Krawczyki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 54.1860800°N 20.7812390°E
- błąd 0 m
WD 54°11'8.32"N, 20°46'52.77"E
- błąd 0 m
Odległość 52 m
Krawczyki
wieś
Państwo  Polska
Województwo  warmińsko-mazurskie
Powiat bartoszycki
Gmina Bartoszyce
Strefa numeracyjna 89
Tablice rejestracyjne NBA
SIMC 0470622
Położenie na mapie gminy wiejskiej Bartoszyce
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Bartoszyce
Krawczyki
Krawczyki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Krawczyki
Krawczyki
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Krawczyki
Krawczyki
Położenie na mapie powiatu bartoszyckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu bartoszyckiego
Krawczyki
Krawczyki
Ziemia54°11′09,8880″N 20°46′52,4604″E/54,186080 20,781239

Krawczyki (do 1945 r. niem. Kraftshagen[1]) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim, w gminie Bartoszyce. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

We wsi znajdują się gospodarstwa agroturystyczne, piekarnia z cukiernią oraz szkoła podstawowa.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś czynszowa lokowana w 1336 r. Kościół wybudowano już w XIV w. W czasie wojny polsko-krzyżackie wieś została mocno zniszczona a kościół został spalony, w 1414 r. straty wyliczono na 2000 grzywien. W XVI w. wieś została nadana Denhoffom.

W 1889 r. majątek ziemski w Krawczykach, znajdujący się we władaniu grafów Denhoffów (Dönhoddów), razem z folwarkami: Klekotki i Szwarunki, obejmował 1143 ha ziemi. Na początki XX w. ziemia została rozparcelowana i przekazano chłopom.

Szkoła wiejska powstała już w XVIII wieku. W 1935 r. pracowało w niej trzech nauczycieli a uczyło się 94 dzieci. W 1939 r. we wsi mieszkało 484 osób.

Po drugiej wojnie światowej pierwsi osadnicy (m.in. Aleksandra Brygoła i Wacław Kulesza - późniejsi wójtowie gminy Galiny, Jan Gróda, Toedor Guzanka - późniejsi radni powiatowi) pojawili się już w 1945 r., a szkołę uruchomiono w 1946 r., a jej organizatorem i pierwszym kierownikiem był Jan Gabirel. W późniejszych latach duże zasługi w rozwoju szkoły wniósł nauczyciel Edward Szołoch. Początkowo szkoła było czteroklasowa, w 1950 r. powstała klasa piąta. Początkowo w budynku szkolnym mieścił się Dom Wczasów Dziecięcych, prowadzony przez Towarzystwo Przyjaciół Dzieci, a turnusy trwały cały rok z dwutygodniową zmianą. W późniejszych latach Towarzystwo Przyjaciół Dzieci organizowało wakacyjne kolonie letnie. W roku 1951 szkołę przeniesiono do pałacu. W tym czasie była to szkoła siedmioklasowa, w której pracowało 4 nauczycieli. W tamtym okresie szkoła była głównym ośrodkiem kultury dla środowiska wiejskiego. Organizowano koncerty orkiestry wojskowej, działało młodzieżowe kółko teatralne, kierowane przez Irenę Wasilewską. W tamtym czasie członkami kółka teatralnego byli: Zdzisław Brygoła, Tadeusz Chadaj, Janina Czarnota, Wiktor Chilimończyk, Janina Kulesza, Henryk Masiulaniec, Maria Masiulaniec, Łucja Prońska, Alicja Wójtowicz, Marian Wasilewski, Wiesław Wasilewski, Bogdan Szczepanik. Spektakle wystawiane były w Krawczykach oraz innych miejscowościach. Ścisłą współpracą utrzymywano z Domem Kultury w Batroszycach oraz teatrem im. S. Jaracza w Olsztynie, skąd wypożyczano stroje do przedstawień. W 1958 r. zakupiono dla szkoły telewizor. Był to pierwszy telewizor we wsi. W grudniu 1961 r. spaliła się część szkoły. Od 1967 r. szkoła była ośmioklasowa.

W 1983 r. we wsi były 62 domy z 68 mieszkaniami i 279 mieszkańcami. W tym czasie było tu 59 indywidualnych gospodarstw rolnych, uprawiających łącznie 702 ha ziemi. W gospodarstwach hodowano 414 sztuk bydła (w tym 224 mleczne krowy) 546 sztuk nierogacizny, 45 koni i 23 owce. We wsi była szkoła, punkt biblioteczny, boisko sportowe, sala kinowa na 60 miejsc, sklep wielobranżowy, kuźnia.

W 1997 r. do szkoły w Krawczykach zaczęły uczęszczać dzieci z Mint oraz Galin. W tym czasie w szkole w Krawczykach uczyło się ponad 120 dzieci. Od 2000 r. szkoła jest sześcioklasowa, która w roku szkolnym 2003/ 2004 zdobyła certyfikat „Szkoły z klasą” pod patronatem pana prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego oraz „Gazety Wyborczej”. W 2004 r. w szkole uruchomiono nową pracownię komputerową. W szkole organizowanych jest wiele imprez środowiskowych dla mieszkańców wsi.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Dwukondygnacyjny pałac, wybudowany na planie litery L, z półkolistym ryzalitem w narożu. Mocno przebudowany po II wojnie światowej i stracił walory zabytku. W budynku pałacu obecnie mieści się szkoła podstawowa.
  • Fragmenty dawnego, rozległego parku, sąsiadującego z pałacem.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bartoszyce. Z dziejów miasta i okolic. Wyd. drugie zmienione. Wyd. Pojezierze, Olsztyn 1987, 480 str., ​ISBN 83-7002-239-1
  • Historia Szkoły Podstawowej im. Janusza Korczaka w Krawczykach [1](dostęp: wrzesień 2012)
  • Małgorzata Jackiewicz-Garniec, Mirosław Garniec, Pałace i dwory dawnych Prus Wschodnich. Dobra utracone czy ocalone?, Wydanie III poszerzone i uzupełnione, Studio Arta, Olsztyn 2001, ​ISBN 83-912840-2-6​.