Kosowo (powiat gostyński)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy wsi w gminie Gostyń. Zobacz też: inne miejsca o tej nazwie.
Kosowo
Pałac w Kosowie
Pałac w Kosowie
Państwo  Polska
Województwo wielkopolskie
Powiat gostyński
Gmina Gostyń
Sołectwo Kosowo
Liczba ludności (2010) 463
Strefa numeracyjna 65
Kod pocztowy 63-800
(poczta: Gostyń)
Tablice rejestracyjne PGS
SIMC 0369828
Położenie na mapie gminy Gostyń
Mapa lokalizacyjna gminy Gostyń
Kosowo
Kosowo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kosowo
Kosowo
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Kosowo
Kosowo
Położenie na mapie powiatu gostyńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu gostyńskiego
Kosowo
Kosowo
Ziemia51°53′45″N 16°54′25″E/51,895833 16,906944
Strona internetowa miejscowości

Kosowowieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gostyńskim, w gminie Gostyń.

Według danych z 2010 roku wieś zamieszkiwały 463 osoby[potrzebny przypis]. W skład sołectwa Kosowo wchodzi folwark Płaczkowo i osada Klony.

Zabytki i atrakcje[edytuj | edytuj kod]

W Kosowie znajduje się kompleks parkowy, w którym mieści się pałac, w którym to znajdowała się filia Szkoły Rolniczej w Grabonogu. Park w Kosowie o powierzchni 7,85 ha, krajobrazowy, o charakterze dworskim, założony w 1 połowie XIX wieku, z różnorodnym półtorawiecznym drzewostanem. W parku rosną okazałe egzemplarze o wymiarach pomnikowych lipy drobnolistnej i dębu szypułkowego o obwodach do 430 cm, dwa okazałe egzemplarze platanu klonolistnego o obwodach do 400 cm, klony do 340 cm oraz sosny czarne o obwodach do 290 cm, a także sosny wejmutki i żywotniki zachodnie oraz egzemplarz wiśni japońskiej. Ponadto znajdują się tam dwa egzemplarze katalpy zwyczajnej, dąb kolumnowy i daglezje. Na wprost głównej bramy parku jest aleja grabowa prowadząca do lasu i głębokiego na 30 m wąwozu.

Historia wsi[edytuj | edytuj kod]

Wieś wzmiankowana po raz pierwszy w źródłach w roku 1258. W tym czasie była własnością benedyktynów lubińskich. Stan ten potwierdza dokument z 1294 roku. Wsią klasztorną Kosowo było przez następne kilka stuleci, choć jej część mogła znajdować się w rękach osób prywatnych, gdyż w źródłach mowa o dwóch sołectwach. Wieś duchowna, własność opata benedyktynów w Lubiniu pod koniec XVI wieku leżała w powiecie kościańskim województwa poznańskiego[1].

W 1711 roku mieszkało tutaj 11 poddanych. Po konfiskacie dóbr przez Prusaków w 1797 roku, pewien czas wieś znajdowała się w rękach Karola Fryderyka Krackwitza. W następnym roku została zakupiona, wraz z Siemowem, przez Andrzeja Potworowskiego.

W 1819 roku było tu 21 domów i 210 osob. Uwłaszczenie chłopów nastąpiło w 1837 roku.

W okresie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815-1848) miejscowość należała do wsi większych w ówczesnym pruskim powiecie Kröben (krobskim) w rejencji poznańskiej[2]. Kosowo należało do okręgu gostyńskiego tego powiatu i stanowiło część majątku Gola, którego właścicielem był wówczas (1846) Gustaw Potworowski[2]. Według spisu urzędowego z 1837 roku wieś liczyła 247 mieszkańców, którzy zamieszkiwali 28 dymów (domostw)[2].

W połowie XIX stulecia właścicielem był tu Ksawery Potworowski. Następnie, w latach 1847–1862, pozostawała w rękach Gustawa Potworowskiego i jego żony Klementyny z Chłapowskich.

W latach 1862–1892 Kosowo należało do Bronisława Potworowskiego i żony Heleny z Kościelskich. Dla nich w roku 1866 wzniesiony został okazały pałac. Zaprojektował go architekt Stanisław Hebanowski. Pałac gruntownie przebudowano w 1938 roku. Od 1892 roku majątek był w rękach najstarszego syna Potworowskich, Gustawa. W 1931 roku, po jego śmierci, Kosowo przeszło we władanie jego siostrzenicy Heleny Kazimiery Marii Bnińskiej, po zamążpójściu Twardowskiej. Z kolei po jej śmierci gospodarzył tu jej syn, Karol.

W 1881 roku powierzchnia dóbr rycerskich Kosowa wynosiła 510,5 ha, w tym 288 ha pól, 41,6 ha łąk, 0,9 ha pastwisk i 161 ha lasów. Na terenie majątku działała cegielnia. W roku 1883 na obszarze dominium wraz z folwarkiem Płaczkowo odnotowano 11 domów i 183 mieszkańców. Na początku XX stulecia gospodarstwo specjalizowało się w hodowli bydła rasy oldenburskiej i trzody chlewnej. Działała tu też mleczarnia, a od 1939 roku także gorzelnia. W 1913 roku odnotowano tu 51 koni, 228 krów i 162 świnie.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa leszczyńskiego.

Znane osoby urodzone w Kosowie[edytuj | edytuj kod]

  • Stanisław Helsztyński (1891-1986) – historyk literatury,
  • Tomasz Skorupka (1862–1935) – autor pamiętników pt. Kto przy Obrze temu dobrze.
  • Adolf Bniński z Łodzi h. Łodzia, urodzony 21 sierpnia 1884 roku w Kosowie, zamordowany przez Niemców w lipcu 1942 roku. Wojewoda Poznański w latach 1923 do 1928 roku. Senator IV Kadencji w latach 1935-1938. Decyzją prezydenta Lecha Wałęsy, w dniu 29 listopada 1995 roku został udekorowany pośmiertnie Orderem Orła Białego.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Atlas historyczny Polski. Wielkopolska w drugiej połowie XVI wieku. Część II. Komentarz. Indeksy, Warszawa 2017, s. 246.
  2. a b c Leon Plater: Opisanie historyczno-statystyczne Wielkiego Ksie̜ztwa Poznańskiego. Lipsk: Ksie̜garnia Zagraniczna (Librairie Étrangère), 1846, s. 232.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]