Komisariat Straży Granicznej „Wieleń”

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Komisariat Straży Granicznej „Wieleń”
Komisariat SG „Potrzebowice”
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1928
Rozformowanie 1939
Tradycje
Rodowód Komisariat Straży Celnej „Wieleń”
Organizacja
Dyslokacja Potrzebowice
Wieleń
Formacja Straż Graniczna
Podległość Inspektorat Graniczny nr 9
Obwód SG „Wronki”
Inspektorat Graniczny nr 9.png

Komisariat Straży Granicznej „Wieleń” – jednostka organizacyjna Straży Granicznej pełniąca służbę ochronną na granicy polsko-niemieckiej w latach 1928–1939.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Ignacego Mościckiego z 22 marca 1928 roku, do ochrony północnej, zachodniej i południowej granicy państwa, a w szczególności do ich ochrony celnej, powoływano z dniem 2 kwietnia 1928 roku Straż Graniczną[1]. Rozkazem nr 3 z 25 kwietnia 1928 roku w sprawie organizacji Wielkopolskiego Inspektoratu Okręgowego dowódca Straży Granicznej gen. bryg. Stefan Pasławski przydzielił komisariat „Potrzebowice” do Inspektoratu Granicznego nr 9 „Wronki” i określił jego strukturę organizacyjną[2]. Już 15 września 1928 dowódca Straży Granicznej rozkazem nr 7 w sprawie organizacji Wielkopolskiego Inspektoratu Okręgowego podpisanym w zastępstwie przez mjr. Wacława Szpilczyńskiego zmieniał dyslokację, organizację komisariatu i ustalał zasięg placówek[3]. Rozkazem nr 11 z 9 stycznia 1930 roku reorganizacji Wielkopolskiego Inspektoratu Okręgowego komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski ustalił numer i nową organizację komisariatu[4]. Rozkazem nr 4 z 17 grudnia 1934 roku w sprawach [...] zarządzeń organizacyjnych i zmian budżetowych, dowódca Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski zniósł placówkę I linii „Wrzeszczyna”[5]. Rozkazem nr 12 z 14 lipca 1939 roku w sprawie reorganizacji placówek II linii i posterunków wywiadowczych oraz obsady personalnej, komendant Straży Granicznej gen. bryg. Walerian Czuma utworzył placówkę II linii „Wieleń”[6].

Służba graniczna[edytuj | edytuj kod]

Rozkazem organizacyjnym nr 2 Wielkopolskiego Inspektoratu Okręgowego Straży Granicznej z 27 czerwca 1928 roku ustalono zasięg komisariatów. Granica komisariatu „Wieleń” na jego prawym skrzydle to linia od śluzy na Noteci nr 18 przez szosę Gulcz–Rosko wzdłuż drogą do folwarku Rosko, miejscowości: Hamrzysko, Klempicz, Ludomskie Olendry, Ludomy do Rogoźna wyłącznie. Na lewym jeden kilometr na południowy zachód od mostu kolejowego na Noteci, do miejscowości Pęckowo i Miały włącznie, następnie torem kolejowym do Wronek i rzeką Wartą do miejscowości Słoniawy[7].

Na przełomie lat 1929–1930 roku reorganizowano Straż Graniczną. W styczniu 1930 roku określono nowe granice komisariatu. Na wschodzie jego granicę rozpoczynał prom Martinsa, a kończył na zachodzie kamień graniczny F 033, na wysokości miejscowości Chełst[8].

Sąsiednie komisariaty

Funkcjonariusze komisariatu[edytuj | edytuj kod]

Kierownicy/komendanci komisariatu
stopień imię i nazwisko okres pełnienia służby kolejne stanowisko
komisarz Barciszewski[9]
aspirant Jerzy Łopuski[9]
Zastępcy komendanta komisariatu
przodownik Tadeusz Pudłowski 1 V 1939[10]
przodownik Tadeusz Bakes 12 VII 1939[11] -

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

Organizacja komisariatu w marcu 1928[2]:

Organizacja komisariatu we wrześniu 1928[12]:

Komisariat SG Wieleń.png

Organizacja komisariatu w styczniu 1930[4][13]:

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Podlegał jej posterunek informacyjny w Miałej → Jabłonowski i Polak 1999 ↓, s. 22

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Marek Jabłonowski, Bogusław Polak: Polskie formacje graniczne 1918−1839. Dokumenty organizacyjne, wybór źródeł. Tom II. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Koszalińskiej, 1999. ISBN 83-87424-77-3.
  • Mariusz Kaśkosz: Straż Graniczna Inspektoratu Granicznego Wronki w latach 1928-1937: ze wspomnień strażnika Jana Nocunia. Czarnków: Wydawnictwo Nadnoteckie Echa, 2015. ISBN 83-87424-77-3.
  • Grzegorz Goryński: Powstanie, organizacja i funkcjonowanie straży granicznej w latach 1928-1939. 2012. [dostęp 2016-12-31].
  • Wykaz dyslokacji Wielkopolskiego Inspektoratu Granicznego w latach 1933–1939 → Archiwum Straży Granicznej. Szczecin.
  • Rozkazy Komendy Straży Granicznej 1928–1939 → Archiwum Straży Granicznej. Szczecin.