Kosobudy (województwo lubelskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zobacz też: Kosobudy w innych znaczeniach tej nazwy.
Kosobudy
wieś
Państwo  Polska
Województwo  lubelskie
Powiat zamojski
Gmina Zwierzyniec
Liczba ludności (2011) 424[1]
Strefa numeracyjna 84
Kod pocztowy 22-470[2]
Tablice rejestracyjne LZA
SIMC 0907013
Położenie na mapie gminy Zwierzyniec
Mapa lokalizacyjna gminy Zwierzyniec
Kosobudy
Kosobudy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kosobudy
Kosobudy
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Kosobudy
Kosobudy
Położenie na mapie powiatu zamojskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu zamojskiego
Kosobudy
Kosobudy
Ziemia50°37′48″N 23°04′43″E/50,630000 23,078611

Kosobudywieś w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Zwierzyniec[3][4].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego. Wieś stanowi sołectwo – zobacz jednostki pomocnicze gminy Zwierzyniec[5].

Integralne części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Kosobudy[3][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0907020 Bór osada
0907036 Horodzisko osada
0907042 Jarugi osada
0907059 Sekretarzówka osada

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kosobudy nazywano dawniej: Kosopa, Koszoputi, Kossobudy. To jedna z najstarszych wsi w tej części Roztocza. Wzmiankowana po raz pierwszy w 1398 r. w akcie przekazania włości szczebrzeskiej przez Dymitra z Goraja swoim bratankom. Później należała do Tarnowskich, Kmitów, Górków i Czarnkowskich. W 1593 r. wieś, wraz z włością szczebrzeską, znalazła się w Ordynacji Zamojskiej, kupiona przez Jana Zamoyskiego. Większość mieszkańców stanowili Rusini. Co najmniej od XVI w. istniała tu cerkiew, pierwotnie prawosławna, później greckokatolicka, zmieniona znów w XIX w. na prawosławną. Funkcjonowała do I wojny światowej, następnie została rekoncyliowana na kościół św. Andrzeja Boboli. Kosobudy zamieszkiwała już wtedy w większości ludność wyznania rzymskokatolickiego[6].

Pod koniec XIX w. wieś liczyła 400 mieszkańców, wówczas działały tutaj trzy karczmy. W czasie II wojny światowej w okolicy Kosobud miały miejsce liczne akcje partyzanckie, z których najsłynniejsza to bitwa pod Wojdą stoczona 30 XII 1942 r. Niemcy przeprowadzali później akcje odwetowe, m.in. w czerwcu 1943 r. otoczyli kościół i zabrali 200 osób do obozu w Zwierzyńcu. W lutym 1944 r. stacjonowały we wsi główne siły l Ukraińskiej Dywizji Partyzanckiej (tzw. kowpakowcy) pod dowództwem Piotra Werszyhory. 26 II i 5 III 1944 r. partyzanci stoczyli tu ciężkie bitwy z oddziałami niemieckiej dywizji SS „Viking”. Zostali jednak zmuszeni do wycofania się, a Kosobudy zostały przez Niemców wysiedlone. Po przejściu frontu ludność powróciła do wsi.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Zajazd murowany z II poł. XIX w.
  • Kuźnia drewniana z przełomu XIX i XX w.
  • Domy drewniane z XIX w., typowe dla tradycyjnej zabudowy wiejskiej.
  • Przed remizą uwagę zwraca oryginalny, stary wóz strażacki.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. GUS: Ludność – struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2016-11-21].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych – Poczta Polska. „Spis numerów adresowych”, s. według indeksu nazw, 2013. Warszawa: Poczta Polska S.A.. 
  3. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
  4. a b TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp online].
  5. Jednostki pomocnicze gminy Zwierzyniec. Urząd Gminy Zwierzyniec. [dostęp 2016-08-25].
  6. Grzesiak K.: Diecezja lubelska wobec prawosławia w latach 1918–1939. Wydawnictwo Archidiecezjalne GAUDIUM, 2010, s. 121–122. ​ISBN 978-83-7548-003-0​.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • A. Pawłowski: Roztocze, Puszcza Solska, Lasy Janowskie i Wyżyna Wołyńska (część polska)