53. Lista starszeństwa 1935 ↓, s. 39, 40, 42.
  54. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 39 z 24 września 1926 roku, s. 321.
  55. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 19 z 22 lipca 1927 roku, s. 223.
  56. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 28.
  57. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 26 stycznia 1934 roku, s. 9, został przeniesiony do PKU Prużana na stanowisko kierownika I referatu.
  58. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 czerwca 1934 roku, s. 174.
  59. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 47 z 28 października 1926 roku, s. 385.
  60. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 19 z 22 lipca 1927 roku, s. 225.
  61. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 26 kwietnia 1928 roku, s. 158.
  62. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 29 stycznia 1930 roku, s. 35.
  63. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 26.
  64. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 21 kwietnia 1932 roku, s. 289.
  65. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 25 z 31 października 1927 roku, s. 301.
  66. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 26 marca 1931 roku, s. 126.
  67. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 29 stycznia 1930 roku, s. 34.
  68. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 20 września 1930 roku, s. 289.
  69. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 12 marca 1934 roku, s. 87.
  70. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 11 listopada 1938 roku, s. 50.
  71. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 24.
  72. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 czerwca 1934 roku, s. 159.
  73. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 48.
  74. Internetowa Encyklopedia Wisły Kraków.
  75. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 11 listopada 1938 roku, s. 39.
  76. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 26 stycznia 1934 roku, s. 19.
  77. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 20 z 23 grudnia 1929 roku, s. 398.
  78. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 20 z 23 grudnia 1929 roku, s. 396.
  79. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 23.
  80. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. VI.
  81. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 266, sprostowano datę urodzenia z „1 stycznia 1894” na „13 stycznia 1894”.
  82. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 11 listopada 1938 roku, s. 40.
  83. a b Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 46.
  84. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 234.
  85. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 70, 555.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]