Komorów (powiat pruszkowski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Komorów
Centrum Komorowa przy stacji WKD
Centrum Komorowa przy stacji WKD
Państwo  Polska
Województwo mazowieckie
Powiat pruszkowski
Gmina Michałowice
Liczba ludności (2004) 5136
Strefa numeracyjna (+48) 22
Kod pocztowy 05-806
Tablice rejestracyjne WPR
SIMC 0005204
Położenie na mapie gminy Michałowice
Mapa lokalizacyjna gminy Michałowice
Komorów
Komorów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Komorów
Komorów
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Komorów
Komorów
Położenie na mapie powiatu pruszkowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu pruszkowskiego
Komorów
Komorów
Ziemia52°08′40″N 20°48′55″E/52,144444 20,815278
Strona internetowa miejscowości

Komorówwieś w woj. mazowieckim, w pow. pruszkowskim, w gminie Michałowice, nad rzeką Utratą, 20 km od centrum Warszawy.

Miejscowość jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii Narodzenia Najświętszej Maryi Panny.

Wieś szlachecka Komorowo położona była w 1580 roku w powiecie warszawskim ziemi warszawskiej województwa mazowieckiego[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza pisemna wzmianka w roku 1424 (Comorowo). Nazwa dzierżawcza, patronimiczna od słowiańskiego imienia Komor.

Początkowo był wsią podzieloną na kilka części, w rękach drobnej szlachty (Komorowscy), odgałęzienia rodu Pierzchałów z gniazda rodowego w Pęcicach. Komorowscy byli jednymi ze współtwórców parafii pęcickiej. Czas powstania parafii pęcickiej jest dowodem na istnienie w tym samym czasie Komorowa. Do tej parafii należał Komorów aż do czasu utworzenia parafii w samym Komorowie po II wojnie światowej (erekcja parafii w 1958).

Do XVII wieku  przeważnie w rękach Komorowskich herbu Pierzchała lub spokrewnionej z nimi drobnej szlachty. W XVII wieku w rękach Chądzyńskich herbu Ciołek, Kaliszów herbu Ciołek oraz Sobolewskich herbu Ślepowron. Scalony w XVIII wieku stał się wyłączną własnością Sobolewskich. Po dokupieniu drobnoszlacheckich części sąsiedniej wsi Sokołów utworzono jeden folwark. W rękach Sobolewskich do początku XIX wieku. W 1827 roku sprzedany Marcelemu Tarczewskiemu.

W roku 1850 na mocy wyroku Trybunału Cywilnego Guberni Warszawskiej w drodze przymuszonego wywłaszczenia majątek Komorów-Sokołów nabył Franciszek Brzeziński, właściciel hotelu Polskiego w Warszawie.

Na mocy uwłaszczenia w roku 1867 odpadły od majątku dóbr Komorów dość znaczne części w samym Komorowie oraz (co stanowiło prawie połowę majątku) całość obszaru wsi Sokołów. W rękach kolejnych spadkobierców do roku 1911. W tym roku Stanisław Józefowicz (żonaty z Brzezińską) sprzedał majątek dotychczasowemu zarządcy Józefowi Markowiczowi. Józef Markowicz dokonał parcelacji pól komorowskiego majątku i sprzedaży działek prywatnym właścicielom oraz spółdzielniom budowlanym w trzech etapach:

  • etap 1 – sprzedaż pierwszych działek w 1912 roku w części zachodniej nazwanej Komorów A,
  • etap 2 – sprzedaż pierwszych działek w 1923 roku obszaru nazwanego kolonia Komorówek,
  • etap 3 – sprzedaż pierwszych działek w 1930 roku największego obszaru nazwanego później miasto ogród Komorów.

Sprzedaż przerwała II wojna światowa.

Miasto Ogród Komorów[edytuj | edytuj kod]

Rozwój Komorowa jako osiedla rozpoczął się 14 stycznia 1930 r., kiedy Warszawski Urząd Wojewódzki zatwierdził plan parcelacji prywatnego majątku Komorów, należącego do Józefa Markowicza, nadając mu nazwę "Miasta Ogrodu Komorów", położonego w powiecie błońskim w gminie Helenów.

Miasto Ogród Komorów powstało z inicjatywy właściciela terenu, Józefa Markowicza, na obszarze ograniczonym ulicami dzisiaj istniejącymi: Marii Dąbrowskiej, aleją Starych Lip, Norwida, Okrężną, Granicką, Nowowiejską, Harcerską i Matejki. Łącznie Miasto Ogród zajmowało powierzchnię 73 ha.

W akcie notarialnym kupna-sprzedaży umieszczono zastrzeżenie, że "Miasto Ogród Komorów jest przeznaczone na wzorowe osiedle" i dlatego "nabyta działka może być użyta wyłącznie na budowę domu mieszkalnego", a ponadto sformułowane były wymagania, mające na celu zabezpieczenie zdrowotności i estetyki osiedla.

Średnia wielkość działki kształtowała się na poziomie 1100 m², wyznaczona została siatka ulic o szerokości 10, 14, a nawet ponad 20 metrów, przewidziane zostało miejsce na park, kościół, szkołę, tereny sportowe o powierzchni 11000 m², dwa place osiedlowe, a nawet trasę kolejki do Nadarzyna. Wszystkie te tereny przekazane zostały na rzecz Miasta Ogrodu Komorów bezpłatnie.

W czasie II wojny światowej w Komorowie ukrywała się warszawska inteligencja, a w okolicznych lasach odbywały się szkolenia partyzantów. Po wojnie majątek Komorów został znacjonalizowany. Pałac Markowicza przekształcono w sanatorium dla pacjentów Instytutu Psychiatrycznego w Warszawie.

W 1956 r. w Komorowie osiedliła się Maria Dąbrowska. Dziś w jej domu działa biblioteka.

Osiedle[edytuj | edytuj kod]

W gminie Michałowice Komorów jest największą miejscowością, rozwijającą się pod względem liczby mieszkańców najbardziej dynamicznie. Tendencja zabudowy coraz większej powierzchni działek i wycinania drzew bez nowych nasadzeń powoduje, że zanika charakter miasta ogrodu, co jak dotychczas było jedną z największych atrakcji tej miejscowości. Problemy we współpracy z władzami gminy Michałowice skłoniły mieszkańców Komorowa do złożenia w czerwcu 2009 r. wniosku do MSWiA o utworzenie samodzielnej gminy.[2] [3]

Przez teren miejscowości przepływa rzeka Utrata, znajduje się tu także utworzony w 1992 r. zalew otoczony terenami rekreacyjnymi.

Osoby związane z Komorowem[edytuj | edytuj kod]

W Komorowie urodziła się Magda Gessler.

Kościół Narodzenia NMP

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 5: Mazowsze, Warszawa 1895, s. 268.
  2. Gazeta Stołeczna: Komorów wypowie wojnę secesyjną? (pol.). [dostęp 20 października 2009].
  3. Gazeta WPR: Komorów. Czy powstanie nowa gmina? (pol.). [dostęp 20 października 2009].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Wspomnienia Zbigniewa Kowalewicza opublikowane w piśmie "Twój Komorów" – 1996 r. oraz w gazecie "K jak Komorów" – 2007 r. wydawanym przez stowarzyszenie K40 działające w Komorowie (w 2007 druk tej historii podjęła gazeta "Głos Pruszkowa")
  • Oficjalna strona Komorowa pod adresem http://komorow.pl
  • Tomasz Terlecki, Wiejski Komorów, Warszawa: Studio Bąk, 2009, ISBN 978-83-928907-2-0, OCLC 751016529.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]