Komisja Grobów Wojennych Wspólnoty Narodów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Komisja Grobów Wojennych Wspólnoty Narodów
Commonwealth War Graves Commission
Język roboczy angielski
Siedziba Maidenhead w Wlk. Brytanii
Członkowie 6
Prezydent Edward (książę Kentu)
Utworzenie 21 maja 1917
Strona internetowa

Komisja Grobów Wojennych Wspólnoty Narodów (ang. Commonwealth War Graves Commission, CWGC), do 1960 jako Komisja Grobów Wojennych Imperium Brytyjskiego (ang. Imperial War Graves Commission) – międzynarodowa organizacja rządowa, której podstawowym statutowym celem jest upamiętnienie cywili oraz żołnierzy z państw ze współczesnej Wspólnoty Narodów, poległych w trakcie I oraz II wojny światowej (tj. w okresach: 3 sierpnia 1914 – 31 sierpnia 1921 oraz 3 września 1939 – 31 grudnia 1947)[1][2]. W roku 2019 ma sześciu członków: Wielką Brytanię, Kanadę, Australię, Nową Zelandię, Południową Afrykę oraz Indie.

Cmentarz wojenny założony przez Komisję w Heuvelland w Belgii, gdzie pochowano poległych w bitwach pod Ypres (I wojna światowa). Na fotografii widoczny Krzyż Ofiarności górujący nad nagrobkami o jednolitym wyglądzie

Została założona w 1914 z prywatnej inicjatywy Fabiana Ware’a jako organizacja pozarządowa w ramach Czerwonego Krzyża[3]. Zajmowała się ona wówczas jedynie prowadzeniem rejestru pochówków. W marcu 1915 organizacja została włączona do struktury armii brytyjskiej[3]. 21 maja 1917 została formalnie ustanowiona jako odrębna od armii, rządowa organizacja o zadaniach zbliżonych do współczesnych[1]. Funkcjonowała wówczas jako Komisja Grobów Wojennych Imperium Brytyjskiego. W 1960 nazwę zmieniono na obecną[4]. Organizacja nigdy nie była częścią Wspólnoty Narodów, choć ściśle ze sobą współpracują[5].

Komisja sprawuje opiekę nad ok. 23 tys. cmentarzami (z czego sama złożyła ok. 2,5 tys.) w 153 krajach, na których spoczywa ok. 1,7 mln zmarłych, będących obywatelami krajów należących do Wspólnoty Narodów. Ponadto opiekuje się ok. 65 tys. grobów osób o innej przynależności państwowej[6]. Oprócz opieki nad cmentarzami organizacja stawia pomniki oraz prowadzi działalność naukową i edukacyjną[7].

W Polsce Komisja opiekuje się grobami 1289 osób, które zostały pochowane na pięciu cmentarzach znajdujących się: w Krakowie (na cmentarzu Rakowickim), w Poznaniu (na tamtejszym Cmentarzu Wojennym Wspólnoty Brytyjskiej), w Malborku, w Lidzbarku Warmińskim oraz w Popielowie k. Opola[8].

Upamiętnienie zmarłych jest czynione przez Komisję wedle jednolitej estetyki we wszystkich miejscach pamięci[9]. Stałym elementem cmentarzy jest tzw. Krzyż Ofiarności (ang. Cross of Sacrifice), oraz ustawione w rzędach pionowe kamienne nagrobki jasnej barwy z imiennym oznaczeniem zmarłego[10][8]. Na większych nekropoliach (mających powyżej tysiąca grobów) umiejscawiany jest dodatkowo tzw. Kamień Pamięci (ang. Stone of Remembrance) będący formą pomnika[11].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Amos J. Peaslee, International governmental organizations. Constitutional documents, wyd. 2, Londyn 1974, s. 300, ISBN 90-247-1601-2 (ang.).
  2. Commonwealth War Graves Commission, About Us, cwgc.org [dostęp 2019-07-12] (ang.).
  3. a b Major General Sir Fabian Ware [zarchiwizowane z adresu 2013-12-28] (ang.).
  4. Edwin Gibson, G. Kingsley Ward, Courage Remembered: The Story Behind the Construction and Maintenance of the Commonwealth’s Military Cemeteries and Memorials of the Wars of 1914–18 and 1939–45, Londyn: Stationery Office Books, 1989, s. 63, ISBN 0-11-772608-7 (ang.).
  5. Commonwealth Secretariat, Lista organizacji współpracujących ze Wspólnotą Narodów [zarchiwizowane z adresu 2008-11-01] (ang.).
  6. Commonwealth War Graves Commission, Annual Report 2012-2013, 31 lipca 2013 (ang.).
  7. CWGC Strategic Plan 2016-2020 [dostęp 2019-07-13] (ang.).
  8. a b Instytut Pamięci Narodowej- Poznań, Brytyjskie cmentarze wojenne w Polsce. Sto lat działalności Komisji Grobów Wojennych Wspólnoty Narodów, Instytut Pamięci Narodowej – Poznań [dostęp 2019-07-11] (pol.).
  9. Stephen Linstead, Heather Höpfl, The Aesthetics of Organization, Stephen Linstead, Heather Höpfl (red.), Londyn: SAGE Publications Ltd., 2000, s. 180–197, ISBN 978-0-7619-5323-4 (ang.).
  10. Commonwealth War Graves Commission, INDIA AND THE COMMONWEALTH WAR GRAVES COMMISSION [dostęp 2019-07-13] (ang.).
  11. Barry Edward, The Commonwealth War Graves Commision, „CONTEXT” (107), Institute of Historic Building Conservation, listopad 2008, s. 31 (ang.).