Komenda Rejonu Uzupełnień Starogard

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Komenda Rejonu Uzupełnień Starogard
Powiatowa Komenda Uzupełnień
Starogard
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1920
Rozformowanie 1939
Tradycje
Rodowód PKU Starogard
Działania zbrojne
wojna polsko-bolszewicka
kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja Starogard
Podległość DOGen. „Pomorze”
DOK VIII
Skład PKU typ II, III
Komendy rejonów uzupełnień OK VIII

Komenda Rejonu Uzupełnień Starogard (KRU Starogard) – organ wojskowy właściwy w sprawach uzupełnień Sił Zbrojnych II Rzeczypospolitej i administracji rezerw w powierzonym mu rejonie[1].

Historia komendy[edytuj | edytuj kod]

W czerwcu 1921 roku PKU Starogard była podporządkowana Dowództwu Okręgu Generalnego „Pomorze” i obejmowała swoją właściwością powiaty: chojnicki, starogardzki, tucholski i złotowski[2].

Z dniem 15 listopada 1921 roku, po wejściu w życie nowego podziału kraju na dziesięć okręgów korpusów oraz wejściu w życie pokojowej organizacji służby poborowej, PKU Starogard została podporządkowana Dowództwu Okręgu Korpusu Nr VIII, a jej okręg poborowy obejmował powiaty: chojnicki, gniewski, sępoleński, starogardzki, tczewski i tucholski. Powiat tczewski został wyłączony z PKU Kościerzyna. W siedzibie każdego z sześciu powiatów miał rezydować oficer ewidencyjny. W 1923 roku obsadzone było jedynie stanowisko oficera ewidencyjnego Tuchola (por. piech. Adolf Wierzbicki)[3][4][5][6].

Z dniem 1 czerwca 1922 roku została zlikwidowana gospoda inwalidzka przy PKU Starogard[7].

18 listopada 1924 roku weszła w życie ustawa z dnia 23 maja 1924 roku o powszechnym obowiązku służby wojskowej[8], a 15 kwietnia 1925 roku rozporządzenie wykonawcze ministra spraw wojskowych do tejże ustawy, wydane 21 marca tego roku wspólnie z ministrami: spraw wewnętrznych, zagranicznych, sprawiedliwości, skarbu, kolei, wyznań religijnych i oświecenia publicznego, rolnictwa i dóbr państwowych oraz przemysłu i handlu[9]. Wydanie obu aktów prawnych wiązało się z przejęciem przez władze cywilne (administracji I instancji) większości zadań związanych z przygotowaniem i przeprowadzeniem poboru[10][11]. Przekazanie większości zadań władzom cywilnym umożliwiło organom służby poborowej zajęcie się wyłącznie racjonalnym rozdziałem rekruta oraz ewidencją i administracją rezerw. Do tych zadań dostosowana została organizacja wewnętrzna powiatowych komend uzupełnień i ich składy osobowe. Poszczególne komendy różniły się między sobą składem osobowym w zależności od wielkości administrowanego terenu[12].

Zadania i nowa organizacja PKU określone zostały w wydanej 27 maja 1925 roku instrukcji organizacyjnej służby poborowej na stopie pokojowej[10]. W skład PKU Starogard wchodziły trzy referaty: I) referat administracji rezerw, II) referat poborowy i referat inwalidzki[10]. Nowa organizacja i obsada służby poborowej na stopie pokojowej według stanów osobowych L. O. I. Szt. Gen. 3477/Org. 25 została ogłoszona 4 lutego 1926 roku. Z tą chwilą zniesione zostały stanowiska oficerów ewidencyjnych[13][14][15].

12 marca 1926 roku została ogłoszona obsada personalna Przysposobienia Wojskowego, zatwierdzona rozkazem Dep. I L. 6000/26 przez pełniącego obowiązki szefa Sztabu Generalnego gen. dyw. Edmunda Kesslera, w imieniu ministra spraw wojskowych. Zgodnie z nową organizacją pokojową Przysposobienia Wojskowego zostały zlikwidowane stanowiska oficerów instrukcyjnych przy PKU, a w ich miejsce utworzone rozkazem Oddz. I Szt. Gen. L. 7600/Org. 25 stanowiska oficerów przysposobienia wojskowego w pułkach piechoty[16].

Od 1926 roku, obok ustawy o powszechnym obowiązku służby wojskowej i rozporządzeń wykonawczych do niej, działalność PKU Starogard normowała „Tymczasowa instrukcja służbowa dla PKU”, wprowadzona do użytku rozkazem MSWojsk. Dep. Piech. L. 100/26 Pob.[17]

Z dniem 10 stycznia 1927 roku, w związku z likwidacją PKU Szubin i PKU Lubicz, minister spraw wojskowych dokonał zmian w podziale terytorialnym Okręgu Korpusu Nr VIII. W ramach tych zmian z PKU Starogard zostały włączone powiaty sępoleński i tucholski. Pierwszy z wymienionych powiatów został przyłączony do PKU Bydgoszcz, a drugi do PKU Grudziądz. Jednocześnie skład osobowy PKU Starogard został zredukowany do typu II[18]. Od tego czasu PKU Starogard administrowała powiatami: chojnickim, gniewskim, starogardzkim i tczewskim[19]. W grudniu 1930 roku komenda posiadała skład osobowy typ III[20].

31 lipca 1931 roku gen. dyw. Kazimierz Fabrycy, w zastępstwie ministra spraw wojskowych, rozkazem B. Og. Org. 4031 Org. wprowadził zmiany w organizacji służby poborowej na stopie pokojowej. Zmiany te polegały między innymi na zamianie stanowisk oficerów administracji w PKU na stanowiska oficerów broni (piechoty) oraz zmniejszeniu składu osobowego PKU typ I–IV o jednego oficera i zwiększeniu o jednego urzędnika II kategorii. Liczba szeregowych zawodowych i niezawodowych oraz urzędników III kategorii i niższych funkcjonariuszy pozostała bez zmian[21].

Z dniem 1 kwietnia 1932 roku został zniesiony powiat gniewski, a należące do niego gminy włączone do powiatów: starogardzkiego, świeckiego i tczewskiego[22].

1 lipca 1938 roku weszła w życie nowa organizacja służby uzupełnień, zgodnie z którą dotychczasowa PKU Starogard została przemianowana na Komendę Rejonu Uzupełnień Starogard przy czym nazwa ta zaczęła obowiązywać 1 września 1938 roku[23], z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 1938 roku o powszechnym obowiązku wojskowym[24]. Obok wspomnianej ustawy i rozporządzeń wykonawczych do niej, działalność KRU Starogard normowały przepisy służbowe MSWojsk. D.D.O. L. 500/Org. Tjn. Organizacja służby uzupełnień na stopie pokojowej z 13 czerwca 1938 roku. Zgodnie z tymi przepisami komenda rejonu uzupełnień była organem wykonawczym służby uzupełnień[25].

Komendant rejonu uzupełnień w sprawach dotyczących uzupełnień Sił Zbrojnych i administracji rezerw podlegał bezpośrednio dowódcy Okręgu Korpusu Nr VIII, który był okręgowym organem kierowniczym służby uzupełnień. Rejon uzupełnień nie uległ zmianie i nadal obejmował powiaty: chojnicki, starogardzki i tczewski[26].

Obsada personalna[edytuj | edytuj kod]

Poniżej przedstawiono wykaz oficerów zajmujących stanowisko komendanta Powiatowej Komendy Uzupełnień i komendanta rejonu uzupełnień oraz wykaz osób funkcyjnych (oficerów i urzędników wojskowych) pełniących służbę w PKU i KRU Starogard, z uwzględnieniem najważniejszych zmian organizacyjnych przeprowadzonych w 1926 i 1938 roku.

Komendanci
Stopień, imię i nazwisko Okres pełnienia funkcji Kolejne stanowisko (dalsze losy)
płk kaw. Adam Łukaszewicz[a] 12 XI 1919 – 22 V 1920 komendant PKU 29 pp w Kaliszu
ppłk piech. Mieczysław Łobodziński[b] 1920 – III 1921[38] Główna Stacja Zborna Lublin
mjr piech. Roman Jachimowicz[c] od III 1921[38]
płk piech. Leon Silicki 1923[4] – II 1927[40] stan spoczynku z dniem 30 IV 1927
mjr piech. Jan I Kijowski II[41] – III 1927[42] komendant PKU Kamionka Strumiłowa
ppłk art. Jan Władysław Ryż III[42] – X 1927[43] komendant PKU Przemyśl
ppłk piech. Leon I Dąbrowski XI 1927[44] – XI 1932 dyspozycja dowódcy OK VIII[45][46]
ppłk piech. Lucjan Bornstaedt VI 1933[47] – 1939[48] w niemieckiej niewoli
Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1921–1925[49][5]
I referent kpt. kanc. Karol Czepel od 7 V 1923[50]
mjr piech. Leon Rapszewicz 1 X 1923[51] – II 1926[52] dyspozycja dowódcy OK VIII
II referent urzędnik wojsk. XI rangi Alfred Gebel do 25 V 1923[53] OE Wągrowiec PKU Szubin
por. kanc. Stanisław Tyrała 25 V[53] – 19 VI 1923[54] OE Wągrowiec PKU Szubin
urzędnik wojsk. XI rangi / por. kanc. Alfred Gebel 19 VI 1923[55] – II 1926 kierownik II referatu
oficer instrukcyjny por. piech. Robert Antoni Bałowski 1923 – X 1925[56] 64 pp
kpt. piech. Jan Ferdynand Stettner od X 1925[56]
oficer ewidencyjny na powiat chojnicki por. art. Leszek Jerzy Rudnicki 2 X 1923[57] – VI 1924[58] 18 pap
chor. Marcin Kowalczyk[d] od II 1925[60]
oficer ewidencyjny na powiat gniewski wakat
oficer ewidencyjny na powiat sępoleński por. piech. Stanisław III Witkowski od IV 1925[61]
oficer ewidencyjny na powiat starogardzki urzędnik wojsk. X rangi Ignacy Macherski od IV 1923[62]
ppor. rez. powoł. do sł. czyn. Alojzy Kucharski 22 IX[63] – XII 1923[64] II referent PKU Kościerzyna
urzędnik wojsk. X rangi / por. kanc. Jan Żarnowski XII 1923[65] – II 1926 referent
oficer ewidencyjny na powiat tczewski urzędnik wojsk. XI rangi / chor. Jan Niżnik[66] od 21 VI 1923[67]
oficer ewidencyjny na powiat tucholski por. piech. Adolf Wierzbicki 4 VI[68] – 16 VIII 1923[69] II referent PKU Zamość
urzędnik wojsk. XI rangi / chor. Jan Markowski[e] od 16 VIII 1923[71] – był w 1925
Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1926–1938[72][73][74]
kierownik I referatu administracji rezerw

i zastępca komendanta

mjr piech. Jan Ferdynand Stettner do X 1926[75] dowódca III/65 pp
mjr piech. Władysław Pietraszkiewicz do V 1927[76] oficer placu Kalisz
mjr żand. / piech. Wincenty Strohe IX 1927 – II 1929 dyspozycja dowódcy OK VIII
mjr piech. Michał Perestaj III[77] – VII 1929[78] dyspozycja dowódcy OK VIII
kpt. piech. Michał Talaga[f] 15 I 1932[80] – 30 IX 1933[81] stan spoczynku
kpt. piech. Bronisław Michał Roganowicz 1933 – VI 1938 kierownik I referatu KRU
kierownik II referatu poborowego por. kanc. Alfred Gebel od II 1926
por. kanc. Ferdynand Trapp[g] p.o. VII 1929[84] – 31 III 1932[85] stan spoczynku
por. kanc. / piech. Jan Żarnowski[h] był w 1932 – 30 VI 1934[88] stan spoczynku
kpt. piech. Józef Błażej Muzyka[i] 1934, był w VI 1935
referent inwalidzki por. kanc. Józef Smejkal od II 1926
por. kanc. Ferdynand Trapp V 1927[91] – VII 1927 p.o. kierownika II referatu
referent por. kanc. Jan Żarnowski II 1926 – ? kierownik II referatu
Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych KRU w latach 1938–1939[48][j]
kierownik I referatu ewidencji kpt. adm. (piech.) Bronisław Michał Roganowicz[k] był w III 1939
kierownik II referatu uzupełnień kpt. adm. (piech.) Wacław Józef Tencza był w III 1939

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Płk kaw. Adam Łukaszewicz urodził się 24 września 1861 roku. 5 kwietnia 1919 roku został przyjęty do Wojska Polskiego z byłych Korpusów Wschodnich i byłej armii rosyjskiej, z zatwierdzeniem posiadanego stopnia pułkownika ze starszeństwem od dnia 19 kwietnia 1916 roku, zaliczeniem do rezerwy i powołaniem do służby czynnej na czas wojny, aż do demobilizacji oraz przydzielony z dniem 16 stycznia 1919 roku na stanowisko komendanta etapowego powiatu białostockiego[27]. 12 listopada 1919 roku został przeniesiony z Dowództwa miasta Białystok do PKU Starogard na stanowisko komendanta[28]. 22 maja 1920 roku został przeniesiony do PKU 29 pp w Kaliszu na stanowisko komendanta, a siedem dni później został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 roku w stopniu pułkownika, w kawalerii, w grupie oficerów byłych Korpusów Wschodnich i byłej armii rosyjskiej[29]. Z dniem 1 maja 1921 został przeniesiony w stan spoczynku[30]. 26 października 1923 roku Prezydent RP Stanisław Wojciechowski zatwierdził go w stopniu pułkownika piechoty[31]. Na emeryturze mieszkał w Białymstoku[32].
  2. Płk piech. Mieczysław Łobodziński urodził się 15 października 1855 roku. 6 października 1919 roku został przyjęty do Wojska Polskiego z byłej armii austriacko-węgierskiej, z zatwierdzeniem posiadanego stopnia podpułkownika, zaliczeniem do rezerwy i powołaniem do służby czynnej na czas wojny, aż do demobilizacji oraz przydzielony do Sekcji Poboru i Uzupełnień Ministerstwa Spraw Wojskowych[33]. 12 listopada 1919 roku został przeniesiony do Powiatowej Komendy Uzupełnień Kościerzyna na stanowisko komendanta[34]. 11 czerwca 1920 roku został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 roku w stopniu podpułkownika, w piechocie, w grupie oficerów byłej armii austriacko-węgierskiej. Był już wówczas w PKU Starogard[35]. W marcu 1921 roku został przeniesiony do Głównej Stacji Zbornej Lublin. Z dniem 1 maja 1921 został przeniesiony w stan spoczynku, w stopniu pułkownika[36]. 26 października 1923 roku Prezydent RP Stanisław Wojciechowski zatwierdził go w stopniu pułkownika piechoty[31]. Na emeryturze mieszkał w Miasteczku, w powiecie wyrzyskim[37].
  3. Roman Jachimowicz (ur. 11 listopada 1871 roku) w 1923 roku był już w stanie spoczynku i mieszkał w Toruniu. 26 października 1923 roku Prezydent RP Stanisław Wojciechowski zatwierdził go w stopniu podpułkownika[39].
  4. Urzędnik wojsk. XI rangi Marcin Kowalczyk (ur. 7 listopada 1884 roku) z dniem 1 stycznia 1925 roku został mianowny chorążym zawodowym w piechocie z równoczesnym wcieleniem do 65 pp i przydzieleniem do PKU Starogard na stanowisko OE Chojnice. Wcześniej pełnił służbę w PKU Toruń na stanowisku II referenta i oficera ewidencyjnego na powiat toruński (od października 1924 roku)[59].
  5. Urzędnik wojsk. XI rangi Jan Markowski (ur. 16 maja 1888 roku) z dniem 1 stycznia 1925 roku został mianowny chorążym zawodowym w piechocie z równoczesnym wcieleniem do 65 pp i poostawieniem na dotychczasowym stanowisku w PKU Starogard[70].
  6. Kpt. piech. Michał Talaga (ur. 18 września 1894 roku) został przyjęty do Wojska Polskiego z byłej armii austro-węgierskiej. Na stopień kapitana został mianowany ze starszeństwem z 15 sierpnia 1924 roku w korpusie oficerów piechoty[79].
  7. por. kanc. Ferdynand Trapp (ur. 9 marca 1886, zm. 1978) był żonaty z Zofią z domu Vorreiter (1891-1974), z którą miał syna Ferdynanda (1914-1998) – harcmistrza, komendanta Chorągwi Gdańskiej (1958-1963)[82]. We wrześniu 1914 roku był „c. i k. nadogniomistrzem 30 pułku polnej artylerii”[83]. Został przyjęty do Wojska Polskiego z byłej armii austro-węgierskiej. Z dniem 31 marca 1932 roku został przeniesiony w stan spoczynku.
  8. Por. Jan Żarnowski (ur. 7 stycznia 1888 roku) w marcu 1934 roku został przeniesiony do korpusu oficerów piechoty z pozostawieniem na dotychczasowym stanowisku[86], a z dniem 30 czerwca tego roku przeniesiony w stan spoczynku. W 1938 roku został odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi[87].
  9. Kpt. piech. Józef Błażej Muzyka (ur. 11 marca 1893 roku[89]). W styczniu 1934 roku ogłoszono jego przydział z 60 pp w Ostrowie Wlkp. do PKU Starogard[90].
  10. Wykaz zawiera obsadę jednostki według stanu bezpośrednio przed rozpoczęciem mobilizacji pierwszych oddziałów Wojska Polskiego w dniu 23 marca 1939 roku, ale już po przeprowadzeniu ostatnich awansów ogłoszonych z datą 19 marca 1939 roku[92].
  11. Kpt. adm. (piech.) Bronisław Michał Roganowicz[93] (ur. 26 kwietnia 1897 roku) był odznaczony Krzyżem Walecznych (dwukrotnie) i Srebrnym Krzyżem Zasługi[94]. W kwietniu 1933 roku przydzielony został z 20 pp w Krakowie do PKU Starogard, w celu odbycia praktyki poborowej[95]. Po przeniesieniu kpt. piech. Michała Talagi w stan spoczynku (30 września 1933 roku) objął stanowisko kierownika I referatu administracji rezerw i zastępcy komendanta.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dz.U. z 1939 r. nr 20, poz. 131.
  2. Rozkaz DOGen. Kielce ↓, Nr 69 z 23 czerwca 1921 roku, zał. nr 2 do pkt 11.
  3. Almanach oficerski 1923/24 ↓, s. 37.
  4. a b Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1479.
  5. a b Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 1348.
  6. Dz.U. z 1925 r. nr 37, poz. 252.
  7. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 23 z 6 czerwca 1922 roku, poz. 346.
  8. Dz.U. z 1924 r. nr 61, poz. 609.
  9. Dz.U. z 1925 r. nr 37, poz. 252.
  10. a b c Jarno 2001 ↓, s. 169.
  11. Moczyński 1928 ↓, s. 393, autor użył sformułowania „wszystkie czynności przygotowawcze do poboru, jak również jego przeprowadzenie przeszły do władz administracyjnych”, co nie odpowiadało podziałowi kompetencji władz wojskowych i cywilnych, określonych we wspomnianych aktach prawa.
  12. Moczyński 1928 ↓, s. 393-394.
  13. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 7-20.
  14. Moczyński 1928 ↓, s. 393, wg autora stanowiska oficerów ewidencyjnych, po krótkotrwałym przydzieleniu ich do władz administracyjnych, zostały zniesione w 1925 roku.
  15. Jarno 2001 ↓, s. 169, autor także datuje zniesienie stanowisk oficerów ewidencyjnych na rok 1925, co stoi w sprzeczności z ogłoszoną 4 lutego 1926 roku obsadą służby poborowej na stopie pokojowej.
  16. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 1-10.
  17. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 40 z 23 grudnia 1930 roku, poz. 471.
  18. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 2 z 21 stycznia 1927 roku, poz. 15.
  19. Dz.U. z 1930 r. nr 31, poz. 270.
  20. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 40 z 23 grudnia 1930 roku, poz. 471.
  21. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 23 z 31 lipca 1931 roku, poz. 290.
  22. Dz.U. z 1932 r. nr 3, poz. 19.
  23. Jarno 2001 ↓, s. 173.
  24. Dz.U. z 1938 r. nr 25, poz. 220.
  25. Historia WKU Suwałki ↓.
  26. Dz.U. z 1939 r. nr 20, poz. 131.
  27. Dz. Rozk. Wojsk. Nr 43 z 17 kwietnia 1919 roku, poz. 1383, 1395.
  28. Dz. Rozk. Wojsk. Nr 97 z 27 grudnia 1919 roku, poz. 4077.
  29. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 21 z 9 czerwca 1920 roku, s. 399, 423.
  30. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 16 z 23 kwietnia 1921 roku, s. 822.
  31. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 70 z 7 listopada 1923 roku, s. 739.
  32. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 1408.
  33. Dz. Rozk. Wojsk. Nr 94 z 10 listopada 1919 roku, poz. 3631.
  34. Dz. Rozk. Wojsk. Nr 97 z 27 grudnia 1919 roku, poz. 4077.
  35. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 23 z 23 czerwca 1920 roku, s. 497.
  36. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 16 z 23 kwietnia 1921 roku, s. 820.
  37. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 885.
  38. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 9 kwietnia 1921 roku, s. 690.
  39. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1583.
  40. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 5 lutego 1927 roku, s. 37, 44.
  41. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 18 lutego 1927 roku, s. 65.
  42. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 17 marca 1927 roku, s. 78.
  43. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 25 z 31 października 1927 roku, s. 314.
  44. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 25 z 31 października 1927 roku, s. 301.
  45. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 12 z 15 listopada 1932 roku, s. 397.
  46. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 20 maja 1933 roku, s. 122, z dniem 30 kwietnia 1933 roku został przeniesiony w stan spoczynku.
  47. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 28 czerwca 1933 roku, s. 130.
  48. a b Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 858.
  49. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1479, 1562.
  50. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 31 z 23 maja 1923 roku, s. 288, z równoczesnym przeniesieniem z korpusu oficerów piechoty (56 pp) do korpusu oficerów administracji, dział kancelaryjny.
  51. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 67 z 20 października 1923 roku, s. 718.
  52. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 2.
  53. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 35 z 2 czerwca 1923 roku, s. 368.
  54. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 43 z 29 czerwca 1923 roku, s. 433.
  55. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 43 z 29 czerwca 1923 roku, s. 434.
  56. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 97 z 1 października 1925 roku, s. 527.
  57. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 66 z 16 października 1923 roku, s. 708.
  58. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 61 z 29 czerwca 1924 roku, s. 364.
  59. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1560.
  60. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 18 z 17 lutego 1925 roku, s. 77.
  61. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 45 z 23 kwietnia 1925 roku, s. 218.
  62. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 24 z 27 kwietnia 1923 roku, s. 275.
  63. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 65 z 10 października 1923 roku, s. 700.
  64. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 75 z 6 grudnia 1923 roku, s. 701.
  65. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 75 z 6 grudnia 1923 roku, s. 703.
  66. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 8 lutego 1925 roku, s. 62.
  67. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 44 z 3 lipca 1923 roku, s. 445.
  68. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 38 z 12 czerwca 1923 roku, s. 393.
  69. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 58 z 6 września 1923 roku, s. 545.
  70. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 10 z 27 stycznia 1925 roku, s. 41.
  71. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 58 z 6 września 1923 roku, s. 549.
  72. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 16.
  73. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 524.
  74. Lista starszeństwa 1935 ↓, s. 10, 40, 56.
  75. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 42 z 11 października 1926 roku, s. 338.
  76. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 23 maja 1927 roku, s. 148.
  77. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 12 marca 1929 roku, s. 90.
  78. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 6 lipca 1929 roku, s. 186.
  79. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 50.
  80. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 231.
  81. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 czerwca 1934 roku, s. 184.
  82. hm. Ferdynand Trapp.
  83. Wiadomości o zaginionych. „Ilustrowany Kurier Codzienny”. 230, s. 4, 1914-09-27. Kraków. .
  84. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 6 lipca 1929 roku, s. 212.
  85. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 23 grudnia 1931 roku, s. 414.
  86. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 12 marca 1934 roku, s. 87.
  87. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 11 listopada 1938 roku, s. 50.
  88. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 czerwca 1934 roku, s. 144.
  89. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 26 stycznia 1934 roku, s. 33, sprostowano imię i datę urodzenia z „Józef ur. 1 marca 1893” na „Józef Błażej ur. 11 marca 1893”.
  90. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 26 stycznia 1934 roku, s. 9.
  91. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 23 maja 1927 roku, s. 150.
  92. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. VI.
  93. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 26 stycznia 1934 roku, s. 30, sprostowano imię z „Bronisław” na „Bronisław Michał”.
  94. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 292.
  95. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 11 kwietnia 1933 roku, s. 82.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]