Kp4

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kp4
Ilustracja
Producent Polska Fablok Chrzanów
Lata budowy 1950–1959
Układ osi D
Wymiary
Masa pustego parowozu 14 t (+ 4,8 t tender)
Masa służbowa 16 t (+ 12,3 t tender)
Długość 6008 mm
Długość z tendrem 10 644 mm
Szerokość 1920 mm
Wysokość 2928 mm
Rozstaw osi skrajnych 2250 mm
Średnica kół napędnych 600 mm
Średnica kół tocznych brak
Napęd
Trakcja parowa
Ciśnienie w kotle 13 at
Powierzchnia ogrzewalna kotła 37,15 m²
Powierzchnia przegrzewacza 13,48 m²
Powierzchnia rusztu 1,01 m²
Średnica cylindra 285 mm
Skok tłoka 300 mm
Pojemność skrzyni węglowej 2 t
Pojemność skrzyni wodnej 5,2 m³[1]
Parametry eksploatacyjne
Moc znamionowa 180 KM (132,5 kW)
Maksymalna siła pociągowa 31,6 kN (3160 kG)
Prędkość konstrukcyjna 35 km/h
Parametry użytkowe
Rozstaw szyn 750, 762 mm
Portal Portal Transport szynowy

Kp4parowóz przeznaczony do pracy na liniach wąskotorowych, budowany w Polsce w latach 1950–1959, głównie na eksport, według dokumentacji radzieckiego typu P24.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Po II wojnie światowej ZSRR potrzebował dużych ilości parowozów do odbudowy kraju i z tej przyczyny, oprócz własnej produkcji, złożył znacznie zamówienia w fabrykach zagranicznych. Między innymi dotyczyły one lokomotyw wąskotorowych na tor o szerokości 750 mm dla kolei przemysłowych i leśnych, opartych na dokumentacji radzieckiego typu P24 (П24) opracowanego w fabryce w Kołomnie w 1941 jako następca lokomotyw nieudanej serii 159[2]. Dzięki małemu naciskowi na oś – 4 tony, lokomotywy te mogły być wykorzystywane na większości szlaków. Najliczniejszą grupę parowozów tej serii stanowiły lokomotywy produkowane w Polsce o oznaczeniu Kp4 (ros. Кп4, właściwie Кп4), gdzie „p” oznaczało Polskę. W latach 1950–1957 zbudowano ich 790 w Fabloku w Chrzanowie, z tego wszystkie, poza 14 nieprzyjętymi przez odbiorcę, trafiły do ZSRR[2]. Ponadto 87 parowozów, przystosowanych do szerokości toru 762 mm, wyprodukowano w latach 1951–1959 dla Chin, z czego część trafiła do Korei Północnej[3].

W Polsce były użytkowane nieliczne Kp4 na kolejach leśnych i przemysłowych, m.in. sześć na kolei leśnej Nowy Łupków-Cisna[4], trzy w ZGH Sabinów (później w KRŻ Stąporków), dwa na kolei Cukrowni Ostrowite, ponadto w cukrowniach Kruszwica i Dobre[5]. Jeden był w Zakładzie Przemysłu Wapienniczego w Sulejowie (ZPW Sulejów)*. Zachowanych w Polsce jest 6 nieczynnych parowozów tego typu, z czego 3 w skansenie w Sochaczewie i 2 jako pomniki w Ostrowitem[5]. 9 grudnia 2011 roku przywieziono do Cisnej należący dawniej do cukrowni Kruszwica parowóz Kp4-3772. 3 maja 2012 roku rozpoczął on służbę na kolejce bieszczadzkiej.

Poza Polską, lokomotywy tej serii, różniące się detalami, produkowano w[2]:

  • ZSRR – P24 (9 sztuk) i po wojnie WP1 (ВП1, 620 sztuki), WP2 (400-500 szt.) i WP4 (1200-1300 szt.) Wotkińskiego Zawodu[6],
  • Finlandii – PT4 (ПТ4, 564 sztuki dostarczone jako reparacje wojenne) i Kf4 (Кф4, 20 sztuk) w zakładach Lokomo i innych
  • Czechosłowacji – Kcz4 (Кч4, 424 sztuki) w zakładach Skoda
  • na Węgrzech – Kw4 (Кв4, 240 sztuk) w zakładach Ganz Mavag.

Zdecydowana większość lokomotyw trafiła do ZSRR, gdzie były głównie używane na kolejach przemysłowych. Ponadto, od 1960 ich masową produkcję na własne potrzeby podjęto w Chinach, trwającą aż do 1987[2]. Ogółem lokomotyw tej serii zbudowano około 5100, przez co stała się ona najliczniejszą serią parowozów wąskotorowych na świecie[2].

Zachowane egzemplarzy.

  • Kp4-1 - pomnik, Rypin.
  • Кп4-300 — nieczynny, Pereslawl Zaleskij. (Rosja).
  • Кп4-430 — czynny, kolej pionerska Niżnij Nowgorod. (Rosja)
  • Кп4-437 — pomnik, Kalikino. (Rosja)

Кп4-- czynny, 469

  • Кп4-447 — czynny, kolej pionerska Sankt Petersburg. (Rosja)
  • Кп4-456 — pomnik, Zaporoże. (Ukraina)
  • Кп4-459 — pomník, Borzia. (Rosja)
  • Кп4-465 — eksponat, Zabrodie. (Białoruś)
  • Кп4-468 — pomnik, Tawrijsk. (Ukraina)
  • Кп4-469 — czynny, Pereslawl Zaleskij. (Rosja)
  • Кп4-483 — pomník, Rostow na Donu.(Rosja)
  • Кп4-486 - czeka na remont, Jekatierinburg. (Rosja)
  • Кп4-708 — w renowacji, Panevežys. (Litwa)
  • Kp4-1257 - eksponat, Cisna-Majdan.
  • Kp4-3760 - eksponat, Muzeum kolej wąskotorowych Sochaczew.
  • Kp4-3761 - eksponat, Muzeum kolej wąskotorowych Sochaczew.
  • Kp4-3772 - nieczynny, Biesczadska kolej leśna.
  • Kp4-15346 - czeka na remont, Ostrowite Rypińskie.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]