Komenda Rejonu Uzupełnień Miechów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Komenda Rejonu Uzupełnień Miechów
Powiatowa Komenda Uzupełnień
Miechów
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1919
Rozformowanie 1939
Tradycje
Rodowód PKU 25 pp
PKU Miechów[1]
Działania zbrojne
kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja Miechów
Podległość DOGen. Kielce
DOK V
Skład typ I
Komendy rejonów uzupełnień OK V

Komenda Rejonu Uzupełnień Miechów (KRU Miechów) – organ wojskowy właściwy w sprawach uzupełnień Sił Zbrojnych II Rzeczypospolitej i administracji rezerw w powierzonym mu rejonie[2].

Historia komendy[edytuj | edytuj kod]

We wrześniu 1919 roku w Okręgu Generalnym „Kielce” została ustanowiona Powiatowa Komenda Uzupełnień 25 Pułku Piechoty w Miechowie[3]. Komenda administrowała powiatami: miechowskim i jędrzejowskim[4]. W listopadzie 1921 roku PKU 25 pp została przemianowana na Powiatową Komendę Uzupełnień Miechów i włączona w skład Okręgu Korpusu Nr V. Okręg poborowy PKU Miechów obejmował powiaty: miechowski i olkuski[5].

18 listopada 1924 roku weszła w życie ustawa z dnia 23 maja 1924 roku o powszechnym obowiązku służby wojskowej[6], a 15 kwietnia 1925 roku rozporządzenie wykonawcze ministra spraw wojskowych do tejże ustawy, wydane 21 marca tego roku wspólnie z ministrami: spraw wewnętrznych, zagranicznych, sprawiedliwości, skarbu, kolei, wyznań religijnych i oświecenia publicznego, rolnictwa i dóbr państwowych oraz przemysłu i handlu[7]. Wydanie obu aktów prawnych wiązało się z przejęciem przez władze cywilne (administracji I instancji) większości zadań związanych z przygotowaniem i przeprowadzeniem poboru[8][9]. Przekazanie większości zadań władzom cywilnym umożliwiło organom służby poborowej zajęcie się wyłącznie racjonalnym rozdziałem rekruta oraz ewidencją i administracją rezerw. Do tych zadań dostosowana została organizacja wewnętrzna powiatowych komend uzupełnień i ich składy osobowe. Poszczególne komendy różniły się między sobą składem osobowym w zależności od wielkości administrowanego terenu[10].

Zadania i nowa organizacja PKU określone zostały w wydanej 27 maja 1925 roku instrukcji organizacyjnej służby poborowej na stopie pokojowej[8]. W skład PKU Miechów wchodziły dwa referaty: I) referat administracji rezerw i II) referat poborowy[8]. Nowa organizacja i obsada służby poborowej na stopie pokojowej według stanów osobowych L. O. I. Szt. Gen. 3477/Org. 25 została ogłoszona 4 lutego 1926 roku. Z tą chwilą zniesione zostały stanowiska oficerów ewidencyjnych[11][12][13].

12 marca 1926 roku została ogłoszona obsada personalna Przysposobienia Wojskowego, zatwierdzona rozkazem Dep. I L. 6000/26 przez pełniącego obowiązki szefa Sztabu Generalnego gen. dyw. Edmunda Kesslera, w imieniu ministra spraw wojskowych. Zgodnie z nową organizacją pokojową Przysposobienia Wojskowego zostały zlikwidowane stanowiska oficerów instrukcyjnych przy PKU, a w ich miejsce utworzone rozkazem Oddz. I Szt. Gen. L. 7600/Org. 25 stanowiska oficerów przysposobienia wojskowego w pułkach piechoty[14].

Od 1926 roku, obok ustawy o powszechnym obowiązku służby wojskowej i rozporządzeń wykonawczych do niej, działalność PKU Miechów normowała „Tymczasowa instrukcja służbowa dla PKU”, wprowadzona do użytku rozkazem MSWojsk. Dep. Piech. L. 100/26 Pob.[15]

W marcu 1930 roku PKU Miechów nadal podlegała Dowództwu Okręgu Korpusu Nr V i administrowała powiatami: miechowskim i olkuskim[16]. W grudniu tego roku posiadała skład osobowy typ I[17].

31 lipca 1931 roku gen. dyw. Kazimierz Fabrycy, w zastępstwie ministra spraw wojskowych, rozkazem B. Og. Org. 4031 Org. wprowadził zmiany w organizacji służby poborowej na stopie pokojowej. Zmiany te polegały między innymi na zamianie stanowisk oficerów administracji w PKU na stanowiska oficerów broni (piechoty) oraz zmniejszeniu składu osobowego PKU typ I–IV o jednego oficera i zwiększeniu o jednego urzędnika II kategorii. Liczba szeregowych zawodowych i niezawodowych oraz urzędników III kategorii i niższych funkcjonariuszy pozostała bez zmian[18].

11 listopada 1931 roku ogłoszono nadanie Krzyża Niepodległości st. sierż. Władysławowi Fugielowi[a] z PKU Miechów[21][22].

1 lipca 1938 roku weszła w życie nowa organizacja służby uzupełnień, zgodnie z którą dotychczasowa PKU Miechów została przemianowana na Komendę Rejonu Uzupełnień Miechów przy czym nazwa ta zaczęła obowiązywać 1 września 1938 roku[23], z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 1938 roku o powszechnym obowiązku wojskowym[24]. Obok wspomnianej ustawy i rozporządzeń wykonawczych do niej, działalność KRU Miechów normowały przepisy służbowe MSWojsk. D.D.O. L. 500/Org. Tjn. Organizacja służby uzupełnień na stopie pokojowej z 13 czerwca 1938 roku. Zgodnie z tymi przepisami komenda rejonu uzupełnień była organem wykonawczym służby uzupełnień[25].

Komendant rejonu uzupełnień w sprawach dotyczących uzupełnień Sił Zbrojnych i administracji rezerw podlegał bezpośrednio dowódcy Okręgu Korpusu Nr V, który był okręgowym organem kierowniczym służby uzupełnień. Rejon uzupełnień nie uległ zmianie i nadal obejmował powiaty: miechowski i olkuski[26][27].

Obsada personalna[edytuj | edytuj kod]

Poniżej przedstawiono wykaz oficerów zajmujących stanowisko komendanta Powiatowej Komendy Uzupełnień i komendanta rejonu uzupełnień oraz wykaz osób funkcyjnych (oficerów i urzędników wojskowych) pełniących służbę w PKU i KRU Miechów, z uwzględnieniem najważniejszych zmian organizacyjnych przeprowadzonych w 1926 i 1938 roku.

Komendanci
  • ppłk Konstanty Niwiński (do 12 IX 1919[28][29])
  • mjr Kazimierz Grabowski (12 IX[28] – 12 XII 1919 → komendant PKU 36 pp)
  • płk Aleksander Teleżyński (VIII 1920[30] – 18 II 1921)
  • ppłk Kalikst Kędzierski (18 II – X 1921[30])
  • ppłk Ludwik Postępski (do 1 IX 1922 → komendant PKU Radom[31])
  • ppłk piech. Wacław Wałda (1 IX 1922[31] – II 1927 → stan spoczynku z dniem 30 IV 1927[32])
  • ppłk żand. / piech. Adam Dobrzański (VII 1927 – III 1930 → komendant PKU Jarosław)
  • mjr kanc. Aleksander Seweryn Marian Geringer (1930[33] – 1 IX 1932 → komendant PKU Kołomyja I)
  • ppłk dypl. piech. dr Kazimierz Putek (1 IX 1932 – VI 1934 → komendant PKU Kraków Powiat)
  • ppłk dypl. sap. Czesław Pawłowicz (VI 1934 – X 1935 → dyspozycja szefa Biura Personalnego MSWojsk.)
  • ppłk adm. (samoch.) Władysław Damski (XI 1935 – 1939[34])
Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1921–1925[35][36]
  • I referent
  • referent – urzędnik wojsk. XI rangi Józef Teofil Szemla (1923)
  • referent – urzędnik wojsk. XI rangi Józef Wittman (1923)
  • II referent – kpt. piech. Zygmunt Gronczyński (od 1 XII 1924[38])
  • oficer instrukcyjny – por. piech. Albin Hrapkowicz (1923 – 1924)
  • oficer ewidencyjny na powiat miechowski – urzędnik wojsk. X rangi / por. kanc. Wincenty Rożniatowski (od 1 XII 1922[39], był w 1924)
  • oficer ewidencyjny na powiat olkuski
    • urzędnik wojsk. X rangi Mieczysław Jan Sikorski (1923)
    • por. kanc. Ludwik Pawelec (od IV 1925[40])
Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1926–1938[41][42]
  • kierownik I referatu administracji rezerw i zastępcą komendanta
  • kierownik II referatu poborowego
    • por. kanc. Wincenty Rożniatowski (od II 1926)
    • por. kanc. dr Józef Stanisław Szymaszkiewicz (VII 1927 – IX 1930[45] → praktyka sądowa w WSO Nr II)
    • por. kanc. Antoni Jan Donigiewicz (od IX 1930[46])
    • kpt. piech. Władysław II Urban (1932)
  • referent – por. kanc. Antoni Jan Donigiewicz (II 1926 – IX 1930 → kierownik II referatu)
Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych KRU w latach 1938–1939[34][b]
  • kierownik I referatu ewidencji – kpt. adm. (piech.) Wilhelm Franciszek Ślizowski
  • kierownik II referatu uzupełnień – por. adm. (tab.) Stanisław Michał Szablewski

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. St. sierż. Władysław Fugiel ur. 1 stycznia 1897 roku w Ropicy Polskiej, w rodzinie Andrzeja i Marii. Jako uczeń gimnazjum wstąpił do Legionów Polskich. Był żołnierzem 1 pułku piechoty[19]. W PKU Miechów pełnił służbę do września 1939 roku. Dostał się do niemieckiej niewoli. Przebywał w Stalagu XVII A Kaisersteinbruch[20].
  2. Wykaz zawiera obsadę jednostki według stanu bezpośrednio przed rozpoczęciem mobilizacji pierwszych oddziałów Wojska Polskiego w dniu 23 marca 1939, ale już po przeprowadzeniu ostatnich awansów ogłoszonych z datą 19 marca 1939[47].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Almanach oficerski 1923/24 ↓, s. 36.
  2. Dz.U. z 1939 r. nr 20, poz. 131.
  3. Jarno 2003 ↓, s. 51-52.
  4. Rozkaz DOGen. Kielce ↓, Nr 69 z 23 czerwca 1921 roku, zał. nr 2 do pkt 11.
  5. Jarno 2003 ↓, s. 178-179.
  6. Dz.U. z 1924 r. nr 61, poz. 609.
  7. Dz.U. z 1925 r. nr 37, poz. 252.
  8. a b c Jarno 2001 ↓, s. 169.
  9. Moczyński 1928 ↓, s. 393, autor użył sformułowania „wszystkie czynności przygotowawcze do poboru, jak również jego przeprowadzenie przeszły do władz administracyjnych”, co nie odpowiadało podziałowi kompetencji władz wojskowych i cywilnych, określonych we wspomnianych aktach prawa.
  10. Moczyński 1928 ↓, s. 393-394.
  11. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 7-20.
  12. Moczyński 1928 ↓, s. 393, wg autora stanowiska oficerów ewidencyjnych, po krótkotrwałym przydzieleniu ich do władz administracyjnych, zostały zniesione w 1925 roku.
  13. Jarno 2001 ↓, s. 169, autor także datuje zniesienie stanowisk oficerów ewidencyjnych na rok 1925, co stoi w sprzeczności z ogłoszoną 4 lutego 1926 roku obsadą służby poborowej na stopie pokojowej.
  14. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 1-10.
  15. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 40 z 23 grudnia 1930 roku, poz. 471.
  16. Dz.U. z 1930 r. nr 31, poz. 270.
  17. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 40 z 23 grudnia 1930 roku, poz. 471.
  18. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 23 z 31 lipca 1931 roku, poz. 290.
  19. Wykaz Legionistów ↓.
  20. Straty ↓.
  21. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 11 listopada 1931 roku, s. 372.
  22. M.P. z 1931 r. nr 179, poz. 260.
  23. Jarno 2001 ↓, s. 173.
  24. Dz.U. z 1938 r. nr 25, poz. 220.
  25. Historia WKU Suwałki ↓.
  26. Dz.U. z 1930 r. nr 31, poz. 270
  27. Dz.U. z 1939 r. nr 20, poz. 131
  28. a b Dz.Rozk. MSWojsk. ↓, Nr 91 z 1919 roku, s. 3388.
  29. Jarno 2003 ↓, s. 52, wg autora ppłk Konstanty Niwiński służbę na stanowisku komendanta PKU 25 pp pełnił od września 1919 roku do sierpnia 1920 roku.
  30. a b Jarno 2003 ↓, s. 52.
  31. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 26 z 12 sierpnia 1922 roku, s. 608.
  32. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 5 lutego 1927 roku, s. 38, 44.
  33. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 24, 45.
  34. a b Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 853.
  35. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1472, 1565-1566, 1568, 1570.
  36. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 1341.
  37. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 105 z 14 października 1925 roku, s. 565.
  38. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 116 z 31 października 1924 roku, s. 649.
  39. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 51 z 3 grudnia 1922 roku, s. 889.
  40. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 39 z 2 kwietnia 1925 roku, s. 186.
  41. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 13.
  42. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 519.
  43. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 23 maja 1927 roku, s. 148.
  44. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 10.
  45. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 20 września 1930 roku, s. 303.
  46. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 30.
  47. Rocznik Oficerski 1939 ↓, s. VI.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]