Komenda Rejonu Uzupełnień Zamość

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Komenda Rejonu Uzupełnień Zamość
Powiatowa Komenda Uzupełnień
Zamość
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1919
Rozformowanie 1939
Tradycje
Rodowód PKU Zamość XXIV
PKU 9 pp Leg.
PKU Zamość[1]
Dowódcy
Pierwszy ppłk Wincenty Ruszkowski
Działania zbrojne
wojna polsko-bolszewicka
kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja Zamość
Podległość DOK II
Skład PKU typ I
Komendy rejonów uzupełnień DOK II

Komenda Rejonu Uzupełnień Zamość (KRU Zamość) – organ wojskowy właściwy w sprawach uzupełnień Sił Zbrojnych II Rzeczypospolitej i administracji rezerw w powierzonym mu rejonie[2].

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

W 1917 na terenie Zamościa funkcjonował Główny Urząd Zaciągu[3]. 8 lutego 1919 roku minister spraw wojskowych ustanowił XXIV Powiatową Komendę Uzupełnień w Zamościu dla powiatów: zamojskiego, biłgorajskiego i tomaszowskiego[4]. XXIV PKU znajdowała się na terenie Okręgu Generalnego „Lublin” i podlegała Okręgowej Komendzie Uzupełnień w Lublinie[5]. Z chwilą sformowania nowego PKU, Główny Urząd Zaciągu do Wojska Polskiego zobowiązany był przekazać całość dokumentacji tej PKU na obszarze której znajdował się[6]. Dodatkowo GUZ w Zamościu przekazał dokumentację PKU w Lublinie[6].

Komenda, jako władza zaciągowa pierwszej instancji realizowała zadania i wykonywała obowiązki wynikające z Tymczasowej ustawy o powszechnym obowiązku służby wojskowej, która weszła w życie 29 października 1918 roku[7]. Ponadto komenda przejęła zadania dotychczasowych Głównych Urzędów Zaciągu do Wojska Polskiego w zakresie: przyjmowania zgłoszeń ochotników do wojska i agitacji werbunkowej, przyjmowanie podań o przyjęcie do wojska wnoszonych przez oficerów i żołnierzy byłych I, II i III Korpusów Polskich w Rosji oraz armii austriackiej, rosyjskiej i niemieckiej, przyjmowanie podań o przyjęcie do szkół podoficerskich i szkół podchorążych, a także przyjmowanie podań o przyjęcie na kursy żandarmerii[8].

Organami pomocniczymi i wykonawczymi PKU byli oficerowie ewidencyjni. Wspomniani oficerowie realizowali zadania PKU w powierzonym im powiecie. Każdy oficer ewidencyjny miał do pomocy jednego pisarza i jednego szeregowego (ordynansa kancelaryjnego)[9].

W czerwcu 1921 roku PKU 9 pp Leg. w Zmościu podlegała Dowództwu Okręgu Generalnego „Lublin” i obejmowała powiaty: biłgorajski i zamojski[10].

W kwietniu 1925 roku PKU Zamość nadal podlegała Dowództwu Okręgu Korpusu Nr II i administrowała powiatami: krasnostawskim i zamojskim[11].

Z dniem 1 października 1927 roku została zlikwidowana PKU Biłgoraj, a powiat biłgorajski został przydzielony PKU Zamość[12].

W marcu 1930 roku PKU Zamość administrowała powiatami: biłgorajskim, krasnostawskim i zamojskim[13]. W grudniu tego roku PKU Zamość posiadała skład osobowy typu I[14].

31 lipca 1931 roku gen. dyw. Kazimierz Fabrycy, w zastępstwie ministra spraw wojskowych, rozkazem B. Og. Org. 4031 Org. wprowadził zmiany w organizacji służby poborowej na stopie pokojowej. Zmiany te polegały między innymi na zamianie stanowisk oficerów administracji w PKU na stanowiska oficerów broni (piechoty) oraz zmniejszeniu składu osobowego PKU typ I–IV o jednego oficera i zwiększeniu o jednego urzędnika II kategorii. Liczba szeregowych zawodowych i niezawodowych oraz urzędników III kategorii i niższych funkcjonariuszy pozostała bez zmian[15].

19 marca 1932 roku ogłoszono nadanie Krzyża Niepodległości st. sierż. Janowi Kazimierzowi Komuszyńskiemu z PKU Zamość[16][17].

Z dniem 1 grudnia 1934 roku minister spraw wojskowych wyłączył powiat krasnostawski z PKU Zamość i przyłączył do PKU Chełm[18].

1 lipca 1938 roku weszła w życie nowa organizacja służby poborowej, zgodnie z którą dotychczasowa PKU Zamość została przemianowana na Komendę Rejonu Uzupełnień Zamość przy czym nazwa ta zaczęła obowiązywać 1 września 1938 roku[19], z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 1938 roku o powszechnym obowiązku wojskowym[20].

Komendant rejonu uzupełnień w sprawach dotyczących uzupełnień Sił Zbrojnych i administracji rezerw podlegał bezpośrednio dowódcy Okręgu Korpusu Nr II. Rejon uzupełnień nie uległ zmianie i nadal obejmował powiaty: zamojski i biłgorajski[21].

Obsada personalna[edytuj | edytuj kod]

Komendanci
Obsada personalna XXIV PKU w lutym 1919 roku[32][33]
  • komendant – ppłk Wincenty Ruszkowski
  • zastępca komendanta – mjr Jan Januszewicz
  • naczelnik kancelarii – ppor. Edward Leplawy
  • oficer gospodarczy – urzędnik wojskowy Mieczysław Kotarbiński
  • oficer ewidencyjny w Zamościu – b. por. Eligiusz Winkler
  • oficer ewidencyjny w Tomaszowie – b. chor. Władysław Szmidt
  • oficer ewidencyjny w Biłgoraju – por. Eugeniusz Prus-Niewiadomski
Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1921–1925[34][35]
  • I referent – urzędnik wojsk. IX rangi / mjr kanc. Jan Froehlich (do II 1926 → kierownik I referatu)
  • II referent
  • oficer instrukcyjny
    • por. piech. Marian II Krzyżanowski (do XI 1924 → 9 pp Leg.[38])
    • por. piech. Stefan Sowa (XII 1924[38] – III 1926[39] → 9 pp Leg.))
  • oficer ewidencyjny Krasnystaw – por. kanc. Stanisław Kobel (V 1923[40] – IX 1924 → referent ewid.-kwat. w Komendzie Obozu Warownego „Kraków”[41])
  • oficer ewidencyjny Zamość
Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1926–1938[44][45][46][47]
  • komendant – ppłk piech. Kazimierz Nehrebecki
  • kierownik I referatu administracji rezerw i zastępca komendanta
  • kierownik II referatu poborowego
  • referent
    • por. kanc. Czesław Świderski (II 1926 – IV 1927 → kierownik II referatu)
    • por. kanc. Władysław Fedorko[a] (IV 1927[49] – VIII 1929[52] → dyspozycja dowódcy OK II)
    • kpt. piech. Michał Nodzeński (XII 1929[53] – IX 1930 → kierownik II referatu)
Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych KRU w latach 1938–1939[31][b]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Władysław Fedorko (ur. 9 maja 1889 roku) z dniem 31 maja 1930 roku został przeniesiony w stan spoczynku[51].
  2. Wykaz zawiera obsadę jednostki według stanu bezpośrednio przed rozpoczęciem mobilizacji pierwszych oddziałów Wojska Polskiego w dniu 23 marca 1939, ale już po przeprowadzeniu ostatnich awansów ogłoszonych z datą 19 marca 1939[54].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Almanach oficerski 1923/24 ↓, s. 35.
  2. Dz.U. z 1939 r. nr 20, poz. 131.
  3. Szandrocho 2011 ↓, s. 42.
  4. Dz. Rozk. Wojsk. Nr 17 z 15 lutego 1919 roku, poz. 587.
  5. Dz. Rozp. MSWojsk. Nr 7 z 30 listopada 1918 roku, s. 144.
  6. a b Szandrocho 2011 ↓, s. 47.
  7. Dz.U. z 1918 r. nr 13, poz. 28.
  8. Dz. Rozp. MSWojsk. Nr 7 z 30 listopada 1918 roku, s. 144.
  9. Dz. Rozp. MSWojsk. Nr 7 z 30 listopada 1918 roku, s. 144.
  10. Rozkaz DOGen. Kielce ↓, Nr 69 z 23 czerwca 1921 roku, zał. nr 2 do pkt 11.
  11. Dz.U. z 1925 r. nr 37, poz. 252.
  12. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 28 z 14 października 1927 roku, poz. 350.
  13. Dz.U. z 1930 r. nr 31, poz. 270.
  14. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 40 z 23 grudnia 1930 roku, poz. 471.
  15. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 23 z 31 lipca 1931 roku, poz. 290.
  16. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 19 marca 1932 roku, s. 200.
  17. M.P. z 1931 r. nr 260, poz. 352.
  18. Dz. Rozk. MS Wojsk. Nr 13 z 22 grudnia 1933 roku, poz. 219.
  19. Jarno 2001 ↓, s. 173.
  20. Dz.U. z 1938 r. nr 25, poz. 220.
  21. Dz.U. z 1939 r. nr 20, poz. 131.
  22. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 13 marca 1920 roku, s. 203.
  23. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 16 z 23 kwietnia 1921 roku, s. 817.
  24. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 30 z 19 maja 1923 roku, s. 280.
  25. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 42 z 24 czerwca 1923 roku, s. 426.
  26. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 355, 397, 1484, 1845.
  27. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 309, 342, 1353.
  28. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 28 stycznia 1928 roku, s. 21, przeniesiony w stan spoczynku z dniem 30 listopada 1928 roku.
  29. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 12 marca 1929 roku, s. 91.
  30. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 226, zatwierdzony na stanowisku komendanta.
  31. a b Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 861.
  32. Dz. Rozk. Wojsk. Nr 22 z 27 lutego 1919 roku, poz. 730.
  33. Dz. Rozk. Wojsk. Nr 6 z 21 stycznia 1919 roku, poz. 253.
  34. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1484, 1556.
  35. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 1353.
  36. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 58 z 6 września 1923 roku, s. 549.
  37. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 58 z 6 września 1923 roku, s. 545.
  38. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 125 z 28 listopada 1924 roku, s. 705.
  39. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 11 marca 1926 roku. Dodatek „Obsada personalna przysposobienia wojskowego”, s. 9.
  40. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 30 z 19 maja 1923 roku, s. 279, z równoczesnym przeniesieniem z korpusu oficerów piechoty do korpusu oficerów administracyjnych, dział kancelaryjny.
  41. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 96 z 20 września 1924 roku, s. 535.
  42. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 80 z 20 sierpnia 1924 roku, s. 457.
  43. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 80 z 20 sierpnia 1924 roku, s. 458.
  44. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 9.
  45. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 527.
  46. Lista starszeństwa 1933 ↓, s. 17, 53, 57.
  47. Lista starszeństwa 1935 ↓, s. 16, 51, 55.
  48. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 28 lutego 1927 roku, s. 66.
  49. a b c Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 12 z 11 kwietnia 1927 roku, s. 114.
  50. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 28.
  51. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 14 maja 1930 roku, s. 148.
  52. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 sierpnia 1929 roku, s. 261.
  53. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 20 z 23 grudnia 1929 roku, s. 382.
  54. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. VI.
  55. Księga Cmentarna Katynia 2000 ↓, s. 431.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]